Νέα παρέμβαση για τις καταγγελίες κακοποίησης ζώων στο πλαίσιο πανηγυρικών εκδηλώσεων στη Λέσβο πραγματοποιεί ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος εξετάζει αναφορά του Ηλία Ψυρούκη και ζητά από σειρά αρμόδιων υπηρεσιών να δώσουν εξηγήσεις για τη διεξαγωγή εκδηλώσεων με συμμετοχή ιπποειδών και βοοειδών στο νησί.

Με επιστολή της προς συναρμόδιους φορείς, η Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη Δάφνη Φιλιππάκη ζητά ενημέρωση για τη νομιμότητα των εκδηλώσεων, τις συνθήκες διεξαγωγής τους και την τήρηση της νομοθεσίας περί ευζωίας ζώων, επισημαίνοντας ότι από τα στοιχεία που έχουν τεθεί υπόψη της Αρχής προκύπτουν ζητήματα που απαιτούν διερεύνηση.

Η παρέμβαση του Συνηγόρου εντάσσεται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Ανεξάρτητης Αρχής, σύμφωνα με το άρθρο 103 παρ. 9 του Συντάγματος και τον νόμο 3094/2003.

Καταγγελίες για πρακτικές κακοποίησης

Σύμφωνα με την αναφορά που έχει κατατεθεί, κατά τη διάρκεια πανηγυρικών εκδηλώσεων στη Λέσβο καταγράφονται πρακτικές που, σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, συνιστούν κακοποίηση ζώων.

Μεταξύ άλλων αναφέρονται επιδείξεις «σούζας» αλόγων, μαστίγωμα, συγκρούσεις μεταξύ ζώων, διάσχιση μεγάλων αποστάσεων μέσα από οδικούς άξονες, αναρρίχηση σε σκαλοπάτια, επιδείξεις ισορροπίας αναβατών πάνω στα άλογα, καθώς και περιστατικά γαϊδουρομαχιών στο χωριό Κώμη.

Παράλληλα, γίνεται λόγος για διεξαγωγή ιπποδρομιών στο πλαίσιο λαϊκών εκδηλώσεων σε μη αδειοδοτημένους χώρους. Σύμφωνα με την καταγγελία, στη Λέσβο πραγματοποιούνται περίπου δέκα τέτοιες ιπποδρομίες κάθε χρόνο.

Μάλιστα επισημαίνεται ότι το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Δυτικής Λέσβου είχε εγκρίνει τη διεξαγωγή ιπποδρομιών στην Καλλονή σε περιοχή που ανήκει στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000.

Τι προκύπτει από τις απαντήσεις των υπηρεσιών

Στο πλαίσιο της διαμεσολάβησης, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει ήδη λάβει απαντήσεις από ορισμένες υπηρεσίες.

Η Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου ενημέρωσε ότι στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα της υπηρεσίας είναι καταγεγραμμένες 245 εγκαταστάσεις ιπποειδών και συνολικά 381 άλογα.

Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Δήμου Δυτικής Λέσβου ανέφερε ότι η αδειοδότηση για τις περιφορές βοοειδών και τις ιππικές εκδηλώσεις δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητές της.

Από την πλευρά της, η Διεύθυνση Αστυνομίας Λέσβου σημείωσε ότι καμία δημοτική αρχή δεν έχει ζητήσει τη συνδρομή της για ελέγχους σε πανηγυρικές εκδηλώσεις και ότι η συμμετοχή αλόγων στις εκδηλώσεις δεν θεωρείται οργανωμένη δραστηριότητα αλλά αφορά μεμονωμένους αναβάτες που ακολουθούν την πομπή.

Ο Δήμος Μυτιλήνης, σε σχετική απάντησή του, αναφέρει ότι όλα τα αιτήματα που υποβλήθηκαν τα έτη 2024, 2025 και 2026 εξετάστηκαν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και ότι κανένα από αυτά δεν αφορούσε παρουσία ίππων σε εκδηλώσεις.

Ερωτήματα για τη νομιμότητα των εκδηλώσεων

Παρά τις απαντήσεις αυτές, ο Συνήγορος του Πολίτη σημειώνει ότι από καταγγελίες, δημοσιεύματα και οπτικοακουστικό υλικό που έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο προκύπτει ότι πραγματοποιούνται αγώνες επίδειξης και ιπποδρομίες χωρίς να προκύπτει ότι οι χώροι είναι κατάλληλα διαμορφωμένοι ή αδειοδοτημένοι.

Σύμφωνα με το υλικό που εξετάστηκε, αγώνες ταχύτητας μεταξύ αλόγων φαίνεται να διεξάγονται ακόμη και σε χωματόδρομους, ενώ σε πολλές λαϊκές γιορτές πραγματοποιούνται επιδείξεις «χορευτικών» ή ισορροπιστικών κινήσεων των ζώων μέσα σε πλήθος κόσμου και υπό δυνατή μουσική.

Ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει ότι από τα έγγραφα που έχουν αποσταλεί στην Αρχή δεν προκύπτει ότι έχει χορηγηθεί άδεια από τα δημοτικά συμβούλια για τη συμμετοχή αλόγων στις συγκεκριμένες εκδηλώσεις, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.

Το θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των ζώων

Σύμφωνα με το άρθρο 23 του νόμου 4830/2021, η συμμετοχή ζώων σε εκδηλώσεις επιτρέπεται μόνο εφόσον διασφαλίζεται η ευζωία τους και υπάρχει υποχρεωτική παρουσία κτηνιάτρου καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Η εκδήλωση πρέπει να αδειοδοτείται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, ενώ ο επιβλέπων κτηνίατρος οφείλει να συντάσσει έκθεση πριν και μετά την εκδήλωση.

Εξαιρούνται μόνο οι επίσημοι αγώνες ιππασίας, όπως αγώνες υπερπήδησης εμποδίων, ιππικής δεξιοτεχνίας και ιππικού τριάθλου, οι οποίοι διεξάγονται βάσει κανονισμών της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ιππασίας και σε κατάλληλα αδειοδοτημένους χώρους.

Νέα αιτήματα προς τις αρμόδιες αρχές

Με τη νέα παρέμβασή του ο Συνήγορος του Πολίτη ζητά από τις αρμόδιες υπηρεσίες να απαντήσουν, μεταξύ άλλων:

• αν υπάρχουν αδειοδοτημένοι ιππόδρομοι στη Λέσβο

• σε ποιους χώρους διεξάγονται οι ιπποδρομίες και με ποια μέτρα ασφαλείας

• γιατί δεν φαίνεται να έχει εφαρμοστεί η διαδικασία αδειοδότησης για τη συμμετοχή αλόγων σε λαϊκές εκδηλώσεις

• αν υπήρξε γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ για τη διεξαγωγή αγώνων σε περιοχή Natura στην Καλλονή

• αν υπάρχουν εγκεκριμένα σωματεία ιππικού αθλητισμού στο νησί.

Παράλληλα ζητείται από την Ειδική Γραμματεία για την Προστασία Ζώων Συντροφιάς του Υπουργείου Εσωτερικών να εξετάσει το θέμα και να προβεί σε ενέργειες στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της.

Η Ανεξάρτητη Αρχή τονίζει ότι η συμμετοχή ζώων σε εκδηλώσεις που σχετίζονται με λαϊκές παραδόσεις δεν μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς να λαμβάνονται τα προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία και την ευζωία τους.