Σοβαρές ενστάσεις για το σχεδιαζόμενο υβριδικό πάρκο με φωτοβολταϊκά και συσσωρευτές ενέργειας σε εκτάσεις της Ερεσός και του Μανταμάδος διατύπωσε ο Στέλιος Κόβρας, μέλος της Πρωτοβουλίας Ερεσού Περιβαλλοντικός και Κοινωνικός Σύλλογος, μιλώντας στην εκπομπή «Καλημέρα στο Νησί». Όπως ανέφερε, την αρχική ανάδειξη του ζητήματος έκαναν από κοινού τρεις συλλογικότητες, ενώ σήμερα συνολικά 10 σύλλογοι από τις δύο περιοχές έχουν ταχθεί ενάντια στο έργο.

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η επίπτωση στην τοπική οικονομία και κυρίως στην κτηνοτροφία. Ο κ. Κόβρας τόνισε ότι οι εκτάσεις όπου χωροθετείται το έργο αξιοποιούνται επί δεκαετίες από κτηνοτρόφους, οι οποίοι κινδυνεύουν να εκτοπιστούν από χώρους ζωτικής σημασίας για τη δραστηριότητά τους, λόγω της εγκατάστασης πάνελ και περιφράξεων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο καθεστώς προστασίας της Λέσβου ως Παγκόσμιου Γεωπάρκου της UNESCO. Όπως υποστήριξε, η διεθνής αυτή αναγνώριση, σε συνδυασμό με τη μακρόχρονη επιστημονική και μουσειακή δραστηριότητα στο νησί, έχει συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισμού, κάτι που κατά την άποψή του υπονομεύεται από τη χωροθέτηση ενός γιγαντιαίου ενεργειακού έργου.

Ο Στέλιος Κόβρας εξέφρασε επίσης την εκτίμηση ότι η παραγόμενη ενέργεια δεν προορίζεται για τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, αλλά για εξαγωγή. Όπως ανέφερε, χωρίς τη διασύνδεση της Λέσβου με το ηπειρωηρωτικό σύστημα, τέτοια έργα δεν θα είχαν προταθεί, ενώ και τα μεγέθη της παραγωγής υπερβαίνουν πολλαπλάσια τις πραγματικές ανάγκες του νησιού.

Στο ζήτημα της ενημέρωσης των πολιτών, υποστήριξε ότι υπήρχε γνώση από τις αρχές ήδη από τον Μάιο του 2025, χωρίς ωστόσο να προηγηθεί ουσιαστική δημόσια διαβούλευση. Όπως είπε, η διαδικασία ολοκληρώθηκε στις 29 Ιανουαρίου, με ελάχιστο χρόνο για τους κατοίκους να κατανοήσουν το έργο και τις επιπτώσεις του.

Απαντώντας σε ερώτημα του δημοσιογράφου Θράσος Αβραάμ για το αν η απουσία ενημέρωσης ήταν ηθελημένη ή συγκυριακή, ο κ. Κόβρας έφερε ως παράδειγμα την υπόθεση στο Αφεντέλι. Όπως ανέφερε, και τότε οι ανησυχίες των κατοίκων αρχικά αντιμετωπίστηκαν ως υπερβολικές, μέχρι να αποκαλυφθούν προγενέστερα έγγραφα που έδειχναν ότι υπήρχε γνώση πολύ νωρίτερα. Με αυτό το παράδειγμα υποστήριξε ότι επαναλαμβάνεται ένα μοτίβο καθυστερημένης ενημέρωσης, με αποτέλεσμα οι τοπικές κοινωνίες να κινδυνεύουν να βρεθούν προ τετελεσμένων.

Παράλληλα, επισήμανε ότι έχει παραλειφθεί συχνά από τη δημόσια συζήτηση ο ρόλος του ΠΕΧΩΠ Βορείου Αιγαίου, που υπάγεται στην Περιφέρεια και αποτελεί μέχρι στιγμής τη μοναδική υπηρεσία που έχει γνωμοδοτήσει θετικά για το έργο. Όπως σημείωσε, ακόμη και αυτή η γνωμοδότηση, όμως, περιλαμβάνει αναφορές στις αρνητικές επιπτώσεις της επένδυσης, γεγονός που, κατά τον ίδιο, δείχνει ότι υπάρχουν σοβαρά ζητήματα προς εξέταση.

Στο σκέλος της περιβαλλοντικής μελέτης, ο κ. Κόβρας μίλησε για σημαντικά κενά και παραλείψεις. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο θέμα της αποκατάστασης μετά το τέλος ζωής του έργου, επισημαίνοντας ότι η εταιρεία δηλώνει πως αυτή θα χρηματοδοτηθεί αφού προηγουμένως το πάρκο οδηγηθεί για σκραπ. Όπως είπε, αυτή η πρόβλεψη είναι εξαιρετικά ασαφής, καθώς σε περίπτωση οικονομικής κατάρρευσης της εταιρείας υπάρχει ο κίνδυνος οι εγκαταστάσεις να παραμείνουν ως έχουν, μέχρι να κινηθούν διαδικασίες εκκαθάρισης, με άγνωστο χρονικό ορίζοντα για την αποκατάσταση του χώρου.

