Αεροδιακομιδή ασθενούς από τη Σάμο προς το αιμοδυναμικό τμήμα του Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης «Βοστάνειο» αναμένεται το μεσημέρι της Τετάρτης 4 Φεβρουαρίου, επιβεβαιώνοντας στην πράξη ότι η επεμβατική καρδιολογία στο Βόρειο Αιγαίο δεν αποτελεί πλέον «εξαίρεση ανάγκης», αλλά σταθερή και αξιόπιστη επιλογή. Όπως ανέφερε ο επεμβατικός καρδιολόγος Δρ. Αναστάσιος Μίλκας, υπεύθυνος του Αιμοδυναμικού Εργαστηρίου, το ίδιο πρωί πραγματοποιήθηκε ακόμη μία επιτυχημένη επέμβαση, με αφορμή την οποία δόθηκε και σχετική συνέντευξη Τύπου.

Σε αντίθεση με άλλα νησιά, όπου έτοιμες ομάδες «μεταφέρονται» από μεγάλα αστικά κέντρα, στη Λέσβο το αιμοδυναμικό στήθηκε από γιατρούς του ίδιου του Βοστανείου, με αιχμή τη γνώση και την εμπειρία που μεταφέρθηκε από μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας. Αυτή η επιλογή, όπως εξήγησε ο Δρ. Μίλκας, δημιούργησε εξαρχής μια αυξημένη ευθύνη: «Έπρεπε από την πρώτη στιγμή να διασφαλίσουμε πολύ υψηλά στάνταρ ασφαλείας, να μην κάνουμε περισσότερα από όσα μπορούμε και ταυτόχρονα να δίνουμε το μέγιστο δυνατό σε ασθενείς που έρχονται σε έκτακτη ανάγκη».

Η εγκατάσταση αιμοδυναμικού σε νησί δεν ήταν τυχαία. Στα οξέα καρδιακά επεισόδια, ο χρόνος μέχρι τη στεφανιογραφία είναι κυριολεκτικά ζήτημα ζωής και θανάτου. «Η μεταφορά ενός ασθενή με καρδιαγγειακό πρόβλημα στην Αθήνα είναι πολύ δύσκολη», σημείωσε, εξηγώντας ότι ο στόχος ήταν να αποδειχθεί πως η περιφέρεια μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται και να παρέχει υψηλού επιπέδου φροντίδα.

Σήμερα λειτουργούν περίπου 70 αιμοδυναμικά εργαστήρια στην Ελλάδα, ωστόσο μόλις επτά βρίσκονται σε δημόσια νοσοκομεία εκτός μεγάλων αστικών κέντρων. Μέσα σε αυτό το άνισο γεωγραφικό τοπίο, το αιμοδυναμικό της Λέσβου ξεχωρίζει ως τμήμα περιφερειακού νοσοκομείου που στήθηκε «από το μηδέν» και λειτουργεί με μεγάλη επιτυχία, χάρη –όπως τονίστηκε– στο όραμα πολλών ανθρώπων: από τον τότε πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου κ. Προβέτζα και την Περιφέρεια, έως τις διοικήσεις του νοσοκομείου με επικεφαλής τον Γιώργο Καμπούρη και την τοπική αυτοδιοίκηση.

Από δύο γραφεία στο πρώτο έμφραγμα

Τον Ιανουάριο του 2020, το αιμοδυναμικό ξεκίνησε με δύο γραφεία και τον αγγειογράφο. Στη διάρκεια της πανδημίας, δύο νοσηλευτές και δύο τεχνολόγοι εκπαιδεύτηκαν στην Αθήνα, ενώ ο συνάδελφος Βασίλης Κικίλιας εξειδικεύτηκε στις αγγειογραφίες. Η νομοθεσία εμπόδισε αρχικά τη φυσική του παρουσία στη Μυτιλήνη, ωστόσο το εμπόδιο ξεπεράστηκε και τον Σεπτέμβριο του 2021, 21 μήνες μετά την πρώτη σύσκεψη, πραγματοποιήθηκε η πρώτη στεφανιογραφία.

