Ένα από τα μεγαλύτερα συνέδρια για τη διδασκαλία της ανθρωπολογίας φιλοξενεί από την Πέμπτη 16 έως και το Σάββατο 18 Οκτωβρίου το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Μυτιλήνη, με τίτλο «Anthropologists and New Audiences: Pathways to Teaching and Learning». Πρόκειται για υβριδική, δίγλωσση διοργάνωση του EASA Teaching Anthropology Network, σε επιστημονική συνεργασία με την ASA Greece, την IUAES Commission on Anthropology and Education και το WCAA Task Force on Anthropological Education.

Μιλώντας στον ρ/σ του «Ν» στους 99 fm, ο επίκουρος καθηγητής Ανθρωπολογίας και μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής, Νικόλας Όλμα, υπογράμμισε την κλίμακα και τον ανοιχτό χαρακτήρα της συνάντησης:
«Από την Πέμπτη 16 Οκτωβρίου έως και το Σάββατο 18 Οκτωβρίου… το τμήμα μας φιλοξενεί ένα από τα μεγαλύτερα συνέδρια του δικτύου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κοινωνικών Ανθρωπολόγων για τη Διδασκαλία της Ανθρωπολογίας, με 86 ομιλητές, 19 πάνελ, 10 στρογγυλές τράπεζες και 10 διαδραστικά εργαστήρια — όλα υβριδικά. Έχουν εγγραφεί 480 ενδιαφερόμενοι/ες για να παρακολουθήσουν συζητήσεις για τη διδασκαλία και τη μάθηση της ανθρωπολογίας».

Ο κ. Όλμα εξήγησε ότι η διεθνής συμμετοχή «από όλες τις ωρολογιακές ζώνες» επέβαλε ένα πρόγραμμα από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, ώστε να μπορούν να συνδέονται και να παρουσιάζουν ερευνητές και ερευνήτριες από την Ελλάδα, την Ινδία, τη Νότια Αμερική και άλλες χώρες. Παράλληλα τόνισε τον δημόσιο προσανατολισμό της διοργάνωσης:
«Θέλουμε να βγάλουμε την ανθρωπολογία από τα αμφιθέατρα και να χτίσουμε περαιτέρω αυτό που ονομάζουμε δημόσια ανθρωπολογία — συνεργατική, που φέρνει σε ισότιμους όρους ερευνητές/ριες και τις κοινότητες με τις οποίες δουλεύουμε».

Στο ερώτημα γιατί «βάλλεται» η ανθρωπολογία, ο κ. Όλμα μίλησε για τη βαθιά πολιτική διάσταση του πεδίου:
«Ο τρόπος με τον οποίο κριτικάρει την εξουσία —κρατική ή οικονομική— μας φέρνει συχνά αντιμέτωπους και αντιμέτωπες με αυτές τις μορφές. Το βλέπουμε σε όλη την Ευρώπη, όπου τμήματα κλείνουν όχι λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος φοιτητών και φοιτητριών, αλλά λόγω διαρκώς λιγότερης χρηματοδότησης. Γι’ αυτό τα συνέδρια αυτά έχουν σημασία: φέρνουν νέα κοινά στην ανθρωπολογία — και την ανθρωπολογία στο ευρύ κοινό».

Γιατί στη Μυτιλήνη — και τι θα δουν οι επισκέπτες

Η επιλογή της Μυτιλήνης, εξήγησε, συνδέεται και με το γεγονός ότι ο «πράσινος» σχεδιασμός μεγάλων διοργανώσεων συχνά περιθωριοποιεί πανεπιστήμια στην ευρωπαϊκή περιφέρεια. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από τη Μιμίνα Πατεράκη (πρώην πρόεδρο της Εταιρείας Κοινωνικών Ανθρωπολόγων Ελλάδος), σε συνεργασία με την τότε πρόεδρο του τμήματος, Βενετία Καντσά — και «αγκαλιάστηκε» από όλο το τμήμα, με στόχο να ωφεληθούν το πανεπιστήμιο και η τοπική κοινωνία.

