Είναι σκληρόδετο, σε ωραίο μέγεθος και σχήμα, με εξαιρετική εικονογράφηση από τη Ρένια Μεταλληνού. Έχει κάτι από τη ζεστασιά των αγαπημένων μας αναγνωστικών!

Μάθημα ιστορίας, εκατό χρόνια μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, μέσα από μια ιστορία εκατό χρόνων, μα και τόσο σύγχρονη! Μια ιστορία μνήμης και ανθρωπιάς! Οι ήρωές της, ζώντας στη σημερινή εποχή κάνουν μια επιστροφή στον χρόνο μέσα από τις αναμνήσεις τις δικές τους και της οικογένειάς τους, μέσα από την αφήγηση μιας γιαγιάς, από την εδώ μεριά του Αιγαίου, και μιας άλλης από καρσί, δηλαδή από την απέναντι μεριά! Με συνδετικό κρίκο μια πάνινη κούκλα, τη Μελέκ!

Μια ιστορία γλυκόπικρη, γεμάτη ανθρωπιά!

Το παράλογο του πολέμου και το άδικο που βίωσαν οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, και εκεί και εδώ, το καλό και το κακό, παντού τα πάντα!
Οικείο σ’ εμένα το θέμα, αφού και η ίδια έχω ακούσει αντίστοιχες διηγήσεις από τον αγαπημένο μου παππού, όπως όλοι όσοι έχουμε Μικρασιατική καταγωγή! Έχουμε ακούσει διηγήσεις τόσες και τέτοιες, που κρατούν την ιστορική μνήμη ζωντανή και την καθιστούν ευαίσθητη!

Μια εγγονή, η Μέλη, που έχει το ίδιο όνομα με την εκδιωχθείσα Μικρασιάτισσα γιαγιά της, από το Αϊδίνιο, όταν εκείνη ήταν μικρό παιδί, επιστρέφει στη γη των προγόνων της, προσκεκλημένη της οικογένειας που ζει στο εκεί σπίτι τους!
Πόσοι δεν έχουν ονειρευτεί ένα τέτοιο ταξίδι! Και πόσοι δεν το έχουν κάνει, αναζητώντας το σπίτι των παππούδων τους και ότι έχει απομείνει!

Κυρία Μαυρίδου, τι σας έκανε να γράψετε αυτό σας το βιβλίο;
Σε όλες μου τις ιστορίες κρύβεται ένα κομμάτι από εμένα. Συνήθως αυτό γινόταν σε επίπεδο συναισθήματος. Σε αυτό το βιβλίο κρύβεται ένα κομμάτι της ιστορίας της οικογένειας της γιαγιάς μου, που βίωσε τα γεγονότα της Μικρασιατικής καταστροφής και εγκαταστάθηκε αρχικά στη Σάμο, όπου και γεννήθηκε η γιαγιά μου, και αργότερα στην Αθήνα, όπου έχτισαν μια καινούρια ζωή από την αρχή. Με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από το 1922, ήθελα να γράψω ένα βιβλίο για να μπορέσουν τα παιδιά να πάρουν μια εικόνα από όσα συνέβησαν τότε, όχι τόσο σε επίπεδο ιστορικό, αλλά κυρίως με στόχονα καταλάβουν ότι πίσω από κάθε πόλεμο κρύβονται άνθρωποι που βιώνουν με διαφορετικό τρόπο δραματικές αλλαγές στη ζωή τους.

Πόσο θεωρείτε ότι μας αφορά το παρελθόν της οικογένειάς μας και γιατί;

Η οικογένειά μας είναι αυτή που ορίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό την ύπαρξη και την προσωπικότητά μας. Είναι ένα σύστημα αναφοράς μέσα στο οποίο αναπτύσσεται το συναίσθημα και η λογική μας. Βιώματα των γονιών, των παππούδων μας και όλων των ανθρώπων με τους οποίους ερχόμαστε σε επαφή κατά την παιδική ηλικία εμπλουτίζουν τον συναισθηματικό μας κόσμο και πλάθουν τον χαρακτήρα μας.

Τις περισσότερες φορές αυτό συμβαίνει ασυναίσθητα. Μεγαλώνοντας όμως και αναλύοντας τις ξεχωριστές πτυχές μας μπορούμε να δούμε πόσο πολύ μας έχουν αγγίξει όλα αυτά τα παιδικά βιώματα. Γράφοντας αυτή την ιστορία, είδα πόσο μεγάλο κομμάτι της δικής μου οικογένειας κρυβόταν μέσα στη δική μου ψυχοσύνθεση. Οι ρίζες μας είναι αυτές που μας βοηθούν να σταθούμε στα πόδια μας και μετά να βρούμε τον δρόμο για να ανθήσουμε με τον δικό μας τρόπο.

Οι μνήμες και οι προσδοκίες των προγόνων μας, μας «στοιχειώνουν»;

Σίγουρα όλοι μας έχουμε χαραγμένα στο μυαλό μας συναισθήματα, εικόνες και αναμνήσεις που μας συντροφεύουν σε κάθε στιγμή της ζωής μας. Άλλες μνήμες μάς συνοδεύουν φέρνοντας στον νου ευτυχισμένες στιγμές και άλλες προκαλούν πόνο, επομένως σε ένα επίπεδο μας στοιχειώνουν. Κάπου εκεί πρέπει ο κάθε άνθρωπος να βρει τη χρυσή τομή, ώστε αυτές οι μνήμες να μην καθορίσουν το παρόν και το μέλλον του, αλλά να τον διδάσκουν και να τον οπλίζουν με εφόδια για να μπορεί να αντεπεξέρχεται σε όλα τα εμπόδια της ζωής του.

