Η θεατρική παράσταση «Πόλεμος & άσπρο λάχανο (Πραγματεία περί διαμελισμού, απείρου και αυτοαποξένωσης)» της ομάδας ‘Πρότζεκτ ΝίΜΑ‘ με κείμενα του Ματέι Βίζνιεκ ανεβαίνει στις 14 & 15 Δεκεμβρίου 2024 στο Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Μυτιλήνης,στην οδό Τυρταίου 4. Με αφορμή την παράσταση μιλήσαμε με τον σκηνοθέτη της Ντιρκ Σέλικε, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία αλλά ζει και εργάζεται στη Μυτιλήνη

• κ.Σέλικε για ποιο λόγο άλλες δύο παραστάσεις το Σαββατοκύριακο, αφού ανέβηκε τον Μάρτιο;

Παρουσιάσαμε τα θεατρικά κείμενα αυτά την άνοιξη σε ένα τριήμερο στο Θεατρικό Εργαστήριο του Δήμου, υπήρχε μία καλή ανταπόκριση και ήρθε κόσμος που δεν κατάφερε να βρει θέση. Έτσι, μετά την παύση του καλοκαιριού, η ομάδα θέλησε να συνεχίσει, οπότε μπήκαμε σε μία καινούρια διαδικασία προετοιμασίας. Το ίδιο έργο είναι στην ουσία, όμως σίγουρα πιο ώριμο ακόμα, με 4 νέα πρόσωπα στην διανομή των ρόλων και στην τεχνική υποστήριξη. Νιώθουμε πως δεν είναι απλά μία επανάληψη των παραστάσεων που παίχτηκαν, αλλά πραγματικά ένα βήμα παρακάτω για όλους μας.

• Το έργο που ανεβάζετε είναι κείμενα μονόπρακτα, που γράφτηκαν υπό την επιρροή του υπαρκτού τότε σοσιαλισμού στην Ρουμανία. Υπάρχει μία σύνδεση με το σήμερα;

Η αλήθεια είναι, και συμφωνήσαμε όλοι όσοι συμμετέχουμε στο Πρότζεκτ ΝίΜΑ, ότι η καταγωγή του συγγραφέα και τα όσα βίωσε στην τότε Ρουμανία, αφήνουν το αποτύπωμά τους στα κείμενά του. Ωστόσο, τα κείμενα αυτά είναι του 1993 και ο συγγραφέας από το 1987 ζει στην Γαλλία. Προσωπικά, νιώθω ότι καθρεφτίζουν μία διπλή απογοήτευση, παρόμοια με την δική μου απογοήτευση μετά την πτώση του τοίχους στην άλλοτε Ανατολική Γερμανία και των όσων ακολούθησαν. Και εκεί ίσως συνδέομαι με έναν ιδιαίτερο τρόπο με τα συγκεκριμένα κείμενα του Βίζνιεκ.

• Δεν είναι όμως δύο εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις ενός κοινωνικού μοντέλου;

Μοιάζει σαν αυτοί οι διαφορετικοί στόχοι των κοινωνικών συστημάτων να έχουν όμοιους τρόπους επίτευξης τους. Θα δανειστώ τα λόγια του ίδιου του Βίζνιεκ: «Εκεί (στον σοσιαλισμό), ο στόχος να δημιουργηθεί ο τέλειος άνθρωπος, εδώ (στον καπιταλισμό) στόχος να δημιουργηθεί ο τέλειος καταναλωτής.» Και για τα δύο χρειάζεται να φτιάχνεις ανθρώπους υπάκουους, να αποκτάς πρόσβαση στο άτομο, να το ελέγχεις. Σήμερα, είναι πλέον αρκετά εύκολο, να το καταλάβουμε όλοι μας – μέσω της τεχνολογίας υπάρχει πρόσβαση στον καθένα μας ξεχωριστά. Εάν ο σοσιαλισμός, όπως ξεκίνησαν να τον φτιάχνουν πριν από 50 χρόνια, απαιτούσε ομαδική υπακοή, ο σημερινός νεοφιλελευθερισμός απαιτεί την διατήρηση λειτουργίας της οικονομίας. Και στις δύο περιπτώσεις αυτό σημαίνει πρόσβαση σε όλους μας, σημαίνει έλεγχο του ατόμου. Επίσης, η πανδημία ήταν μία ακόμη τομή. Εγκλεισμός, αυταρχισμός, απολυταρχικό σύστημα, που εν μέρει έχουν παραμείνει. Βλέπω πλέον προσεγγίσεις, εργαλεία και μέσα των δύο συστημάτων που στην ουσία δεν διαφέρουν και πάρα πολύ. Τα κείμενα αυτά το αποδεικνύουν.

• Ο τίτλος της παράστασης προδίδει κάτι εντελώς απλό και καθημερινό, και από την άλλη κάτι παντελώς καταστροφικό.

Πράγματι, και ίσως το ζήτημα των ημερών μας είναι πως φτάσαμε ως άνθρωποι σε μία κατάσταση όπου δεν μας ενδιαφέρει πλέον το τι συμβαίνει γύρω μας. Σε σχέση με προηγούμενα χρόνια καταναλώνουμε, με την πραγματική έννοια της λέξης, το χρόνο μας πολύ περισσότερο σε ατομικά πράγματα. Είναι πολύ εύκολο πια να απομονώνουμε τους εαυτούς μας από τους συν-ανθρώπους μας. Ο πόλεμος, που βρίσκεται βασικά πολύ κοντά μας στην Παλαιστίνη εδώ και 1 χρόνο, στην Ουκρανία εδώ και 2 χρόνια, αποτελεί κάτι που περισσότερο καταναλώνουμε παρά μας νοιάζει. Και αυτό είναι κάτι πάρα πολύ ανησυχητικό. Ο άνθρωπος σιγά σιγά παραδίδει κομμάτια της ανθρωπιάς του για χάρη της προσωπικής του καλοπέρασης. Ο Βίζνιεκ περιγράφει αυτόν τον άνθρωπο σαν έναν κενό κέλυφος, και αυτό είναι ίσως ακόμη πιο τρομοκρατικό από τον ίδιο τον πόλεμο.

• Τι μας περιμένει το Σάββατο και Κυριακή στις 8.30 μμ στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου στο κέντρο της πόλης λοιπόν;

Μας περιμένουν άνθρωποι επί σκηνής που με τα κείμενά τους μας φέρνουν κοντά αρχέτυπους χαρακτήρες και επιλεγμένες καταστάσεις που ο καθένας μας μπορεί με τον έναν ή άλλο τρόπο να ταυτιστεί. Κείμενα του Ματεί Βίζνιεκ, που παίζουν με τις λέξεις, που αγγίζουν το μαύρο χιούμορ, ώρες-ώρες παράλογα, που σίγουρα όμως κουβαλούν μία διάχυτη τραγικοκωμική ομορφιά. Φαντάζομαι -ελπίζω δηλαδή- πως θα φύγει ο θεατής γεμάτος εντυπώσεις που ξετυλίγονται αφού έχει τελειώσει η παράσταση. Και να προβληματιστεί. Κάτι που χρειαζόμαστε επειγόντος.

Να σημειωθεί ότι η ώρα έναρξης των παραστάσεων είναι στις 8.30 μμ. Η είσοδος είναι ελεύθερη αλλά απαραίτητη η κράτηση θέσεων. Τηλ. επικοινωνίας 693 46 07 340.