Τμήμα γιγάντιου απολιθωμένου κορμού δένδρου, με μήκος που ξεπερνά τα οκτώ μέτρα αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια εργασιών ανασκαφής, συντήρησης και ανάδειξης που πραγματοποίησε στη Βάρος της Λήμνου, κλιμάκιο στελεχών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου υπό τον Διευθυντή του Καθηγητή Νικόλαο Ζούρο.

«Ο κορμός διατηρεί άριστα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ξύλου ενώ είναι έχουν διατηρηθεί σε άριστη κατάσταση οι απολήξεις των κλαδιών του. Πρόκειται για εντυπωσιακό εύρημα απολιθωμένου κορμού κωνοφόρου δένδρου για το οποίο αποκτούμε συνολική εικόνα των διαστάσεων του και αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα της αξίας του απολιθωμένου δάσους της Λήμνου» λέει ο κ. Νίκος Ζούρος.

Ήδη ο χώρος της ανασκαφής έχει περιφραχθεί από το Δήμου Λήμνου. Και από την πρώτη στιγμή, πολλοί επισκέπτες και κάτοικοι επισκέπτονται το σημείο προκειμένου να θαυμάσουν από κοντά το εντυπωσιακό εύρημα.

Σύμφωνα με τον κ. Ζούρο, «η δημιουργία του απολιθωμένου δάσους συνδέεται άμεσα με την ηφαιστειακή δράση της ευρύτερης περιοχής του Αιγαίου κατά τη διάρκεια κυρίως του Μειοκαίνου, πριν από 20 περίπου εκατομμύρια χρόνια. Εκείνη την εποχή υπήρχε μια γενικευμένη ηφαιστειακή δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή του βορειοανατολικού Αιγαίου και τη Μικρά Ασία εξαιτίας της οποίας δημιουργήθηκαν τόσο το απολιθωμένο δάσος στη Λήμνο όσο και το απολιθωμένο δάσος της Λέσβου. Όπως είναι γνωστό, στο θαλάσσιο χώρο μεταξύ των δύο νησιών έχουν βρεθεί ιστάμενοι και κατακείμενοι απολιθωμένοι κορμοί δένδρων».

Και συνεχίζει ο κ. Ζούρος: «η μεγαλύτερη εμφάνιση των φυτικών λειψάνων και κορμών της Λήμνου παρατηρείται μέσα στους πυροκλαστικούς σχηματισμούς της ενότητας Μούδρου, Ρωμανού, Βάρους, Κότσινα και Πορτιανού. Κατά την απολίθωση δε, η οποία στην περίπτωση του απολιθωμένου δάσους της Λήμνου είναι τέλεια, διατηρούνται σε άριστη κατάσταση τα εξωτερικά μορφολογικά γνωρίσματα των κορμών των δέντρων, π.χ. οι αυξητικοί δακτύλιοι, αποτυπώματα φλοιού κ.λ.π. καθώς επίσης και η εσωτερική δομή του απολιθωμένου ξύλου, από τη μικροσκοπική μελέτη της οποίας προσδιορίζεται το γένος ή το είδος του απολιθωμένου δένδρου».

Η διαδικασία της απολίθωσης

«Η ηφαιστειακή δράση συνδέεται με την κυκλοφορία θερμών διαλυμάτων πλούσιων σε διοξείδιο του πυριτίου. Τα τελευταία εισέδυσαν και διαπότισαν τα ηφαιστειακά πετρώματα, στα οποία ήδη βρίσκονταν οι κορμοί των δένδρων και έτσι άρχισε η διαδικασία της απολίθωσης, δηλαδή η αντικατάσταση μόριο προς μόριο, της οργανικής φυτικής ύλης από το πυρίτιο».

Το απολιθωμένο δάσος της Λήμνου αποτελεί ένα μοναδικό φυσικό μνημείο. Ανακηρύχθηκε προστατευόμενο μνημείο της φύσης το 2013 με απόφαση της τότε Γενικής Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου Χριστιάνας Καλογήρου.

Σύμφωνα δε με σχετική ανακοίνωση, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου θα συνεχίσει τις εργασίες συντήρησης και ανάδειξης του απολιθωμένου δάσους της Λήμνου τον προσεχή Σεπτέμβριο οπότε αναμένεται να ολοκληρωθούν οι εργασίες στο Βάρος ενώ προγραμματίζονται να ακολουθήσει η ανάδειξη και νέων θέσεων. Οι εργασίες συντήρησης και ανάδειξης πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με τον Δήμο Λήμνου και την Διεύθυνση Δασών Λέσβου. Στην όλη προσπάθεια βοήθησε σημαντικά ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Βάρους Γ. Κάβουρας.