× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αλλάζουμε το κλίμα στα FM: «η ψηφιακή τεχνολογία κατά της πλαστικής ρύπανσης στη θάλασσα»

Συζητάμε με τον Αναπληρωτή Καθηγητή «Θαλάσσιας Τηλεπισκόπησης», Κώστα Τοπουζέλη, για τις εφαρμογές της Γεωπληροφορικής στην αντιμετώπιση του προβλήματος των πλαστικών απορριμμάτων στη θάλασσα και τις ακτές

Δημοσίευση 25/2/2025

Αλλάζουμε το κλίμα στα FM: «η ψηφιακή τεχνολογία κατά της πλαστικής ρύπανσης στη θάλασσα»
' χρόνος ανάγνωσης

Το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου πρωταγωνιστεί, σε διεθνές επίπεδο. Έχει αναπτύξει μεθόδους εντοπισμού περιοχών με υψηλές συγκεντρώσεις πλαστικού στην ανοιχτή θάλασσα μέσω δορυφορικών εικόνων. Παράλληλα, με την χρήση drones (Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών - ΣμηΕΑ) και τεχνίτης νοημοσύνης προτείνει στην διεθνή κοινότητα ένα ολοκληρωμένο σύστημα χαρτογράφησης και ποσοτικής εκτίμησης πλαστικών και άλλων απορριμμάτων στην ακτή.

Η ρύπανση από πλαστικά και ιδιαίτερα η παρουσία τους στις θάλασσες εξελίσσεται σε ένα από τα σοβαρότερα, παγκόσμιας κλίμακας, περιβαλλοντικά προβλήματα. Η ανθεκτικότητά τους, από πλεονέκτημα όσο είναι χρηστικά, μετατρέπεται σε πρόβλημα όταν τα πετάμε και όταν καταλήγουν ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον. Πέρα από την αισθητική υποβάθμιση στο νερό και στις ακτές, προκαλούν σοβαρή επιβάρυνση στους θαλάσσιους οργανισμούς και στα οικοσυστήματά τους. Τελευταία, οι επιστήμονες επικεντρώνονται στην παρουσία των μικροπλαστικών, στην θάλασσα,  που προέρχονται από τον κατακερματισμό πλαστικών αντικειμένων σε μικρούς κόκκους πλαστικού (μικροπλαστικά). Τα μικροπλαστικά αυτά καταναλώνονται (ακούσια) από θαλάσσιους οργανισμούς, εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και φτάνουν μέχρι και στην τροφή μας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η απομάκρυνση του πλαστικού που έχει συσσωρευτεί (επί δεκαετίες) στην θάλασσα προϋποθέτει ότι μπορούμε, κατ’ αρχήν, να το εντοπίσουμε και στην συνέχεια να εκτιμήσουμε τις ποσότητές του. Η πρόκληση είναι τεράστια καθώς η γεωγραφική διασπορά του υλικού δεν έχει όρια ενώ η ποικιλία σχημάτων, χρωμάτων και σύνθεσης υλικού δημιουργούν μεγάλη πολυπλοκότητα στην εφαρμογή μεθοδολογιών εντοπισμού και καταμέτρησης.

Η πληροφορία που παρέχουν τα οι μέθοδοι και τα εργαλεία της τηλεπισκόπησης είναι πολύτιμη για κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς που καλούνται να χαράξουν πολιτική αντιμετώπισης του προβλήματος αλλά και για οργανισμούς (κρατικούς, αυτοδιοικητικούς και κοινωφελείς) που έχουν την ευθύνη καθαρισμού θάλασσας και ακτών. Το Plastic Litter Project (PLP) https://plp.aegean.gr/ είναι ένα διεθνές πείραμα που πραγματοποιείται από το 2018 από τους φοιτητές του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και συμβάλει στην αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης στην επιφάνεια της θάλασσας σε παγκόσμιο επίπεδο. Ταυτόχρονα, μέσα από την εταιρία Τεχνοβλαστό (spin off) του Πανεπιστημίου Αιγαίου με την ονομασία Scidrones (https://scidrones.com) παρέχεται η υπηρεσία χαρτογράφησης της παράκτιας ρύπανσης προκειμένου να μπορεί να παρέχεται η σχετική πληροφορία σε φορείς που την χρειάζονται με την χρήση drones και τεχνητής νοημοσύνης.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η επιστήμη των πολιτών (citizen science) αποτελεί πρακτική μέσω της οποίας δίνεται η δυνατότητα στο κοινό να συμβάλει σε ευρείας κλίμακας καταγραφές πολύτιμες για την κοινωνία και την επιστήμη. Στο πνεύμα αυτό και μέσα από το εγχείρημα της χαρτογράφησης των απορριμμάτων στις ακτές, οι πολίτες ως citizen scientists, μπορούν και να γίνουν συμμέτοχοι αξιοποιώντας τα ερασιτεχνικά τους drone για να χαρτογραφηθούν τα απορρίμματα σε μια παραλία. Θα βοηθήσουν για να αναδειχθεί είτε ότι η παραλία είναι καθαρή είτε ότι χρειάζεται καθαρισμό.

Η Γεωπληροφορική είναι ένας τεχνολογικός τομέας που δίνει ισχυρά εργαλεία έρευνας αλλά και επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας σε πολλά πεδία μεταξύ των οποίων και αυτό του Περιβάλλοντος. Τα πιο διαδεδομένα εργαλεία της γεωπληροφορικής είναι τα Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφορίων (GIS), και η Τηλεπισκόπηση (δορυφορική ή αέρια). Ειδικότερα η τηλεπισκόπιση επιτρέπει με εφαρμογή «φίλτρων» εικόνας, να αποκαλύπτονται και να χαρτογραφούνται στοιχεία του περιβάλλοντος που δεν είναι ορατά με «γυμνό μάτι».

