Με έντονο ενδιαφέρον αλλά και εμφανή αγωνία για το μέλλον των νησιών του Βορείου Αιγαίου πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 31 Οκτωβρίου στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής στη Μυτιλήνη η σύσκεψη με το κυβερνητικό κλιμάκιο που παρουσίασε το Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης. Στο τραπέζι κάθισαν οι δήμαρχοι Μυτιλήνης, Δυτικής Λέσβου, Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου, καθώς και ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, προκειμένου να καταθέσουν τους προβληματισμούς αλλά και τις απαιτήσεις των τοπικών κοινωνιών.

Τραγέλαφοι και προκλήσεις στο Βόρειο Αιγαίο 

Τον λόγο πήρε πρώτος ο Περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης, ο οποίος επέλεξε να κάνει έναν απολογισμό πενταετίας, εστιάζοντας στο μεταναστευτικό. Συγκρίνοντας το 2020 με 27.000 εγκλωβισμένους πρόσφυγες και μετανάστες στη Λέσβο με τους περίπου 1.200 που βρίσκονται σήμερα, έκανε λόγο για αποτελεσματική κυβερνητική πολιτική «εκκένωσης των νησιών», τονίζοντας ταυτόχρονα την ευαλωτότητα που δημιουργεί η γειτνίαση με την Τουρκία. Παρόλα αυτά, δεν έκρυψε την κριτική του προς την κυβέρνηση, χαρακτηρίζοντας «τραγελαφική» την υπόθεση του δρόμου Καλλονής – Σιγρίου που έκλεισε λίγες ημέρες μετά τα εγκαίνια, επιμένοντας πως απαιτείται άμεσα συμπληρωματική εργολαβία. Έθεσε επίσης ζήτημα πλήρους αναδιάρθρωσης της μελέτης  Νότιας Παράκαμψης, παραχώρησης 50ετούς διάρκειας στο Σάρλιτζα ώστε να καταστεί επενδύσιμο, νέων ακτοπλοϊκών συνδέσεων και ολοκλήρωσης της προσπάθειας για τη δημιουργία κτηρίου όπου θα στεγαστούν Εφετείου και Διοικητικό Πρωτοδικείο.

Το βάρος που σήκωσε η Δυτική Λέσβος 

Ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος, αναφέρθηκε στο δημογραφικό ζήτημα.  Τόνισε πως «αν σε λίγα χρόνια μείνουμε οι μισοί, δεν έχει νόημα κανένα έργο» και επεσήμανε ότι η Δυτική Λέσβος επωμίστηκε το μεγαλύτερο βάρος του μεταναστευτικού χωρίς να λάβει τα αντίστοιχα αντισταθμιστικά οφέλη. Αναφέρθηκε στη σοβαρότητα του προβλήματος ύδρευσης που άφησε ολόκληρους οικισμούς χωρίς νερό το καλοκαίρι, στην παρατεταμένη υποβάθμιση του λιμένα Σιγρίου  «που πρέπει πρώτα να εξυπηρετεί επιβάτες και όχι μόνο φορτηγά»  καθώς και στις ελλείψεις σε μηχανικούς και πόρους που καθηλώνουν τις μελέτες σε συρτάρια.

Αγροτικά έργα και έργα διαχείρισης λυμάτων για τη Λήμνο 

Η Δήμαρχος Λήμνου, Ελεονώρα Γεώργα, μίλησε για την ανάγκη η Λήμνος να αξιοποιήσει τη δυναμική του πρωτογενούς τομέα και του τουρισμού, με σεβασμό στην ταυτότητα του τόπου. Ζήτησε ένταξη έργων αγροτικής βελτίωσης και αντιπλημμυρικής προστασίας, καταγγέλλοντας ότι η υπερανάπτυξη των αγριόχοιρων οδηγεί σε καταστροφή καλλιεργειών και εγκατάλειψη γης. Σημαντικό ζήτημα ανέδειξε και στη διαχείριση λυμάτων, όπου η Ανατολική Λήμνος «έχει ξεπεράσει τα όρια αντοχής των υποδομών της». Για το λιμάνι της Μύρινας —εθνικής σημασίας— δήλωσε πως επί δύο χρόνια δεν έχει διαπιστώσει ξεκάθαρο χρηματοδοτικό φορέα για τη συνέχιση των μελετών. «Χωρίς αξιόπιστη ακτοπλοΐα, καμία ανάπτυξη δεν μπορεί να σταθεί», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο Άη Στράτης με τους 17 μαθητές και τα ψάρια που σαπίζουν 

Εξαιρετικά ανθρώπινη και καταγγελτική η τοποθέτηση του Δημάρχου Αγίου Ευστρατίου, Κώστα Σινάνη. Μετέφερε δραματικές εικόνες ενός νησιού που παλεύει να κρατηθεί ζωντανό.  17 μαθητές σε ολόκληρο σχολείο, επτά κτηνοτρόφοι έτοιμοι να φύγουν, ψάρια που σαπίζουν αφού δεν υπάρχει πλοίο να φορτωθούν. «Αυτό είναι δημογραφικό» είπε, ζητώντας ισχυρά κίνητρα εγκατάστασης και ασφάλειας. Χαιρέτισε την έναρξη του έργου στο στρατόπεδο, αλλά ξεκαθάρισε πως το νησί δεν μπορεί να «επιβιώσει με ψίχουλα».