Λίγο αργότερα, σχεδόν «εκβιασμένοι» από σοβαρό έμφραγμα 36χρονου, οι γιατροί προχώρησαν στην πρώτη αγγειοπλαστική μόλις έναν μήνα μετά την έναρξη των επεμβάσεων – όταν σε άλλα νησιωτικά εργαστήρια η αντίστοιχη πράξη έγινε μετά από ενάμιση χρόνο. Με την ένταξη του επεμβατικού καρδιολόγου Λάμπη Αρλάμου, το τμήμα πήρε γρήγορα μπρος: το 2022 εξυπηρέτησε 250 ασθενείς, το 2023 έφτασε τους 550, ενώ σήμερα από το αιμοδυναμικό έχουν περάσει περίπου 1.500 άνθρωποι. 

Μηδενική θνητότητα και μετρήσιμα αποτελέσματα

Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η μηδενική θνητότητα. Όπως εξήγησε ο Δρ. Μίλκας, διεθνώς η θνητότητα κυμαίνεται στο 0,5–0,8%, κάτι που στα 1.500 περιστατικά θα σήμαινε περίπου επτά θανάτους. «Αντί γι’ αυτό, όλες οι επιπλοκές αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς». Παράλληλα, μειώνονται οι αιφνίδιοι θάνατοι στο νησί και αυξάνεται ο αριθμός των εμφραγμάτων που φτάνουν έγκαιρα στο νοσοκομείο, αποτέλεσμα καλύτερης ενημέρωσης και αυξανόμενης εμπιστοσύνης στο Βοστάνειο.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η δημόσια, δωρεάν υγεία είναι κοινωνικό αγαθό και πως «δεν κάνει η βιτρίνα το μαγαζί»: τα δημόσια νοσοκομεία συγκεντρώνουν τεράστια εμπειρία, αντίστοιχη ή και μεγαλύτερη από τα ιδιωτικά. 

Όφελος και για το σύστημα υγείας

Η λειτουργία του αιμοδυναμικού έχει και σαφή οικονομικό αντίκτυπο. Μόνο στα δύο πρώτα χρόνια, με περίπου 450 ασθενείς, εξοικονομήθηκαν 70.000 ευρώ σε αεροπορικά εισιτήρια και μεταφορές προς Αθήνα, ενώ συνολικά το όφελος για το σύστημα υγείας έφτασε τα 600.000 ευρώ, με ισόποσα έσοδα για το νοσοκομείο. Με κόστος λειτουργίας περίπου 150.000 ευρώ, ο αγγειογράφος αξίας 450.000 ευρώ αποσβέστηκε σε δύο χρόνια και «υπεραπέσβεσε» στη συνέχεια. «Το αιμοδυναμικό εργαστήριο είναι η ψυχή του νοσοκομείου», είπε χαρακτηριστικά. 

Καινοτομία και εξωστρέφεια

Η μονάδα εξελίχθηκε σε κέντρο αναφοράς: πραγματοποιήθηκαν μαζικοί έλεγχοι 250 ασθενών με βηματοδότες και απινιδωτές, υψηλού ρίσκου επεμβάσεις διάρκειας έως πέντε ωρών, ενώ η Μυτιλήνη έγινε μία από τις δύο νησιωτικές περιοχές στην Ευρώπη –μαζί με την Ίμπιζα– όπου εμφυτεύτηκε η πρωτοποριακή συσκευή CardioMEMS, με την Abbott να χρησιμοποιεί το παράδειγμα της Λέσβου στο διεθνές της υλικό.

Στόχος πλέον είναι η αυτονομία όλης της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου στην επεμβατική καρδιολογία, σε συνεργασία με το ΕΚΑΒ, ώστε να περιοριστούν οι μεταφορές οξέων εμφραγμάτων στην Αθήνα. Ήδη η Μυτιλήνη δέχεται περιστατικά από Σάμο και Λήμνο, ενώ η φήμη της μονάδας έχει προσελκύσει και ασθενείς από το εξωτερικό.