Με συναυλία του Γιώργου Νταλάρα εγκαινιάζεται σήμερα Σαββάτο 29 Ιουλίου η νέα ανανεωμένη περίοδος λειτουργίας του «Μουσείου Βρανά» στον Παπάδο της Γέρας. Μάλιστα, η συναυλία για την οποία έχει εξαντληθεί το σύνολο των προσκλήσεων θα δοθεί αφιλοκερδώς από τον καλλιτέχνη ως έκφραση εκτίμησης του στην προσπάθεια ανανέωσης του μουσείου από την Πολιτιστική Αστική μη κερδοσκοπική Εταιρεία «Αρχιπέλαγος» η οποία με Πρόεδρο τον αείμνηστο Νίκο Κούνδουρο, το δημιούργησε και το διαχειρίζεται.

Με αφορμή τη σημερινή εκδήλωση, ο Νίκος Σηφουνάκης σε συνέντευξη του στο ρ/σ του «Ν» στους 99 στα fm και την εκπομπή «Ανθέων 99» αναφέρθηκε στην προσπάθεια που οδήγησε στη σημερινή επίσημη έναρξη της νέας περιόδου λειτουργίας του «Μουσείου Βρανά» μας «ξενάγησε» σε αυτό ενώ αναφέρθηκε και σε γενικότερα ζητήματα πολιτισμού στη Λέσβου μη εξαιρουμένου και αυτού του.... «πολιτικού» πολιτισμού.

Το «Μουσείο Βρανά» είναι ένα από τα παλαιότερα ελαιοτριβεία της Λέσβου, ιδρύθηκε το 1887 από τον παππού του Οδυσσέα Ελύτη και εργάστηκε ανελλιπώς ως τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Το 1999 σε ερειπιώδη μορφή, αγοράστηκε από μέλη της Εταιρείας Αρχιπέλαγος, τα οποία το παραχώρησαν στην εταιρεία για να γίνει μουσείο και χώρος πολιτισμού. Οι εργασίες αποκατάστασης ξεκίνησαν το 2005 και κράτησαν τέσσερα περίπου χρόνια. Εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 2009 από τον τότε Πρόεδρο της Βουλής Δημήτρη Σιούφα.

Στους χώρους του παρουσιάζονται τα στάδια και τα μέσα της μηχανοκίνητης ελαιουργίας και μέρος του σπάνιου αρχειακού υλικού που ανασύρθηκε από τα ερείπια του εργοστασίου. Επίσης λειτουργούν δύο ξεχωριστές μόνιμες εκθέσεις. Η έκθεση «Ματιές σ’ ένα μνημείο» που περιλαμβάνει έργα σύγχρονων καλλιτεχνών εμπνευσμένα από το ελαιοτριβείο. Και η έκθεση «Η Λέσβος του Ελύτη» που παρουσιάζει τους ιδιαίτερους δεσμούς της ζωής και του έργου του μεγάλου ποιητή με τη γενέτειρα των γονιών του, στον πιο κατάλληλο για αυτό χώρο, στο λιοτρίβι του παππού του.

Το έργο της πλήρους ανακαίνισης του «Μουσείου Βρανά» καθώς και το έργο της νέας εκθεσιακής παρουσίασης των ιστορικών εκθεμάτων του ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2021. Όπως είπε ο Νίκος Σηφουνάκης, με την ιδιότητα του σημερινού Προέδρου της Πολιτιστικής Αστικής μη κερδοσκοπικής Εταιρεία «Αρχιπέλαγος», ο συνολικός του προϋπολογισμός ήταν στα 460.000 ευρώ, έργο  χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα Leader μέσω της Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης Λέσβου. «Όπως, όμως σημείωσε, σε όλα τα αναστηλωτικά έργα σε παλαιά κτήρια ανακύπτει ανάγκη νέων ή επιπρόσθετων εργασιών, ή αυξομείωση των ποσοτήτων κάποιων κατηγοριών έργων. Έτσι είχαμε υπερσυμβατικές εργασίες -πέραν της εγκεκριμένης από το πρόγραμμα Leader δαπάνης-, ήταν της τάξης των 136.000 ευρώ, ποσό που καλύφθηκε από τον Φορέα μας και από ιδιωτικές χορηγίες εξ ολοκλήρου. Προσθέτοντας και ορισμένες εκκρεμότητες που θα καλυφθούν επίσης από τον Φορέα μας, το έργο θα φτάσει τις 620.000 ευρώ περίπου».

