Στην κορυφή των χωρών με την ταχύτερη εξαγωγική ανάπτυξη στην επιτραπέζια ελιά βρέθηκε το 2020 η Ελλάδα, που παρά τις συνεχείς αντιξοότητες σε παγκόσμιο επίπεδο, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2022 πέτυχε ρεκόρ εξωστρέφειας σε αξία, εμφανίζοντας άνοδο πάνω από 20%. Το μεγαλύτερο μερίδιο της εθνικής παραγωγής επιτραπέζιας ελιάς (42%) κατέχει η Χαλκιδική, με τον συγκεκριμένο κλάδο να είναι ιδιαίτερα σημαντικός για τον τόπο, καθώς δεν αφορά μόνο στην πρωτογενή παραγωγή με την απασχόληση ενός μεγάλου αριθμού αγροτικών οικογενειών σ' αυτόν, αλλά συνδέεται με την έντονη μεταποιητική δραστηριότητα, με πάνω από 100 μονάδες επεξεργασίας και τυποποίησης επιτραπέζιας ελιάς στον νομό.

Η δυναμική της επιτραπέζιας ελιάς αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας του Μηχανισμού Καινοτομίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Όπως επισημαίνεται, η ανάπτυξη της αγοράς αυτής ωθείται από διάφορους παράγοντες: πρώτον, με την ένταξη της μεσογειακής διατροφής σε μη ευρωπαϊκές χώρες, η σύγχρονη κουζίνα που εισάγει προϊόντα προστιθέμενης αξίας -όπως το ελαιόλαδο ή μαρμελάδα ή το ξύδι ελιάς- σε συνταγές, αλλά και η διαθεσιμότητα επιτραπέζιων ελιών σε καινοτόμες λύσεις συσκευασίας μέσω των πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου, προσφέρει προσοδοφόρες ευκαιρίες ανάπτυξης στους επενδυτές του κλάδου.

Σύμφωνα με την Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς, στην Ελλάδα παράγονται, κατά μέσο όρο, ετησίως πάνω από 300.000 τόνοι ελιάς όλων των ποικιλιών για επιτραπέζια χρήση, ποσότητα που αποτελεί το 10% της παγκόσμιας παραγωγής, ενώ περίπου το 90% εξάγεται. Οι ελληνικές εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς (παρασκευασμένης ή διατηρημένης), με ποσοστό περίπου 25%, διατηρούν την Ελλάδα στη δεύτερη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο (ΟEC). Στους σημαντικότερους προορισμούς που κατευθύνεται το προϊόν, ξεχωρίζουν οι ΗΠΑ και η Γερμανία.

Αισθητήρες, drones και τεχνολογία από το χωράφι μέχρι το ράφι

Όπως τονίζει ο δρ. Νότης Αργυρίου, ερευνητής στο ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, «οι επιχειρήσεις του κλάδου θα πρέπει τάχιστα να ενσωματώσουν στη λειτουργία τους όλα εκείνα τα εργαλεία που χρειάζονται για να ανταπεξέλθουν στον ανταγωνισμό και να δημιουργήσουν συνθήκες αειφορίας. Κομβικό στοιχείο αποτελεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Τεχνολογίες που ενσωματώνονται σε ψηφιακά συστήματα διαχείρισης της αλυσίδας αξίας λογικής από το χωράφι στο ράφι, παρέχοντας έλεγχο της παραγωγής και πρόσβαση στο ιστορικό του προϊόντος, ενισχύοντας την αίσθηση ασφάλειας και εμπιστοσύνης του καταναλωτή και διαφοροποιώντας τα από τα αντίστοιχα προϊόντα».

Ο Κωσταντίνος Κωνσταντινίδης, CEO της Pelopac ABEE, επισημαίνει ότι «στις προκλήσεις του κλάδου της επιτραπέζιας ελιάς απαντούν επίσης η γεωργία ακριβείας, η διαχείριση του ελαιώνα με χρήση αισθητήρων, drones, η μηχανοκίνητη συγκομιδή της ελιάς, η βελτίωση μεθόδων ζύμωσης ελιάς, η βελτιωμένη ποιοτική διαλογή με χρήση π.χ. X-rays, η Αναγεννητική και Πράσινη γεωργία, η διαχείριση αποβλήτων επεξεργασίας ελιάς και οι ανακυκλώσιμες πλαστικές συσκευασίες που διασφαλίζουν την ποιότητα και τη διάρκεια ζωής του προϊόντος».