Επιπλέον, στάθηκε στο γεγονός ότι η μελέτη προβλέπει απομακρυσμένη λειτουργία και επίβλεψη του υβριδικού πάρκου. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό σημαίνει αφενός ότι δεν θα δημιουργηθούν ουσιαστικές θέσεις εργασίας στην περιοχή και αφετέρου ότι δεν θα υπάρχει μόνιμη φυσική παρουσία προσωπικού στον χώρο. Όπως υπογράμμισε, σε περίπτωση ατυχήματος στους συσσωρευτές, η απουσία επιτόπιας επίβλεψης περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα άμεσης παρέμβασης.

Στο ίδιο πλαίσιο, επανέλαβε τις επιφυλάξεις του για την πυρασφάλεια και τη διαχείριση κινδύνων, σημειώνοντας ότι προβλέπονται μόλις 2 δεξαμενές νερού και δεν υπάρχει σαφής αναφορά σε εξειδικευμένα χημικά μέσα κατάσβεσης, παρότι οι συσσωρευτές περιέχουν τοξικά υλικά.

Για τα επόμενα βήματα, ο Στέλιος Κόβρας ευχαρίστησε τους πολίτες που στήριξαν οικονομικά τη νομική προσπάθεια, αναφέροντας ότι τα πρώτα έξοδα καλύφθηκαν μέσα σε 4 ημέρες, ενώ 130 κάτοικοι κατέθεσαν απόψεις στη διαβούλευση σε σύντομο χρονικό διάστημα. Όπως είπε, στόχος είναι η περαιτέρω συσπείρωση και ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών, σε συνεργασία με συλλόγους του Μανταμάδου και άλλων περιοχών.

Σε περίπτωση που το έργο δεν απορριφθεί στο παρόν στάδιο, η Πρωτοβουλία Ερεσού προτίθεται να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο νομικό μέσο.

Κλείνοντας τη συνέντευξη και απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο Στέλιος Κόβρας αναφέρθηκε αναλυτικά και στις εξελίξεις γύρω από την παραλία στο Αφεντέλι Ερεσού. Όπως τόνισε, τον Μάιο του 2025 σημειώθηκε μια σημαντική δικαστική νίκη, με την ακύρωση της οικοδομικής άδειας από το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη νέα αγωγή του συλλόγου, με την οποία αμφισβητείται ο τίτλος ιδιοκτησίας της έκτασης, ενώ υπέρ της Πρωτοβουλίας Ερεσού έχει τοποθετηθεί και το Ελληνικό Δημόσιο. Όπως σημείωσε, το δικαστήριο έχει ορίσει πραγματογνώμονα και η σχετική έκθεση έχει ήδη κατατεθεί πριν από 3 μήνες, επιβεβαιώνοντας, σύμφωνα με τον ίδιο, τις θέσεις του συλλόγου.

Ο κ. Κόβρας αναφέρθηκε επίσης στο ζήτημα της επαναχάραξης της γραμμής αιγιαλού, επισημαίνοντας ότι, παρά την προηγούμενη σχετική απόφαση, κατατέθηκε εκ νέου φάκελος από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου με σοβαρές ελλείψεις, χωρίς γεωλογική μελέτη και χωρίς επαρκή αιτιολόγηση για τη μετακίνηση της γραμμής στα 50 μέτρα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο γεγονός ότι οι 2 νομικοί που είχαν οριστεί από τον Δήμο δεν είχαν ουσιαστική συμμετοχή στη διαδικασία, ενώ ένας εξ αυτών ενημερώθηκε εκ των υστέρων για την κατάθεση του σχετικού αιτήματος.

Όπως υπογράμμισε, έχει κατατεθεί ενδικοφανής προσφυγή, ωστόσο, λόγω των ελλείψεων του φακέλου, η υπόθεση κινείται σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο και χρονοβόρο πεδίο, με αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμος χρόνος. «Όλα αυτά δείχνουν μια συγκεκριμένη μεθόδευση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν πράγματα που έπρεπε να γίνουν και δεν έγιναν, γεγονός που αποτυπώνεται στις ενέργειες και στις παραλείψεις της διοίκησης.

Παρά τις δυσκολίες, ο Στέλιος Κόβρας εξέφρασε την πεποίθηση ότι η παραλία δεν πρόκειται να οικοδομηθεί, σημειώνοντας ότι αυτό είναι πλέον ξεκάθαρο στην τοπική κοινωνία. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ουσιαστική προστασία του Αφεντελιού, όπως και κάθε κρίσιμης περιοχής, περνά μέσα από την ενημέρωση και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών. «Όταν ο κόσμος είναι παρών και ενεργός, φέρνει αποτελέσματα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι ίδιοι οι κάτοικοι της Λέσβου έχουν αποδείξει διαχρονικά πως μπορούν να υπερασπίζονται τον τόπο και τη γη τους.