Η Europol συντόνισε πανευρωπαϊκή επιχείρηση με κωδική ονομασία «Shield» («Ασπίδα»), στο πλαίσιο της οποίας εξαρθρώθηκε εγκληματική οργάνωση με ιεραρχική δομή και πολυετή ιστορικό λαθρεμπορίου αναβολικών στεροειδών και άλλων παράνομων φαρμακευτικών προϊόντων.

Μέλη της συγκεκριμένης οργάνωσης δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα, ενώ είχαν άλλα μικρά κέντρα στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ασία.

Δύο εργαστήρια στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τη Europol, στην Ελλάδα εντοπίστηκαν δύο εργαστήρια που χρησιμοποιούνταν για τη μετατροπή πρώτων υλών σε διάφορα ιατρικά προϊόντα, τα οποία διακινούνταν μέσω Μολδαβίας και Βουλγαρίας.

Οι πωλήσεις πραγματοποιούνταν μέσω ιστοσελίδων και κρυπτογραφημένων διευθύνσεων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε διεθνές πελατολόγιο, συμπεριλαμβανομένων δεκάδων επαγγελματιών αθλητών.

Επιπλέον, μια μεγάλης κλίμακας αστυνομική επιχείρηση οδήγησε στη σύλληψη ενός ηγετικού στελέχους της εγκληματικής ομάδας, ενώ κατασχέθηκαν περισσότερες από 2,4 εκ. μονάδες αναβολικών στεροειδών και άλλων παράνομων ουσιών, καθώς και υλικά συσκευασίας.

Εκατοντάδες συλλήψεις και κατασχέσεις

Στην ίδια πανευρωπαϊκή επιχείρηση, στην οποία συμμετείχαν 19 χώρες της Ε.Ε. και εννέα τρίτες χώρες, κατασχέθηκαν πάνω από 10,5 εκατομμύρια παραποιημένα φαρμακευτικά προϊόντα αξίας 40 εκ. ευρώ, 1 εκατομμύριο πλαστά τεστ COVID 19 και πλαστά εμβόλια, προϊόντα υγιεινής και ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Επιπλέον, συνελήφθησαν 349 ύποπτοι, σφραγίστηκαν 10 μυστικά εργαστήρια και εξαρθρώθηκαν 59 εγκληματικές ομάδες.

Παράλληλα, σε 195 έρευνες, μπήκαν στο «μικροσκόπιο» 59 ακόμα ομάδες οργανωμένου εγκλήματος, έκλεισαν δέκα υπόγεια εργαστήρια και τέθηκαν υπό παρακολούθηση 588 ιστότοποι εκ των οποίων οι 89 έκλεισαν. Ελέγχθηκαν επίσης περισσότερες από 218.000 αποστολές και κατασχέθηκαν πάνω από 74.000.

Σοβαρό κοινωνικό ζήτημα

Το εμπόριο και η κατανάλωση φαρμάκων που δεν συνταγογραφούνται από επαγγελματίες του τομέα της Υγείας, εξακολουθεί να αποτελεί κοινωνικό πρόβλημα, καθιστώντας πρόσφορο το έδαφος για παράνομη δραστηριότητα.

Η κατάχρηση ικανοποιεί την επιθυμία για ψυχοτρόπα, ψυχαγωγικά ή βελτιωτικά αποτελέσματα και επεκτείνεται σε ακούσια μέσα κατανάλωσης. Αυτό μπορεί να προκαλέσει αύξηση της ζήτησης που δεν μπορεί να καλυφθεί νόμιμα, γεγονός που δίνει κίνητρα για τη διακίνηση προϊόντων που είναι εκτός της νόμιμης αλυσίδας εφοδιασμού.

Επιπλέον, εισάγονται ψευδεπίγραφα φάρμακα μεταξύ αυτών και εκείνα που δεν αποτελούν μέρος της νόμιμης εφοδιαστικής αλυσίδας. Αυτά κατασκευάζονται σε υπόγεια εργαστήρια όπου οι εγκληματίες εργάζονται κάτω από αμφισβητήσιμες συνθήκες υγιεινής και μέτρα ασφαλείας, που οδηγούν σε κινδύνους για την υγεία για τους τελικούς καταναλωτές. Επιπλέον, τα πλαστά φάρμακα συχνά δεν έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα και αφήνουν τον καταναλωτή χωρίς θεραπεία.

Βαρύ το κόστος για ορισμένα κράτη – μέλη

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, ήρθαν στο φως πολλές περιπτώσεις που αφορούσαν μεγάλης κλίμακας διακίνηση φαρμάκων, επιβεβαιώνοντας ότι μπορεί να είναι εξίσου ή και περισσότερο επικερδές από τη διακίνηση ναρκωτικών.

Τα εν λόγω εγκλήματα δημιουργούν τεράστια παράνομα κέρδη για τους διακινητές και τους παραχαράκτες και έχουν τεράστιο κόστος τόσο για την οικονομία όσο και για τα συστήματα κοινωνικής φροντίδας ορισμένων κρατών μελών.

Το κόστος για τη δημόσια υγεία είναι επίσης σημαντικό, είτε λόγω θεραπείας περιπτώσεων εθισμού είτε λόγω των συνεπειών της έλλειψης αποθεμάτων ή των περιστατικών υπερβολικής δόσης.

Ποιοι συμμετείχαν στην επιχείρηση

Σημειώνεται ότι επικεφαλής της επιχείρησης ήταν η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ τον συντονισμό της είχε αναλάβει η Europol.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) συντόνιζε τις τελωνειακές υπηρεσίες, ενώ το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) πρόσφερε οικονομική υποστήριξη. Η Frontex, ο Παγκόσμιος Οργανισμός κατά του Ντόπινγκ (WADA), ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων (WCO) και οι εθνικοί ιατρικοί φορείς υποστήριξαν περαιτέρω την επιχείρηση.