Με πρωτοβουλία του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κώστα Μουτζούρη πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 22 Αυγούστου στη Μυτιλήνη σύσκεψη για το μεταναστευτικό, ενόψει της άφιξης του Υπουργού Μετανάστευσης Θάνου Πλεύρη. Στη συνάντηση συμμετείχαν οι τρεις βουλευτές Λέσβου Χαράλαμπος Αθανασίου, Μαρία Κομνηνάκα και Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, οι Αντιπεριφερειάρχες Λέσβου Κώστας Αρώνης, Δημήτρης Καλλίας, Δημήτρης Κουρσουμπάς,Χρυσόστομος Χατζηκυριαζής, Αναστασία Αντωνέλλη, ο Δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας, καθώς και επικεφαλής παρατάξεων σε Περιφέρεια και Δήμους. Ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχης Βέρρος, αν και απουσίαζε λόγω ασθενείας, συνδέθηκε διαδικτυακα.

Ο Κώστας Μουτζούρης εμφανίστηκε ικανοποιημένος από τη σύσκεψη, δηλώνοντας ότι «Περιφέρεια και Δήμοι ομονοήσαμε πως δεν θέλουμε την δομή» στη Βάστρια. Όπως πρόσθεσε, αυτό θα μεταφερθεί ευθέως στον υπουργό, διευκρινίζοντας πάντως ότι «οφείλει, ως θεσμικός, να τηρεί και τα τυπικά της φιλοξενίας», αναφερόμενος στο γεύμα που θα παραθέσει. Την αντίθεση της στην παράθεση γεύματος εξέφρασε η Αντιπεριφερειάρχης Αναστασία Αντωνέλλη.

Στη συνέχεια ο Παναγιώτης Χριστόφας τόνισε ότι ο Δήμος Μυτιλήνης έχει ξεκάθαρη θέση: «Είμαστε ενάντια στην κατασκευή της υπερδομής της Βάστριας», υπενθυμίζοντας πως το Δημοτικό Συμβούλιο έχει ήδη ανατρέψει με απόφασή του την προηγούμενη στάση υπέρ της υπερδομής. Εξήγησε ότι έχει κατατεθεί αίτηση ακύρωσης και αναστολής στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ δήλωσε πως «ο τόπος έχει υποφέρει πάρα πολλά και δεν πρέπει να γίνει καμία δομή στο νησί». Ο ίδιος επανέλαβε την πρόταση για ένα μόνο μικρό κέντρο καταγραφής και ταυτοποίησης, ζητώντας παράλληλα το κλείσιμο του Μαυροβουνίου ώστε ο χώρος να αποδοθεί για αναπτυξιακή χρήση, μετεγκαθιστώντας εκεί το εμπορικό λιμάνι.

Ιδιαίτερα εκτενής ήταν η παρέμβαση του βουλευτή της ΝΔ Χαράλαμπου Αθανασίου. Εξήγησε ότι η χώρα, βάσει της Σύμβασης της Γενεύης, του Δουβλίνου και της Κοινής Δήλωσης ΕΕ–Τουρκίας, είναι υποχρεωμένη να διαθέτει δομές που θα δέχονται, θα καταγράφουν και θα εξετάζουν αιτήσεις ασύλου.Ειδικά για τη Βάστρια υπογράμμισε ότι «επειδή υπάρχει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, θα επιλυθεί με αμετάκλητη απόφαση από το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της χώρας» και ξεκαθάρισε πως «ως κράτος δικαίου είμαστε υποχρεωμένοι να δεχτούμε την απόφαση».

Παράλληλα, χαρακτήρισε αντιφατικό το γεγονός ότι η αυτοδιοίκηση «λέει όχι στη Βάστρια αλλά την ίδια στιγμή προτείνει άλλες τοποθεσίες». Αναφέρθηκε εκτενώς στον γεωγραφικό περιορισμό που επιβλήθηκε με τη συμφωνία του 2016, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιδιώκει την τροποποίησή του, ενώ έθιξε το ζήτημα των ανηλίκων, λέγοντας ότι με το νέο νομοσχέδιο «η ανηλικότητα μειώνεται στα 16 έτη» για να περιοριστούν καταχρήσεις. «Δεν μπορούμε να αποφύγουμε την ύπαρξη δομής για εκδίκαση αιτημάτων ασύλου», τόνισε.

