Η κήρυξη του πολέμου την 1η  Μαρτίου έχει πυροδοτήσει μια αλυσιδωτή αναταραχή στην αγορά καυσίμων, με τις αυξήσεις να καταγράφονται καθημερινά και να διαμορφώνουν ένα σκηνικό πρωτοφανούς πίεσης για καταναλωτές και επαγγελματίες. Για την κατάσταση που επικρατεί στη Λέσβο μίλησε στον «Ν» 99 fm ο πρόεδρος των Πρατηριούχων του νησιού Γιώργος Μαλλής, περιγράφοντας μια αγορά που, όπως είπε, «δεν έχει ξαναζήσει τέτοιο ρυθμό ανατιμήσεων ούτε στον πόλεμο της Ουκρανίας».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, από την έναρξη της κρίσης μέχρι σήμερα οι αυξήσεις στα πετρέλαια φτάνουν περίπου τα 400 ευρώ ανά τόνο, κάτι που σε αναγωγή στη μονάδα μεταφράζεται σε 40 έως 42 λεπτά το λίτρο μέσα σε μόλις 10 ημέρες. Όπως τόνισε, με τις προγραμματισμένες ανατιμήσεις των επόμενων ημερών η συνολική επιβάρυνση ενδέχεται να προσεγγίσει το μισό ευρώ ανά λίτρο σε διάστημα λιγότερο από 2 εβδομάδες. Οι ημερήσιες αυξήσεις, όπως είπε, κινούνται στα 5 έως 7 λεπτά για τα πετρέλαια και στα 2 έως 3 λεπτά για την αμόλυβδη, δημιουργώντας ένα κλίμα αβεβαιότητας που δεν επιτρέπει ασφαλείς προβλέψεις ούτε για το αύριο.

Τα στατιστικά στοιχεία της τιμοληψίας στον Νομό Λέσβου αποτυπώνουν ήδη τη μεταβολή. Στις 28 Φεβρουαρίου, πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης βρισκόταν περίπου στα 1,835 ευρώ το λίτρο. Στις 8 Μαρτίου, λίγες ημέρες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών, η μέση τιμή είχε διαμορφωθεί στα 1,89 ευρώ. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης από τα 1,64 ευρώ ανέβηκε στα 1,698 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης κινείται πλέον γύρω στα 1,32 ευρώ. Η εικόνα αυτή, όπως επισημαίνει ο κ. Μαλλής, δεν αποτυπώνει πλήρως την ένταση των αυξήσεων, καθώς μέρος τους απορροφήθηκε προσωρινά από τα αποθέματα των πρατηρίων.

Ο πρόεδρος των Πρατηριούχων υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα εντοπίζεται πρωτίστως στο επίπεδο των διυλιστηρίων. Όπως ανέφερε, το ελληνικό κράτος υποχρεώνει τα διυλιστήρια να διατηρούν απόθεμα 90 ημερών, γεγονός που, κατά την άποψή του, δεν δικαιολογεί τόσο απότομες και διαδοχικές αυξήσεις μέσα σε 1 εβδομάδα χωρίς κανέναν κρατικό φραγμό. Θύμισε ότι στην περίοδο της πανδημίας είχε επιβληθεί πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των πρατηρίων, ενώ σήμερα, εν μέσω μιας νέας ενεργειακής καταιγίδας, δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη παρέμβαση στα ανώτερα στάδια της αλυσίδας.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη φορολογία, σημειώνοντας ότι περίπου το 60% της τελικής τιμής αφορά φόρους. Μια προσωρινή μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, όπως είπε, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως άμεση ανακούφιση για την κοινωνία και την αγορά, περιορίζοντας όχι μόνο το κόστος στο ρεζερβουάρ αλλά και τις έμμεσες αυξήσεις που μετακυλίονται σε μεταφορικά, ράφια και υπηρεσίες. «Το ζήτημα δεν είναι μόνο τι θα πληρώσει ο οδηγός στην αντλία, αλλά τι θα συμβεί συνολικά στην οικονομία όταν αυξάνονται τα καύσιμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος εμφανίστηκε επικριτικός απέναντι στη λογική των επιδοματικών λύσεων τύπου fuel pass, υποστηρίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος. Όπως εξήγησε, ακόμη και αν επιβληθεί πλαφόν στο μικρό περιθώριο κέρδους του πρατηριούχου, που κινείται περίπου στο 3%, η τελική τιμή θα συνεχίσει να ανεβαίνει όσο αυξάνεται η τιμή χονδρικής. «Αν αγοράζω ακριβότερα, θα πουλήσω ακριβότερα. Το πρόβλημα δεν λύνεται στο πρατήριο», σημείωσε.

Η πίεση για τις επιχειρήσεις του κλάδου είναι ήδη ορατή. Όπως περιέγραψε, από παραλαβή σε παραλαβή η διαφορά στο τιμολόγιο μπορεί να φτάσει αρκετές χιλιάδες ευρώ. Ένα φορτίο 10 τόνων που πριν κόστιζε 10.000 ευρώ μπορεί πλέον να κοστίζει 14.000 ή 15.000 ευρώ. Αυτό δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας, ιδίως για τα μικρά πρατήρια της περιφέρειας που εξυπηρετούν χωριά και δεν διαθέτουν μεγάλα αποθεματικά κεφάλαια. Αν η κατάσταση παραταθεί για 1 ή 2 μήνες, ορισμένες επιχειρήσεις ενδέχεται να δυσκολευτούν να αντεπεξέλθουν.

Σε ό,τι αφορά τους καταναλωτές, ο κ. Μαλλής αναγνώρισε ότι η πρώτη αντίδραση εκδηλώνεται στην αντλία. Ωστόσο, όπως είπε, η κοινωνία έχει βιώσει αλλεπάλληλες κρίσεις και δείχνει μεγαλύτερη κατανόηση για τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς. Οι διαφορές τιμών από περιοχή σε περιοχή του νησιού, εξήγησε, σχετίζονται με το πότε και σε ποια τιμή αγόρασε ο κάθε επαγγελματίας, με το απόθεμα που διαθέτει και με τον ανταγωνισμό, σε ένα πλαίσιο ελεύθερης αγοράς.

«Μιλάμε πάντα για το σήμερα και το αύριο, γιατί κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι θα συμβεί σε 1 εβδομάδα», κατέληξε ο πρόεδρος των Πρατηριούχων Λέσβου, περιγράφοντας μια κατάσταση που εξελίσσεται μέρα με τη μέρα και επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα ενός ολόκληρου νησιού.