Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10 Οκτωβρίου), η Ψυχιατρική Κλινική Ενηλίκων του Νοσοκομείου Μυτιλήνης διοργανώνει την εκδήλωση «Ειρήνη, παρακαλώ» την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου, στις 5.30 μ.μ., στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης. Όπως εξήγησαν στο ρ/σ του «Ν» στους 99 fm οι ψυχολόγοι της Κλινικής, Στέλλα Σπύρου και Ευτυχία Γιακουμή, πρόκειται για μια ανοιχτή συνάντηση με συζητήσεις, ανταλλαγή απόψεων και «body moving», που συνεχίζει τη δυναμική εξωστρέφειας του καλοκαιρινού φεστιβάλ «ΕΛΕΛΕΥ» της Κλινικής.

«Η διευθύντρια, η κυρία Κούρτη, διοργανώνει μαζί με όλους μας μια εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας. Ο τίτλος είναι “Ειρήνη, παρακαλώ”», ανέφερε η Στέλλα Σπύρου, καλώντας το κοινό να δώσει το παρών. Η Ευτυχία Γιακουμή υπογράμμισε τον διπλό στόχο: πρόληψη και προσέγγιση του κόσμου στην έννοια της ψυχικής υγείας. «Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει ακόμη στίγμα. Μπορεί να ξέρουμε ότι ο διπλανός μας έχει θυρεοειδή, αλλά δεν θα μάθουμε ποτέ αν έχει κατάθλιψη. Με τέτοιες δράσεις πέφτει σιγά-σιγά το ταμπού», τόνισε.

«Νοσεί η οικογένεια»: Αύξηση αιτημάτων μετά την πανδημία

Η εικόνα από το Νοσοκομείο Μυτιλήνης, όπως τη μετέφερε η κ. Σπύρου, είναι ενδεικτική: «Τελευταία βλέπουμε μεγάλη αύξηση οικογενειών που έρχονται με όλα τα μέλη. Κυριαρχεί αγχώδης-καταθλιπτική σημειολογία, δυσκολία στην επικοινωνία και επιθετικότητα ανάμεσα στο ζευγάρι και μεταξύ γονιών-παιδιών». Ιδιαίτερα μετά την περίοδο της COVID-19, αυξήθηκαν τα αιτήματα για οικογενειακή συμβουλευτική αλλά και οι εισαγγελικές παρεμβάσεις για ενδοοικογενειακή διαμεσολάβηση: «Υπάρχει σύνδεση μεταξύ φορέων και βλέπουμε πολύ μεγαλύτερα ποσοστά. Η επιθετικότητα που διακρίνουμε στο κοινωνικό πλαίσιο εμφανίζεται και μέσα στις οικογένειες».

Κρίσιμη, σύμφωνα με την ίδια, είναι η αναγνώριση και η κοινοποίηση των συναισθημάτων: «Πρώτα χρειάζεται να μοιραστούν όσα νιώθουν — και να τα αναγνωρίσουν. Συχνά αργούμε να πιστέψουμε ότι υπάρχει κατάθλιψη ή άγχος, ειδικά όταν “κρύβονται” πίσω από λογορροία ή σωματικά συμπτώματα, ή όταν ένας γονιός δεν μοιράζεται οικονομικές δυσκολίες».

Η κ. Γιακουμή συμπλήρωσε ότι παρατηρείται αύξηση σε όλο το φάσμα των αγχωδών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένων ψυχαναγκαστικών συμπτωμάτων, καθώς και άνοδος στα χρόνια και αυτοάνοσα νοσήματα: «Στη δική μας οπτική, σωματική και ψυχική υγεία είναι δύο κρίκοι της ίδιας αλυσίδας — όπου πάει ο ένας, ακολουθεί κι ο άλλος».

«Χάσαμε το νόημα»: Ταχύτητα, οθόνες και φόβος έκθεσης

Οι δύο ψυχολόγοι στέκονται και στη μετατόπιση των τρόπων επικοινωνίας. «Σαν να έχει χαθεί η αυθόρμητη, πρόσωπο με πρόσωπο σύνδεση: μιλάμε μέσω κινητών, υπονοούμενων, memes. Μέσα στη βιασύνη χάνεται το νόημα», σημείωσε η Ευτυχία Γιακουμή. «Πλέον δεν αρκεί να απουσιάζει το αρνητικό συναίσθημα για να πούμε ότι είμαστε καλά. Χρειάζεται να βιώνουμε και θετικά συναισθήματα — ευγνωμοσύνη, ελπίδα, αισιοδοξία — που ενισχύουν την ψυχική ανθεκτικότητα».

