Με την εικόνα μιας αγοράς που δυσκολεύεται να «σηκώσει κεφάλι» ξεκίνησε η συζήτηση που είχε στο «Ν» 99 fm και στην εκπομπή «Τα πάντα ρει» ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Μυτιλήνης Γιάννης Μουτζούρης, περιγράφοντας μια χρονιά που μπήκε χωρίς το αναμενόμενο «σπρώξιμο» των γιορτών και χωρίς τη δυναμική που, θεωρητικά, θα έπρεπε να δώσουν οι εκπτώσεις. Όπως είπε, η εικόνα της Μυτιλήνης δεν είναι αποκομμένη από την υπόλοιπη Ελλάδα, όμως στο νησί «το φαινόμενο είναι πιο έντονο», με τον τζίρο να παραμένει χαμηλός και την κίνηση να δείχνει υποτονική ακόμη και σε περιόδους που παραδοσιακά λειτουργούν ως ανάσα για το λιανεμπόριο.

Γιορτές και εκπτώσεις χωρίς ανάσα

Ο κ. Μουτζούρης σημείωσε ότι οι προσδοκίες των εμπόρων για καλύτερη πορεία στις γιορτές δεν επιβεβαιώθηκαν, ενώ η έναρξη του νέου έτους και η περίοδος των εκπτώσεων δεν έφεραν την αλλαγή που περίμενε η αγορά. Περιέγραψε τη συγκυρία ως «εκπτώσεις χωρίς τζίρο», υπενθυμίζοντας ότι οι εκπτώσεις αποτελούν βασικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις, καθώς βοηθούν στη ρευστοποίηση αποθεμάτων και δίνουν στον καταναλωτή τη δυνατότητα να προμηθευτεί προϊόντα σε καλύτερη τιμή. Όταν όμως «δεν μένει κάτι στο τέλος του μήνα», όπως είπε, ούτε οι χαμηλότερες τιμές αρκούν για να κινηθεί η αγορά.

Ακρίβεια και μεταφορά κατανάλωσης στο διαδίκτυο

Στο επίκεντρο της ανάλυσής του έβαλε τη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Η ακρίβεια στο σούπερ μάρκετ, το ενεργειακό κόστος, τα τιμολόγια και οι γενικότερες οικονομικές υποχρεώσεις, φορολογικές και άλλες, λειτουργούν σωρευτικά και «κόβουν» την κατανάλωση. Παράλληλα, υπογράμμισε τη μεταφορά τζίρου από τα φυσικά καταστήματα προς το ηλεκτρονικό εμπόριο, ειδικά μέσω εισαγόμενων προϊόντων από τρίτες χώρες, που χαρακτήρισε «μεγάλη μάστιγα». Ανέφερε, μάλιστα, ότι έχει διαπιστωθεί πως το 91% τέτοιων προϊόντων προέρχονται από την Κίνα.

Στο ίδιο πλαίσιο έκανε λόγο για μια παρέμβαση που, όπως περιέγραψε, συζητείται ως μέτρο ανάσχεσης, με επιβάρυνση 3 ευρώ ανά αποστολή για πακέτα κάτω των 150 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, μετά από έλεγχο τελωνείου, το κόστος μπορεί να φτάνει τα 6 ευρώ. Τη χαρακτήρισε «καλή αρχή» για να μπει ένα φρένο, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο τον ανταγωνισμό τιμών αλλά και την ποιότητα, το περιβάλλον και την ασφάλεια του καταναλωτή, λόγω απουσίας πιστοποιήσεων που ισχύουν για προϊόντα εντός Ευρώπης.

Πώς γίνεται το φυσικό εμπόριο ξανά δελεαστικό

Αναγνωρίζοντας ότι «η αγορά είναι ελεύθερη» και οι καταναλωτές επιλέγουν, ο κ. Μουτζούρης στάθηκε στο βασικό ερώτημα, πώς μπορεί το φυσικό εμπόριο να γίνει ξανά θελκτικό και ανταγωνιστικό ώστε να μην χάνει συνεχώς έδαφος. Εξήγησε ότι η στροφή στο διαδίκτυο γιγαντώθηκε την περίοδο της υγειονομικής κρίσης, όταν ο κόσμος έμεινε στο σπίτι, συνήθισε τις ηλεκτρονικές αγορές και, σε έναν βαθμό, άλλαξε συνολικά τις συνήθειές του.

Σε αυτό το σημείο ενέταξε και τις προσπάθειες του Εμπορικού Συλλόγου με δράσεις που στόχο έχουν να «βγάλουν τον κόσμο από το σπίτι». Για τις χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις είπε ότι «θα μπορούσαν να πάνε καλύτερα», με ανασταλτικούς παράγοντες τον καιρό, τις βροχές και το κρύο, ενώ τόνισε ότι η στήριξη του κόσμου, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν αρκεί όταν τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων πιέζουν.

Ενοίκια, μετακινήσεις καταστημάτων και ο ρόλος των ιδιοκτητών

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ενοίκια, περιγράφοντας ως πραγματικότητα τις μετακινήσεις επιχειρήσεων από κεντρικούς δρόμους προς πιο οικονομικές περιοχές. Ανέφερε ότι έχει διαπιστώσει καταστήματα που έμειναν ξενοίκιαστα λόγω υψηλού μισθώματος και επιχειρήσεις που επέλεξαν άλλους χώρους με χαμηλότερο κόστος, ακόμη και σε μετακινήσεις από το παραλιακό μέτωπο.