Σχέδιο για τους ανθρώπους και τους νεους 

Ο Δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, έκλεισε τον κύκλο των τοποθετήσεων με σαφήνεια και τεχνοκρατικό προσανατολισμό, δίνοντας όμως στο δημογραφικό την πολιτική του βαρύτητα. Υπογράμμισε πως οι ανακοινωμένες παρεμβάσεις του Πρωθυπουργού για τους παραμεθόριους οικισμούς είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά «από μόνες τους δεν φτάνουν». Πρότεινε ενισχυμένο στεγαστικό επίδομα αποκλειστικά για φοιτητές του Πανεπιστημίου Αιγαίου, προγράμματα για νέες και νέους επαγγελματίες με έμφαση στη νησιωτική επιχειρηματικότητα, καθώς και οικονομικά κίνητρα προσέλκυσης μηχανικών και εξειδικευμένου προσωπικού στους Δήμους.

Στο επίπεδο των έργων τόνισε την αναγκαιότητα η Νότια Παράκαμψη να αντιμετωπιστεί ως «ανυπέρβλητη προτεραιότητα», χαρακτήρισε το Master Plan του λιμένα «κρίσιμο για τον αναπτυξιακό προσανατολισμό της Μυτιλήνης» και ζήτησε επιτάχυνση των παρεμβάσεων στο Εμπορικό Λιμάνι, καθώς και στη συνέχιση των έργων αποχέτευσης στη Νότια Μυτιλήνη και στα έργα σχολικής στέγης. Παράλληλα, ήταν ο μοναδικός που έθεσε ξεκάθαρα το ζήτημα του κλεισίματος των ταχυδρομικών καταστημάτων στη Λέσβο, επισημαίνοντας πως αποτελεί ακόμη ένα πλήγμα για την καθημερινότητα των κατοίκων και τη λειτουργικότητα των τοπικών κοινωνιών.

Μετά το πέρας της σύσκεψης

Δηλώσεις έκανε αρχικά ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, ο οποίος επέμεινε στη συνέχεια της συνεργασίας με την τοπική αυτοδιοίκηση. Τόνισε ότι η κυβέρνηση «παρακολουθεί την πορεία των έργων που έχουν ανακοινωθεί» και πως τα ζητήματα που απαιτούν συντονισμό ανάμεσα σε υπουργεία και φορείς θα λυθούν μέσα από «συστηματική και ειλικρινή διαβούλευση». Όπως ανέφερε, μετά την παρουσίαση των αξόνων του σχεδίου θα υπάρξει δεύτερος κύκλος συζητήσεων, ώστε τα έργα που προκρίνονται ως πιο σημαντικά «να οριστικοποιηθούν και να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες χρηματοδοτήσεις». Περιέγραψε τη συζήτηση ως «εκτεταμένη και πολύπλευρη», αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι ορισμένα ζητήματα «ίσως παρουσιάστηκαν με κάποια υπερβολή».

Από την πλευρά τους, σε θετικό τόνο αλλά με ξεκάθαρη επιμονή στις ανάγκες του τόπου, τοποθετήθηκαν εκ νέου οι αυτοδιοικητικοί. Ο Περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης ευχαρίστησε το κυβερνητικό κλιμάκιο, μιλώντας για «γεμάτη συζήτηση» όπου «ακούστηκαν προτάσεις και προβλήματα χωρίς ωραιοποιήσεις». Ο Δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας στάθηκε στα μεγάλα έργα του Δήμου — Νότια Παράκαμψη, Κτηματολόγιο, Εμπορικό λιμάνι, αγροτικές οδοποιίες, σχολικά έργα — επαναλαμβάνοντας την ανάγκη ειδικών προγραμμάτων για δημογραφική και αναπτυξιακή ενίσχυση, καθώς και την αντίθεση στον σχεδιασμό για το κλείσιμο των ΕΛΤΑ. Η Δήμαρχος Λήμνου Ελεονώρα Γεώργα χαρακτήρισε τη συνάντηση «γόνιμη», υπογραμμίζοντας την ανάγκη πολιτικών «housing» ώστε να στηριχθούν φοιτητές, δημόσιοι υπάλληλοι και οικογένειες που θέλουν να παραμείνουν στη Λήμνο. Ο Δήμαρχος Αγίου Ευστρατίου Κώστας Σινάνης τόνισε πως οι συζητήσεις με την κυβέρνηση ήταν ουσιαστικές, επισημαίνοντας ότι «πρέπει να δοθούν πραγματικές λύσεις και όχι ημίμετρα», ώστε ο τόπος του να μπορέσει να διατηρήσει πληθυσμό και ζωτικές υπηρεσίες.