Επιστολή στον Πρωθυπουργό και στην Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη απέστειλαν οι κάτοικοι και το εκκλησιαστικό συμβούλιο της σεισμόπληκτης Βρίσας, μετά την πρώτη επαφή που είχε με τον ίδιο τον κ. Μητσοτάκη ο πρώην πρόεδρος του χωριού Στρατής Παράκοιλας.

Στην επιστολή γίνεται εκτενή αναφορά στις δύο σεισμόπληκτες εκκλησίες του χωριού οι οποίες έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, ωστόσο εδώ και 6 χρόνια ελάχιστα πράγματα έχουν γίνει για την αποκατάστασή τους. 

Οι κάτοικοι του χωριού και το εκκλησιαστικό συμβούλιο, ζητούν από το αρμόδιο Υπουργείο να παρέμβει άμεσα καθώς οι δύο ναοί είναι χαρακτηρισμένα μνημεία και όπως αναφέρουν πρέπει να διασωθούν και να επισκευαστούν άμεσα διότι ήδη ο χρόνος που περνά είναι επιβαρυντικός και προκαλεί μεγαλύτερες φθορές.

Αναλυτικά στην επιστολή αναφέρεται: 

«Με την παρούσα επιστολή, επιθυμούμε να αναδείξουμε το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε εδώ και έξι (06) χρόνια και αφορά στην επισκευή και αποκατάσταση των Ιερών Ναών «Ζωοδόχου Πηγής» και «Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης» Βρίσας που επλήγησαν μετά από τον καταστροφικό σεισμό της 12ης Ιουνίου 2017.

Ο Ι.Ν. Ζωοδόχου Πηγής ανήκει στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου. Κατόπιν αλληλογραφίας του εκκλησιαστικού συμβουλίου με την εν λόγω Εφορία μας γνωστοποιήθηκε ότι διαβιβάσθηκαν αρμοδίως οι απαραίτητες για την αποκατάσταση του μνημείου μελέτες, οι οποίες εγκρίθηκαν σύμφωνα με τα (β) και (γ) σχετικά

και αφορούν στην:

(1) Αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης.

(2) Μελέτη στατικής επάρκειας και δομικής αποκαταστάσεως.

(3) Μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης του ζωγραφικού και γύψινου διακόσμου της.

(4) Γεωτεχνική Μελέτη.

Μετά από την έγκριση του συνόλου των σχετικών μελετών, οι οποίες ολοκληρώθηκαν την 03 Αυγούστου 2023 σύμφωνα με το (γ) σχετικό, θα πρέπει να ακολουθήσει η ένταξη του έργου αποκατάστασης του ναού και του κωδωνοστασίου σε πρόγραμμα χρηματοδότησης και εν συνεχεία η υλοποίηση του.

Το παραπάνω όμως έργο, λόγω των σοβαρών βλαβών που υπέστη ο ναός χρήζει μεγάλης κλίμακας εξειδικευμένες τεχνικές εργασίες στις οποίες η Εφορεία Αρχαιοτήτων δεν δύναται να ανταπεξέλθει, καθώς δεν διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία και αρμόδια για την υλοποίηση του έργου είναι η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων.

Από τον Οκτώβριο του 2017 η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων έλαβε άμεσα μέτρα για την εξασφάλιση και άρση της ετοιμορροπίας του μνημείου. Ένα από τα μέτρα αυτά ήταν και η αντικατάσταση της κεραμοσκεπής από κεραμίδια σε πλαστικό μουσαμά, ο οποίος όμως δεν κατάφερε να διατηρήσει την στεγανότητα της με αποτέλεσμα όλα τα όμβρια ύδατα να εισέρχονται στο ναό με καταστροφικά αποτελέσματα στο ξυλόγλυπτο τέμπλο και στο ζωγραφικό και γύψινο διάκοσμό του.