Μεταξύ των έργων που εκτελέστηκαν είναι η ανακατασκευή όλων των κεραμοσκεπών στεγών εμβαδού 1.267 τετραγωνικών μέτρων, η αντικατάσταση όλων των 55 κουφωμάτων, η ανακατασκευή βιομηχανικού δαπέδου και η  κατασκευή και συντήρηση ξύλινων δαπέδων, η αντικατάσταση των ηλεκτρολογικών και ηχητικών συστημάτων, και άλλα πολλά που ο επισκέπτης μπορεί πλέον να δει από κοντά μέσα από μια καινούργια και με σύγχρονη οπτική δοσμένη μουσειολογική παρουσίαση.

«Ένα από τα σημαντικότερα έργα που υλοποιήθηκε, είπε ο κ. Νίκος Σηφουνάκης, είναι η εναλλακτική δυνατότητα λειτουργίας μέσω μηχανισμού ηλεκτροκίνησης, του ιστορικού μηχανολογικού εξοπλισμού του Μουσείου. Αυτό σημαίνει ότι ένας μύλος, μία αντλία και ένα πιεστήριο, μέσω της μεταφοράς κίνησης από τους ιμάντες, θα μπορούν να λειτουργούν πλήρως και συνεχώς». Γεγονός που θα καταστήσει το «Μουσείο Βρανά» ίσως το μόνο τέτοιο χώρο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, που θα μπορεί ανά πάσα στιγμή ο επισκέπτης να βιώσει πως ακριβώς γινόταν η έκθλιψη της ελιάς, και η διαδικασία παραγωγής του ελαιόλαδου πριν από 136 χρόνια που πρωτολειτούργησε αυτό το Ελαιοτριβείο.

«Στα σχεδόν είκοσι χρόνια βίου του Μουσείου, τόνισε ο Νίκος Σηφουνάκης, παρά τις μεγάλες προσπάθειες του αείμνηστου πρώτου Προέδρου Νίκου Κούνδουρου, του Αντιπροέδρου Λευτέρη Παπαδόπουλου, των ολίγων ενεργών μελών μας, τα έσοδα του Μουσείου μας μετά βίας καλύπτουν την εξόφληση των λογαριασμών ΔΕΗ.- Καταφέραμε όμως όλα αυτά τα χρόνια να το κρατήσουμε και να το κρατάμε καθημερινά ανοιχτό». Και συνέχισε: «Το Μουσείο Βρανά, δεν έχει κανέναν φορέα χρηματοδότη κρατικό ή τραπεζικό. Πληρώνουμε ακόμα και ΕΝΦΙΑ. Ένα Μουσείο πληρώνει ΕΝΦΙΑ. Απίστευτο αλλά αληθινό! Ενώ καμμία ενίσχυση δεν υπάρχει από τοπικούς φορείς όπως είναι η αυτοδιοίκηση. Στην άλλη Ελλάδα οι Δήμοι χρηματοδοτούν τα βασικά έξοδα. Εδώ τίποτα απολύτως».

Αλλά και...

Στην ίδια συνέντευξη ο κ. Σηφουνάκης αναφέρθηκε στα έργα της πολύχρονης πορείας του σε διοικητικές και άλλες πολιτικές θέσεις που έχουν να κάνουν με τη Λέσβο, τη δημιουργία Μουσείων και άλλων πολιτισμικών υποδομών, και την προστασία του δομημένου περιβάλλοντος στο νησί. Αλλά και στο λεγόμενο «πολιτικό κόστος» που ανέλαβε και το οποίο «σύντομα εκμηδενίστηκε χάρη στα θετικά για τον τόπο αποτελέσματα που αποδείχτηκε ότι τα μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος του νησιού, έφεραν».

Τέλος ο κ. Σηφουνάκης δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην προσπάθεια για τη δημιουργία υποδομών για το Εφετείο βορείου Αιγαίου για το οποίο υπήρξε προμελέτη που απεστάλη στους αρμοδίους αλλά και στα τοπικά κυβερνητικά στελέχη από τα οποία δεν έλαβε καν μια απάντηση «χάριν ευγενίας».

Μια τέτοια απάντηση δεν έλαβε και για το θέμα με τα «κλεψιμαίϊκα» όπως χαρακτηριστικά αποκάλεσε το έργο με τα πουλιά του Τσαρούχη που αποδείχθηκε ότι κατέχει ο Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου αν και πληρώθηκαν από το κράτος.

«Είναι αγένεια σημείωσε στην καλύτερη περίπτωση να μην απαντάνε καν στις οχλήσεις μου. Ούτε καν στα σχετικά εξώδικα που τους απέστειλα» τόνισε καταλήγοντας.