Δεν είναι καθόλου εύκολο αυτό, κάθε άλλο! Οσον αφορά τις προσδοκίες, θεωρώ πως η πληροφόρηση και η ευρεία γνώση –σε όλα τα επίπεδα– που λαμβάνουν τα παιδιά σήμερα έχουν βοηθήσει αισθητά ώστε να μην εγκλωβίζονται στα όνειρα των άλλων, αλλά να πλάθουν δικά τους και να τα ακολουθούν μέχρι το τέρμα.

Διαβάζοντας, ξεχώρισα και υπογράμμισα αρκετές φράσεις του βιβλίου σας και θα ήθελα να σχολιάσετε την ακόλουθη: «Ένα παιδί που δεν γελάει φανερώνει πως τίποτα δεν είναι σωστό».

Είναι και για εμένα μια πολύ αγαπημένη φράση του βιβλίου αυτή. Είναι μια αλήθεια που συνειδητοποίησα από τη στιγμή που έγινα μαμά. Τα παιδιά είναι αυτά που αντιλαμβάνονται τα πάντα στη σωστή τους βάση.

Είναι αυτά που μέσα στη σφαίρα της κυριολεξίας με την οποία αντιμετωπίζουν τη ζωή τους μπορούν να εντοπίσουν οτιδήποτε δεν είναι όπως θα έπρεπε. Τα παιδιά ξέρουν να βρίσκουν τη χαρά σε κάθε στιγμή.

Να διαχωρίζουν το καλό από το κακό, χωρίς προσπάθεια, απλώς χρησιμοποιώντας το ένστικτό τους, την αλήθεια τους.

Γι’ αυτό πιστεύω ότι, όταν ένα παιδί δε χαμογελά, έχει σίγουρα νιώσει ότι κάτι γύρω του γίνεται με τον λάθος τρόπο. Θα πρέπει να δίνουμε περισσότερησημασία σε όσα πιστεύουν και μας λένε. Σίγουρα τότε θα φτιάχναμε έναν ομορφότερο κόσμο.

Σας ευχαριστώ για τη συνέντευξη, κυρία Μαυρίδου! Εύχομαι να είναι καλοτάξιδο το υπέροχο βιβλίο σας, το οποίο κατά τη γνώμη μου θα μπορούσε να γίνει μια πολύ ωραία ταινία!

Σήμερα θα μείνω στις ίδιες εκδόσεις, δηλαδή στην διόπτρα, και για την βιβλιοπρόταση μου για τους μεγάλους βιβλιόφιλους. Μένω στην σύγχρονη ιστορία της πατρίδας μας, από την μία εφιαλτική περίοδο της Μικρασιατικής καταστροφής, όταν οι παππούδες μας ήταν παιδιά, με ότι μας έχει αφήσει αυτό στην ψυχή, και σε αυτή του Β’ παγκόσμιου πολέμου, και του εμφυλίου που σαν άλλος εφιάλτης τάραξε και σημάδεψε την εποχή που οι γονείς μας ήταν παιδιά.

Το φιλί του Δεκέμβρη, του δημοσιογράφου και συγγραφέα Πάνου Αμυρά, που έγραψε αυτό το μυθιστόρημα, για έναν άλλον Δεκέμβρη, εκείνον του 1944. Τον τραγικότερο Δεκέμβρη της σύγχρονης Ελλάδας. Μας γυρίζει πίσω στις μέρες του εμφυλίου και στις συγκρούσεις που μαίνονται στην Αθήνα.

Στα Δεκεμβριανά. Μέρα με την μέρα, ώρα με την ώρα! Μας βυθίζει κυριολεκτικά στην εποχή εκείνη, την τόσο δύσκολη και τραγική. Ο ήρωας του, ο Νίκος Αγραφιώτης, σαν έλληνας Πουαρό, κάνει την έρευνα του, όπως και ο ίδιος ο συγγραφέας, στα ιστορικά γεγονότα της εποχής.

Τα πρόσωπα του βιβλίου είναι φανταστικά αλλά και αρκετά από αυτά είναι πραγματικά. Το ίδιο ισχύει και για την ιστορία που μας γνωρίζει, μέσα στις σελίδες αυτές, θαρρώ! Τα πάθη και τα λάθη του διχασμού. Θάνατος, προδοσία, αλλά και ο έρωτας παρών. Η αναζήτηση της αλήθειας και η ανάγκη της κάθαρσης.

Ανάμεσα στα ιστορικά του πρόσωπα, υπάρχει και αυτό του Μυτιληνιού πρωτοπόρου της ψυχιατρικής επιστήμης, Νάσου Χατζηδήμου, που συνέγραψε μαζί με άλλους τρεις κορυφαίους επιστήμονες το 1947, το βιβλίο ‘’Η ψυχοπαθολογία της πείνας, του φόβου και του άγχους’’, όπου εξετάστηκαν και καταγράφτηκαν οι παθολογικές και ψυχιατρικές καταστάσεις που προκάλεσε στον ελληνικό λαό το πέρασμα των κατακτητών.

Τόσο βαθειά έφτασε η έρευνα του Πάνου Αμυρά, για το βιβλίο του αυτό. Όπου, ‘’μία αλυσίδα φόνων στην καρδιά του Εμφυλίου. Ένας φάκελος με ένοχα μυστικά δωσιλόγων. Η αναμέτρηση του Νίκου Αγραφιώτη, με τα πάθη του Διχασμού,’’ στον πυρήνα του μυθιστορήματος και η όλη πλοκή και έρευνα, το καθιστούν αξιοδιάβαστο!

*Γράφει η δημοσιογράφος- Θεατρολόγος Αθανασία Δαφιώτη