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Παιδί και Όρια στο επίκεντρο ομιλίας στα Μιστεγνά

Το Δημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο Μιστεγνών διοργανώνουν ανοιχτή εκδήλωση στις 31 Μαρτίου 2026 με ομιλήτρια την Κοινωνική Λειτουργό Ειρήνη Παπαδοπούλου για τη σημασία των ορίων στην ανάπτυξη των παιδιών
Παιδί και Όρια στο επίκεντρο ομιλίας στα Μιστεγνά
ΔΡΑΣΕΙΣ

Φωνές κατά του πολέμου από τη Μυτιλήνη

Αντιπολεμική συγκέντρωση και πορεία με έντονο παλμό, καταγγελίες για τις αιματηρές εξελίξεις σε Ιράν και Λίβανο και κάλεσμα για διεθνή αλληλεγγύη
Φωνές κατά του πολέμου από τη Μυτιλήνη
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Κρατά ρυθμό το αεροδρόμιο Μυτιλήνης στο ξεκίνημα του 2026

Σταθερή αλλά συγκρατημένη άνοδος στο αεροδρόμιο Μυτιλήνης τον Φεβρουάριο του 2026, 50.077 επιβάτες στο πρώτο δίμηνο
Κρατά ρυθμό το αεροδρόμιο Μυτιλήνης στο ξεκίνημα του 2026
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Καταγγελίες της παράταξης Κουφέλου για σειρά απευθείας αναθέσεων στη Μυτιλήνη

Στο επίκεντρο ο Αναπτυξιακός Οργανισμός Μυτιλήνης και οι συμβάσεις που δημοσιεύτηκαν στη Διαύγεια
Καταγγελίες της παράταξης Κουφέλου για  σειρά απευθείας αναθέσεων στη Μυτιλήνη
ΘΕΑΤΡΟ

Ένα stand up για γέλια μέχρι δακρύων – και ίσως έναν γάμο

Για πρώτη φορά στη Μυτιλήνη ανεβαίνει ο κωμικός Θανάσης Σαμαράς με τη νέα του stand up comedy παράσταση «Ελεύθερος»
Ένα stand up για γέλια μέχρι δακρύων – και ίσως έναν γάμο
ΑΓΡΟΤΕΣ

Βιωματική δράση για τον Λεσβιακό Ελαιώνα στη Λουτρόπολη Θερμής

Η 3η ενημερωτική εκδήλωση του προγράμματος GOV4ALL από τον Αναπτυξιακό Οργανισμό ΜΥΤΙΛΗΝΗ Α.Ε. έφερε 5 σχολεία σε επαφή με τη βιολογική καλλιέργεια, τη γευσιγνωσία ελαιολάδου και τις πρακτικές φροντίδας του εδάφους
Βιωματική δράση για τον Λεσβιακό Ελαιώνα στη Λουτρόπολη Θερμής
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Πράσινη μετάβαση και βιοποικιλότητα στο επίκεντρο

Επιστημονικές συναντήσεις του Τμήματος Περιβάλλοντος
Πράσινη μετάβαση και βιοποικιλότητα στο επίκεντρο
ΧΩΡΙΑ

Κλειστή λόγω άδειας προσωπικού η Αρχαιολογική Συλλογη Ερεσού

Δείτε αναλυτικά τις ημερομηνιες που ο χώρος δεν θα λειτουργήσει
Κλειστή λόγω άδειας προσωπικού η Αρχαιολογική Συλλογη Ερεσού
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Η καθημερινή μετακίνηση με ποδήλατο στο μικροσκόπιο του Ποδηλατικού Συλλόγου Λέσβου

Η εκπομπή «Πάτα μια πεταλιά, μια εκπομπή για τους ευάλωτους του δρόμου και όχι μόνο» ανοίγει τη συζήτηση για την καθημερινή χρήση του ποδηλάτου στη Μυτιλήνη
Η καθημερινή μετακίνηση με ποδήλατο στο μικροσκόπιο του Ποδηλατικού Συλλόγου Λέσβου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πού πάνε τα 1,46 δισ. ευρώ για τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές

Ερώτηση Χαρίτση και βουλευτών της Νέας Αριστεράς για τη στήριξη μικρών τοπικών επιχειρήσεων και την απορρόφηση των πόρων έως το 2027
Πού πάνε τα 1,46 δισ. ευρώ για τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές
ΔΡΑΣΕΙΣ

Έργο 5 εκατ. ευρώ αλλάζει τον αστικό χάρτη της Μυτιλήνης

O Δήμαρχος Μυτιλήνης «ξενάγησε» τον Περιφερειάρχη στο υπό κατασκευή έργο του Πάρκου Αναψυχής στην Αγία Κυριακή
Έργο 5 εκατ. ευρώ αλλάζει τον αστικό χάρτη της Μυτιλήνης
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ένταση στο ΠΑΣΟΚ Λέσβου λίγο πριν τις κάλπες της Κυριακής

Σφοδρή καταγγελία του ιστορικού στελέχους του κόμματος Σταύρου Πολίτη για αδιαφάνεια, παρασκηνιακές μεθοδεύσεις και αποκλεισμούς στη διαδικασία εκλογής συνέδρων
Ένταση στο ΠΑΣΟΚ Λέσβου λίγο πριν τις κάλπες της Κυριακής