Ταυτόχρονα σημείωσε ότι αρκετοί ιδιώτες ιδιοκτήτες «έβαλαν νερό στο κρασί τους», κρατώντας χαμηλότερα ενοίκια για να έχουν συνεπή ενοικιαστή, αντί να επιδιώκουν υψηλότερα ποσά με ρίσκο αδυναμίας πληρωμής. Διαχώρισε πάντως την εικόνα των ιδιωτών από την περίπτωση φιλανθρωπικών καταστημάτων, για τα οποία είπε ότι ζητούν αυξήσεις που δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο τις επιχειρήσεις και προανήγγειλε προσπάθεια συνάντησης με διοικήσεις ώστε να αναζητηθεί λύση.

Η αγορά ως αλυσίδα, από την εστίαση μέχρι την ελιά

Στη συζήτηση μπήκε και η διάσταση της εστίασης, με τον κ. Μουτζούρη να περιγράφει ότι η αγοραστική κίνηση δεν είναι αποκομμένη από την καθημερινή βόλτα στην πόλη. Η δυσκολία πρόσβασης ή η απουσία των γνώριμων επιλογών στο παραλιακό μέτωπο, όπως ειπώθηκε, μπορεί να αφαιρεί έναν λόγο να κατέβει κάποιος στο κέντρο, άρα επηρεάζει και τα καταστήματα. Παράλληλα τόνισε την επίδραση της ελαιοπαραγωγής, λέγοντας ότι φέτος ήταν «μηδενική», ενώ η τιμή του λαδιού έχει πέσει κάτω από το μισό, κάτι που μείωσε την κίνηση από τα χωριά που παραδοσιακά ενίσχυαν την αγορά της Μυτιλήνης, ειδικά τα απογεύματα.

Ηλεκτρονικά καταστήματα, ημερίδες και κοινές δράσεις

Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου αναγνώρισε ότι αρκετές επιχειρήσεις της Μυτιλήνης έχουν στραφεί στο ηλεκτρονικό εμπόριο, με ορισμένες να καταγράφουν καλές επιδόσεις, ειδικά όταν το e shop είναι σωστά οργανωμένο και ανταγωνιστικό. Υπογράμμισε ότι η ψηφιακή παρουσία μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, αν δουλευτεί συστηματικά με ενημέρωση αποθεμάτων και σωστή παρουσίαση προϊόντων.

Για το επόμενο διάστημα προανήγγειλε 2 ημερίδες, μία για εκπαίδευση εργοδοτών σε μάρκετινγκ, πωλήσεις και ηλεκτρονικό κατάστημα και μία ενημερωτική σε συνεργασία με την ΠΟΜΙΔΑ για ζητήματα ενοικίων και ακινήτων, με στόχο «να είναι ενημερωμένοι» οι επαγγελματίες. Αναφέρθηκε επίσης σε συζητήσεις για πιθανή ρύθμιση 120 δόσεων που, αν προχωρήσει, θα μπορούσε να δώσει ανάσα σε επιχειρήσεις με συσσωρευμένες οφειλές.

Επιμελητήριο, νησιά και τουρισμός

Σε ό,τι αφορά το Επιμελητήριο, ο κ. Μουτζούρης τόνισε ότι ο Εμπορικός Σύλλογος είναι παραδοσιακά δεμένος μαζί του, καθώς το γραφείο του Συλλόγου στεγάζεται στο κτίριό του. Για τις πρόσφατες εξελίξεις σημείωσε ότι «καλό είναι να μη συμβαίνουν αυτά», αλλά από τη στιγμή που συνέβησαν το ζητούμενο είναι «να κοιτάξουμε μπροστά» και να νιώσουν οι επιχειρήσεις ότι υπάρχει θεσμός δίπλα τους. Είπε ότι η επικοινωνία τα προηγούμενα χρόνια δεν ήταν η καλύτερη και πως τώρα χρειάζεται προσπάθεια και συνεργασία, όχι μόνο για τη Λέσβο αλλά και για Λήμνο και Άγιο Ευστράτιο, μεταφέροντας εικόνα χαμηλής κίνησης και σε Πλωμάρι και Καλλονή.

Κλείνοντας, εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για το καλοκαίρι, εκτιμώντας ότι ο τουρισμός μπορεί να κινηθεί καλά, με ενδιαφέρον από λιμάνια της απέναντι χώρας και επισκέπτες που ήδη μπαίνουν στην αγορά συγκεκριμένες ημέρες της εβδομάδας. Όπως είπε, οι τουρίστες δεν περιορίζονται σε φθηνά σουβενίρ, αλλά αγοράζουν από παραδοσιακά προϊόντα μέχρι ρούχα, παπούτσια και ηλεκτρονικά. Το στοίχημα για την αγορά της Μυτιλήνης, όπως προκύπτει από τα λεγόμενά του, είναι να κρατήσει τον κόσμο στον φυσικό της χώρο, να ξανακάνει ελκυστική τη βόλτα στο κέντρο και να βρει εργαλεία επιβίωσης σε μια περίοδο που τα «ταμειακά διαθέσιμα» των νοικοκυριών εξαντλούνται πριν φτάσουν στο ταμείο.