Την πρώτη εβδομάδα του πολέμου στη Μέση Ανατολή οι τιμές του ελαιολάδου στην Ισπανία καταρρέουν, καθώς οι τυποποιητές έχουν «παγώσει» την αγορά. Δηλαδή σταμάτησαν να αγοράζουν, προφανώς γιατί θέλουν πρώτα να διαπιστώσουν τα νέα δεδομένα που θα δημιουργηθούν στην αγορά. Άλλωστε τα πρώτα μηνύματα από τον πόλεμο ήταν πως θα δημιουργηθούν προβλήματα στη διακίνηση των εμπορευμάτων, μιας και από τη Μέση Ανατολή περνούν μεγάλες εμπορικές οδοί.

Πολλοί αναλυτές της αγοράς του ελαιολάδου προσπαθούν να αναλύσουν την κατάσταση με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στον κλάδο. Ωστόσο αυτή η προσέγγιση είναι εντελώς λανθασμένη τη συγκεκριμένη στιγμή, καθώς χάνει από την οπτική της το γενικότερο κλίμα στον τομέα του διεθνούς εμπορίου.

Τις προηγούμενες ημέρες γράφαμε τις εκτιμήσεις του προέδρου του τομέα ελαιολάδου των Αγροδιατροφικών Συνεταιρισμών της Ισπανίας, Ραφαέλ Σάντσεθ δε Πουέρτα, για συνολικό όγκο παραγωγής κάτω από τα 1,3 εκατομμύρια τόνους. Την Παρασκευή οι αναλυτές της ιστοσελίδας Olimerca εκτιμούσαν πως ο όγκος παραγωγής θα διαμορφωθεί λίγο πάνω από τα 1,3 εκατομμύρια τόνους. Ωστόσο αυτές οι προσεγγίσεις έχουν εξαιρετικά μικρή σημασία όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα μπορούσε με μια απόφασή του να παγώσει τις εισαγωγές ελαιολάδου από την Ισπανία.

Αναλύοντας τις τρέχουσες τιμές χονδρικής στην Ισπανία είδαμε πως το λαμπάντε καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση αυτή την εβδομάδα, από τα 3.300 ευρώ ανά τόνο στα 3.100 ευρώ ανά τόνο. Παρόμοια εικόνα και για το παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο μέσα σε μόλις 15 ημέρες υποχώρησε από τα 3.900 ευρώ ανά τόνο στα 3.450 ευρώ ανά τόνο.

Τα όσα συμβαίνουν στην ισπανική αγορά έχουν καθοριστικό ρόλο για τις εξελίξεις στον κλάδο, ωστόσο υπάρχουν ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στις επιμέρους εθνικές αγορές που οφείλονται στα ιδιαίτερα τοπικά χαρακτηριστικά.

Άνοδος των τιμών στην Τουρκία

Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη την τρέχουσα εβδομάδα στην Ισπανία, στην Τουρκία την Παρασκευή 6 Μαρτίου οι τιμές του ελαιολάδου κατέγραψαν άνοδο, σύμφωνα με την ιστοσελίδα δημοπρασιών Oleista. Συγκεκριμένα, η τιμή του έξτρα παρθένου ελαιολάδου διαμορφώθηκε στα 6,20 ευρώ ανά κιλό, του παρθένου στα 4,95 ευρώ ανά κιλό και του βιομηχανικού στα 3,46 ευρώ.

Η αυτόνομη πορεία που ακολουθούν οι τιμές του ελαιολάδου στην Τουρκία είναι αποτέλεσμα της σημαντικής εσωτερικής αγοράς που διαθέτει η χώρα και η οποία διευρύνεται συνεχώς. Τη σεζόν 2025/2026 αναμένεται να φθάσει στους 200.000 τόνους η εγχώρια κατανάλωση, όταν την περίοδο 2020/2021 ήταν 150.000 τόνοι. Επίσης σημαντικό ρόλο παίζει και η μειωμένη φετινή παραγωγή.

Η ελληνική πραγματικότητα

Η πλειοψηφία των ελληνικών τυποποιητικών επιχειρήσεων δυσκολεύτηκε να βρει ικανές ποσότητες φρέσκου ελαιολάδου για να καλύψει τις ανάγκες της. Ακόμη περισσότερο δυσκολεύτηκαν να βρουν τις ποσότητες που θέλουν όσες επιχειρήσεις πωλούν κορυφαία έξτρα παρθένα ελαιόλαδα. Για αυτά τα ελαιόλαδα οι τιμές, όποτε κι αν πουληθούν, θα είναι ανάλογες της ποιότητάς τους. Δεν θα συμβεί όμως το ίδιο με τα παρθένα και τα βιομηχανικά ελαιόλαδα, για τα οποία η ζήτηση είναι εξαιρετικά περιορισμένη.

Το θλιβερό είναι πως λιγοστές ελληνικές εμπορικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο εμφανίζονται εντελώς ανίκανες να αδράξουν τις ευκαιρίες που δημιουργούνται στις παρούσες συνθήκες, ώστε να προωθήσουν το ελληνικό ελαιόλαδο στις διεθνείς αγορές σε τιμές ανάλογες της αξίας του.