Από την πλευρά του ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Παναγιώτης Παρασκευαΐδης δήλωσε ότι «σχεδόν ομόφωνα συμφωνήσαμε πως δεν πρέπει να υπάρξει καμία δομή στη Λέσβο, παρά μόνο ένα μικρό γραφείο καταγραφής». Πρόσθεσε πως η δημιουργία μεγάλης δομής «θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός μικρού μουσουλμανικού χωριού, που μπορεί να αξιοποιήσει η Τουρκία για να αμφισβητήσει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο».

Υποστήριξε ότι, ακόμη κι αν υπάρχουν διεθνείς δεσμεύσεις, «οι δομές πρέπει να δημιουργούνται στο εσωτερικό της χώρας και όχι στα νησιά», προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εγκατάσταση μπορεί να αποτελέσει «αφορμή προβοκάτσιας, όπως συνέβη στην Κύπρο».

Η βουλεύτρια του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα υπογράμμισε ότι το κόμμα της «είναι το μόνο που με ενιαίο τρόπο, σε Βουλή, Περιφέρεια και Δήμους, έχει εκφράσει σταθερά την αντίθεσή του στις δομές-φυλακές». Όπως τόνισε, «δεν λέμε να φύγει από εδώ και να πάει αλλού, αλλά να συγκρουστούμε με την πολιτική της ΕΕ που επιβάλλει εγκλωβισμό».

Κατηγόρησε τα υπόλοιπα κόμματα για υποκρισία, σημειώνοντας ότι την ώρα που στηρίζουν «πολέμους και στρατηγικές σχέσεις με το κράτος-δολοφόνο Ισραήλ», αποδέχονται τη μετατροπή της χώρας σε «φυλακή ψυχών». Σύνδεσε μάλιστα την επίσκεψη του Υπουργού με το νομοσχέδιο που εισάγεται στη Βουλή, το οποίο –όπως είπε– «θα εγκλωβίσει ανθρώπους στα νησιά και θα μετατρέψει τις δομές σε φυλακές».

Τέλος, ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης στη Δυτική Λέσβο Απόστολος Αλατζάς χαρακτήρισε τη σύσκεψη «χρήσιμη», αν και είπε ότι φεύγει «κατά 50% ευχαριστημένος». Ως θετικά σημεία ανέφερε το γεγονός ότι «οι δήμαρχοι και ο περιφερειάρχης ξεκαθάρισαν πως είναι κατά της Βάστριας» και ότι «δεν συνδέουμε τα χρήματα του Ταμείου Αλληλεγγύης με τη σιωπή στο μεταναστευτικό».

Ωστόσο, υποστήριξε ότι χάθηκε η ευκαιρία να τεθεί «από μηδενική βάση» το ζήτημα στον νέο υπουργό. Επανέλαβε πως «σε οριογραμμές όπως η Λέσβος και ο Έβρος δεν μπορεί να δημιουργηθεί καμία υπερδομή», επικαλούμενος και την προεκλογική δέσμευση του πρωθυπουργού για επιμερισμό του προβλήματος με βάση τον πληθυσμό της κάθε περιφέρειας.

Η σύσκεψη κατέληξε σε ένα σαφές «όχι» στη Βάστρια, όμως οι δηλώσεις ανέδειξαν και τις διαφορετικές οπτικές: από τον ρεαλισμό των διεθνών δεσμεύσεων που τόνισε ο Αθανασίου, μέχρι τις εθνικές ανησυχίες του Παρασκευαΐδη και την καταγγελία της Κομνηνάκα για «φυλακές ψυχών».

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτό το «όχι» θα μείνει μόνο στα λόγια. Γιατί πρόσφαταδεν έλειψαν οι περιπτώσεις όπου οι τοπικοί αυτοδιοικητικοί, ενώ δημόσια δήλωναν την αντίθεσή τους, με τις πράξεις και τις υπογραφές τους διευκόλυναν –άμεσα ή έμμεσα– τη δημιουργία και λειτουργία της υπερδομής. Η κοινωνία της Λέσβου ελπίζει αυτή τη φορά το μήνυμα να είναι σαφές, συνεπές και να μην αναιρεθεί στην πράξη.