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης, έχει προβλεφθεί πολιτιστικό πρόγραμμα για τους συνέδρους: επίσκεψη στο Μουσείο Θεόφιλου στη Βαρειά (Πέμπτη), στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας ΠΙΟΠ στην Αγία Παρασκευή (Παρασκευή) και ξενάγηση στην πόλη και το κάστρο της Μυτιλήνης (Σάββατο), με ανοιχτές δηλώσεις συμμετοχής.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στον ψηφιακό κόμβο στον Κορυδαλλό, όπου σε παράλληλη σύνδεση θα πραγματοποιηθεί στρογγυλή τράπεζα με μέλη κινηματογραφικών λεσχών από όλη την Ελλάδα για τον ρόλο του σινεμά στη διδασκαλία της ανθρωπολογίας, με τη στήριξη του Δήμου Κορυδαλλού.

Το πρόγραμμα με μια ματιά

Ημερομηνίες & τόπος: Πέμπτη 16 – Σάββατο 18 Οκτωβρίου, Πανεπιστήμιο Αιγαίου (Μυτιλήνη) – υβριδική και δίγλωσση μορφή.

Κλίμακα: 86 ομιλήτριες και ομιλητές, 19 πάνελ, 10 roundtables, 10 workshops, εκτεταμένη online συμμετοχή.

Ενδεικτικές θεματικές:
• «Anthropology in the Pre-University Classroom» – η ανθρωπολογία στο σχολείο.
• «New Media and Anthropological Education» – ψηφιακά μέσα και μάθηση.
• «Decolonising the Anthropology Curriculum» – αποαποικιοποίηση προγραμμάτων σπουδών.
• «What Can Anthropology Offer Other Disciplines and Professions?» – ιατρική, περιβάλλον, κοινωνική εργασία, γλωσσική εκπαίδευση.

Συνδιοργάνωση & στήριξη: EASA TAN, ASA Greece, WCAA Task Force, IUAES Commission on Anthropology & Education, με υποστηρικτές τους Δήμους Μυτιλήνης και Κορυδαλλού.

Στο δεύτερο μέρος του προγράμματος ξεχωρίζει το πάνελ «New Media and Anthropological Education» (Σάββατο), όπου παρουσιάζεται, μεταξύ άλλων, η εισήγηση «KATI GIA MENA: Empowerment, Belonging, and Anthropological Learning through New Media» της Ανθής Παζιάνου, δίπλα σε παρεμβάσεις για τη φωνή και τη συγγραφική υπόσταση στη ψηφιακή ανθρωπολογία και τα δημόσια ψηφιακά εγχειρήματα στην Αμαζονία.

«Ανοιχτό κάλεσμα» στην πόλη

«Όλες και όλοι είστε ευπρόσδεκτοι» τόνισε ο κ. Όλμα, καλώντας το κοινό της Μυτιλήνης «στον λόφο του Πανεπιστημίου» — είτε μέσα στα αμφιθέατρα είτε και στο υπαίθριο αμφιθεατράκι «για έναν καφέ και μια συζήτηση». Η ανοιχτότητα αυτή είναι, όπως είπε, στον πυρήνα του συνεδρίου: να συναντηθούν φοιτήτριες και φοιτητές, εκπαιδευτικοί, ερευνήτριες και ερευνητές, αλλά και «καθημερινοί άνθρωποι» που ενδιαφέρονται να δουν πώς η ανθρωπολογία φωτίζει την καθημερινότητα, από την εκπαίδευση και την υγεία μέχρι το κλίμα, τα νέα μέσα και τον πολιτισμό.

Ο ίδιος στάθηκε και στις υποδομές του νέου κτιρίου Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου — «ένα υπέροχο κτίριο», όπως είπε με χιούμορ, «όπου εγώ είχα την τύχη να κερδίσω… ένα γραφείο με θέα θάλασσα», δείχνοντας ότι η ακαδημαϊκή ζωή «στην άκρη της Ευρώπης» μπορεί να είναι εξίσου ζωντανή και πρωτοπόρα.

Info box

Πλήρες πρόγραμμα, σύνδεσμοι συνεδριών και περιγραφές πάνελ/εργαστηρίων είναι αναρτημένα στον επίσημο οδηγό της διοργάνωσης (με Zoom/Webex συνδέσεις, ώρες σε EEST).

Πολιτιστικές δράσεις (16–18/10): Θεόφιλος – Βαρειά, ΠΙΟΠ – Αγ. Παρασκευή, ξενάγηση Μυτιλήνης/Κάστρο. Δηλώσεις συμμετοχής μέσω σχετικής φόρμας.