Τη λειτουργία μιας εταιρείας ύδρευσης – αποχέτευσης ανά νομό, με τη συνένωση όλων των κατά τόπους σήμερα υφισταμένων, θα προβλέπει σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.

Περαιτέρω, αναφέρει η εφημερίδα  θα δοθούν κίνητρα ώστε να ενθαρρυνθούν οι συνενώσεις ακόμη και σε όμορους νομούς, δηλαδή να δημιουργηθούν μεγαλύτερα σχήματα. Οι νέες εταιρείες θα είναι «καθαρές» από χρέη, ενώ τα παλαιά χρέη θα αποπληρωθούν από τους δήμους σε δόσεις. Οι προτάσεις του υπουργείου, που παρουσιάστηκαν στην Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) το καλοκαίρι, θα συμπεριληφθούν σε σχέδιο νόμου, το οποίο προορίζεται να δοθεί σε διαβούλευση μέσα στο φθινόπωρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα βασικά σημεία είναι τα ακόλουθα:

• Οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης – αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) θα συγχωνευθούν, ώστε να απομείνει μία ανά νομό. Το προσωπικό τους θα διατηρηθεί στο νέο σχήμα. Η νομική μορφή των εταιρειών δεν έχει ακόμη αποφασιστεί – το πιθανότερο είναι να πρόκειται για ανώνυμες εταιρείες, όπως η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ. Η τοπική αυτοδιοίκηση θα έχει συμμετοχή με εκπροσώπους της στον νέο φορέα (εξετάζεται το ενδεχόμενο αυτή η εκπροσώπηση να αναλογεί στον πληθυσμό του κάθε δήμου).

• Θα δοθούν κίνητρα για να συγχωνευθούν οι εταιρείες ύδρευσης όμορων νομών, δηλαδή να δημιουργηθούν μεγαλύτεροι σε εμβέλεια φορείς.

• Η συγχώνευση θα ισχύσει για όλες τις περιοχές εκτός από τα μικρά και μεσαία νησιά. Εκεί θα «επιστρατευθεί» η ΕΥΔΑΠ Νήσων, ένας συμβουλευτικός φορέας που ιδρύθηκε περίπου πριν από μία 15ετία και παραμένει σήμερα ανενεργός.

Η συγχώνευση των ΔΕΥΑ θα ισχύσει για όλες τις περιοχές εκτός από τα μικρά και μεσαία νησιά, όπου θα «επιστρατευθεί» η ΕΥΔΑΠ Νήσων, φορέας που σήμερα είναι ανενεργός.

• Οι νέες εταιρείες ύδρευσης – αποχέτευσης θα είναι ελεύθερες χρεών. Τα υφιστάμενα χρέη θα αποπληρωθούν από τους δήμους σε 30 άτοκες δόσεις, στην ονομαστική αξία που έχουν σήμερα.

Για τη συγχώνευση των δημοτικών εταιρειών ύδρευσης προβλέφθηκε πριν από ένα χρόνο (με τον ν. 5037/23) ότι θα γνωμοδοτήσει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ, πρώην ΡΑΕ). Ωστόσο, στον ίδιο νόμο προβλεπόταν ότι η ΡΑΑΕΥ θα αναλάβει τις νέες αρμοδιότητές της (ύδατα και απορρίμματα) μόλις εκδοθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος μια διαπιστωτική πράξη για τη συμπλήρωση του προσωπικού της, κάτι που δεν έχει έως τώρα συμβεί.

Αν λάβει κανείς υπόψη του τα δεδομένα αυτά τότε στο Βόρειο Αιγαίο τότε η ΔΕΥΑ Λέσβου θα συνενωθεί με την αντίστοιχη της Λήμνου, η ΔΕΥΑ της Χίου θα συμπεριλάβει και τα μικρά νησιά του νομού ενώ θα συνενωθούν και οι υπηρεσίες ύδρευσης της Σάμου και της Ικαρίας.

Ωστόσο πολύ πιθανό θεωρείται και το σενάριο δημιουργίας ενιαίας ΔΕΥΑ σε όλο το Βόρειο Αιγαίο όπου θα συγχωνευθούν οι εταιρείες και οι υπηρεσίες ύδρευσης όλων των νησιών.

Προς το παρόν το τοπίο δεν έχει ξεκαθαρίσει ούτε και έχουν δοθεί στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για τον τρόπο λειτουργίας των νέων εταιρειών και τις αρμοδιότητες που θα έχουν.

Το στοιχείο ωστόσο που είναι αρκετά ανησυχητικό είναι ότι τα χρέη της ΔΕΥΑ Λέσβου θα κληθούν αναλογικά να πληρώσουν οι δύο δήμοι βασικοί της μέτοχοι δηλαδή η Μυτιλήνη και η Δυτική Λέσβος. Ως γνωστόν τα τελευταία χρόνια η ΔΕΥΑ, λόγω της αύξησης στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, δημιούργησε μεγάλο χρέος στη ΔΕΗ. αντίστοιχο βέβαια πρόβλημα, ίσως και μεγαλύτερο αντιμετωπίζουν όλες οι ΔΕΥΑ της χώρας, οι οποίες έχουν ζητήσει την στήριξη της πολιτείας. 

Σε πιο προχωρημένο στάδιο είναι ωστόσο, η συγχώνευση των ΦΟΔΣΑ όπου στο Βόρειο Αιγαίο η ΔΕΔΑΠΑΛ και η αντίστοιχη φορέας της Χίου, σύντομα ενώνουν τις δυνάμεις και έως το 2025 θα αποτελούν πλέον ενιαίο φορέα διαχείρισης στερεών αποβλήτων.