Η Στέλλα Σπύρου περιέγραψε τη «φόρτιση» από την υπερπληροφόρηση ήδη από το πρωί, πριν καν πιούμε καφέ: «Παλιά ο καφές ήταν οργάνωση της μέρας, τώρα προλαβαίνει το διαδίκτυο. Δεν μένει χρόνος να μοιραστούμε με τον σύντροφο και τα παιδιά». Για την περίοδο της πανδημίας πρόσθεσε: «Μας άφησε επιθετικότητα που δεν αναγνωρίζεται, επιφυλακτικότητα στην εμπιστοσύνη και ένα έλλειμμα προσωπικού αγγίγματος».

Από το αυτόματο στην ανθεκτικότητα: Τι μπορούμε να κάνουμε

Στο ερώτημα πώς διαχειριζόμαστε στρες και θυμό στην καθημερινότητα, η κ. Γιακουμή πρότεινε να καλλιεργούμε συστηματικά ψυχική ανθεκτικότητα: «Δεν είναι διακόπτης on-off· χτίζεται καθώς αντιμετωπίζουμε δυσκολίες και προχωράμε. Χρειάζεται προσωπική ευθύνη — να φροντίζουμε όχι μόνο την εμφάνιση αλλά και την ψυχική μας υγεία — και να θέτουμε στόχους, ακόμη και μικρούς, ημερήσιους. Η φυσική άσκηση και οι καλές σχέσεις είναι θεμέλια. Από τις σχέσεις αντλούμε πρακτική και συναισθηματική υποστήριξη, πνευματική ανάπτυξη και —μην το ξεχνάμε— διασκέδαση».

Η κ. Σπύρου επεσήμανε τον κύκλο «αυτόματου πιλότου» και παρορμητικών εκρήξεων: «Όταν τα συναισθήματα δεν αναγνωρίζονται, μπορεί να λειτουργούμε μηχανικά όλη μέρα και να “σκάμε” για μικροαφορμές. Κάποιες οικογένειες βολεύονται στον ρόλο του θύματος — κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνη. Εκεί χρειάζεται ειλικρινής, ευθεία επικοινωνία: να αφήσουμε τα κινητά στην άκρη και να πούμε αυτό που πραγματικά νιώθουμε, χωρίς τον φόβο “τι θα γίνει μετά”».

Στο πεδίο της κοινωνίας, οι ψυχολόγοι παρατηρούν ότι οι αλλαγές αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο δημόσια — ακόμη και θεσμικά, με πιο αυστηρούς κανόνες σε φαινόμενα οδικής επιθετικότητας. «Περιμένουμε να δούμε πώς θα ανταποκριθούμε συλλογικά. Μακάρι να κατεβάσουμε ρυθμούς, να συνειδητοποιήσουμε ότι παραφορτιστήκαμε», είπε η κ. Γιακουμή.

Το μήνυμα της ημέρας και το κάλεσμα

Κλείνοντας, η Στέλλα Σπύρου έστειλε το μήνυμα: «Η ψυχική υγεία να πάψει να είναι ταμπού. Όλοι κουβαλάμε κάποιο τραύμα. Το μοιραζόμαστε, κοινωνούμε συναισθήματα και συμπεριφορές — αυτό δεν είναι κακό, είναι προϋπόθεση υγείας». Η Ευτυχία Γιακουμή πρόσθεσε: «Να είμαστε στο εδώ και τώρα και να έχουμε ευγνωμοσύνη για όσα έχουμε».

Η εκδήλωση «Ειρήνη, παρακαλώ» πραγματοποιείται την Παρασκευή, στις 5.30 μ.μ., στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, από την Ψυχιατρική Κλινική Ενηλίκων του Νοσοκομείου Μυτιλήνης, υπό την επιμέλεια της διευθύντριας κ. Κούρτη. Ανοιχτή πρόσκληση σε όλες και όλους — για να συναντηθούμε, να κινηθούμε, να μιλήσουμε, να ξαναβρούμε το νόημα.