Στον τοίχο της βόρειας πλευράς, ο οποίος από την πρώτη ημέρα του σεισμού έφερε εκτεταμένες ρηγματώσεις δεν πραγματοποιήθηκε καμία παρέμβαση μέχρι σήμερα και όπως γίνεται αντιληπτό μετά την πάροδο των έξι (06) ετών η κατάσταση έχει επιδεινωθεί προκαλώντας επιπλέον φθορές οι οποίες μελλοντικά δεν θα δύναται να αποκατασταθούν.

Ο Ι.Ν. «Ζωοδόχου Πηγής» είναι σπάνιας πολιτισμικής κληρονομιάς για το νησί της Λέσβου. Πρόκειται για τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική λεσβιακού τύπου αφιερωμένη στη Ζωοδόχο Πηγή. Έλαβε τη σημερινή της μορφή το 1803. Αξιόλογο θεωρείται το ξυλόγλυπτο τέμπλο του Ναού σε ρυθμό μπαρόκ, από τα ωραιότερα και τελειότερα έργα ξυλογλυπτικής τέχνης, με παραστάσεις από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη. Φέρει έτος κατασκευής το 1815.Είναι μνημείο κηρυγμένο από το Υπουργείο Πολιτισμού Υ.Α. 21645/1266/11-4-1960, ΦΕΚ 199/Β/11-5-1960.

Ο Ι.Ν. Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης χαρακτηρίστηκε ως νεότερο μνημείο με φορέα προστασίας την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου. Ο ναός μετά από απόφαση του ΣτΕ (Αρ. Αποφ. 1617/2021) υπήχθη στην Αρχαιολογική Νομοθεσία και ειδικότερα στις προστατευτικές διατάξεις του Ν. 4858/2021 ΦΕΚ 220/Α/19-11- 2021, οπότε και πρέπει να εφαρμοστεί το άρθρο 41 «Προστασία ετοιμόρροπων μνημείων» με την συγκρότηση πενταμελούς επιτροπής.

Στις 12 Ιουλίου 2023 έγινε επιτόπια αυτοψία από την αρμόδια επιτροπή ώστε να ελεγχθεί η κατάσταση του και να προταθούν άμεσα μέτρα για την υποστύλωση, την προσωρινή στερέωση και την άρση της ετοιμορροπίας του. Το πόρισμα της παραπάνω επιτροπής δεν μας έχει κοινοποιηθεί ακόμα, αλλά και ούτε έχουν ληφθεί μέτρα ή υλοποιηθεί εργασίες από την ημέρα του σεισμού μέχρι και σήμερα που να αφορούν είτε στην προστασία του από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες είτε στην επισκευή - αποκατάσταση του.

Κύριε Πρωθυπουργέ Κυρία Υπουργέ

Ολοκληρώνοντας εκ μέρους, τόσο του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου, όσο και των 700 κατοίκων της Βρίσας, επιθυμούμε να λάβετε υπόψη σας την παρούσα επιστολή η οποία εκφράζει την αγανάκτηση, την πικρία αλλά και τη διαμαρτυρία μας για την απραξία όλα αυτών των έξι  ετών.

Η αδιαφορία και η αμέλεια ανάληψης ενεργειών των υπευθύνων δημοσίων αρχών καταδικάζει ένα ολόκληρο χωριό. Είναι πρωτοφανές εδώ και έξι (06) χρόνια να μην ακούγεται ο χτύπος της καμπάνας των εκκλησιών μας, φαινόμενο που δεν συνέβαινε ούτε επί Τουρκοκρατίας.

Ζητάμε τη βοήθεια σας με πλήρη σεβασμό στην ελληνική πολιτεία. Είμαστε ακρίτες φύσει και θέσει. Σας προσκαλούμε να έλθετε στο χωριό μας και να διαπιστώσετε ιδίοις όμμασι την κατάσταση. Παραμένουμε στη διάθεση σας και ευελπιστούμε ότι οι αντίστοιχες ενέργειες θα ληφθούν από μέρους σας».