
Την παρακολούθηση των φυσικών κινδύνων στα νησιά, την κοινή έρευνα και την ανάπτυξη νέων εκπαιδευτικών δράσεων είναι το αντικείμενο του νέου μνημονίου συνεργασίας που υπέγραψαν τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Στη συνεργασία εντάσσονται επίσης η διεκδίκηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και οι διαστημικές εφαρμογές, με σημείο αναφοράς το υπό σχεδιασμό Κέντρο Παρατήρησης Εγγύς Διαστήματος στη Χίο.

Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Στυλιανός Ξανθόπουλος, υπενθύμισε ότι η ερευνητική συνεργασία των δύο ιδρυμάτων ξεκίνησε το 2006 και ενισχύθηκε το 2018, όταν άρχισε να λειτουργεί, με τη συμμετοχή και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το Διιδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Φυσικοί Κίνδυνοι και Αντιμετώπιση Καταστροφών».
Ο πρύτανης έδωσε έμφαση στις ευκαιρίες που μπορούν να δημιουργηθούν για φοιτητές και νέους ερευνητές, καθώς και στην αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης από δημόσιους φορείς για την καλύτερη προετοιμασία των τοπικών κοινωνιών. Όπως επισήμανε, τα νησιά είναι κατάλληλα για πιλοτικές εφαρμογές στην αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων, από τις οποίες μπορούν στη συνέχεια να προκύψουν ευρύτερες πολιτικές.
Νέοι σταθμοί στο Αιγαίο και τηλεσκόπιο στη Χίο
Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και διευθυντής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Σπύρος Βασιλάκος, ανέφερε ότι το Αστεροσκοπείο επεκτείνει με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης τα μετεωρολογικά και σεισμολογικά του δίκτυα στο Αιγαίο. Τα δεδομένα των νέων σταθμών μπορούν να αξιοποιηθούν από τις ερευνητικές ομάδες των δύο ιδρυμάτων για τη μελέτη των ακραίων καιρικών φαινομένων και της σεισμικότητας, ιδιαίτερα στο Ανατολικό Αιγαίο.
Ξεχωριστό σκέλος της συνεργασίας είναι ο σχεδιαζόμενος οπτικός σταθμός παρατήρησης στη Χίο, για τον οποίο τα δύο ιδρύματα συνεργάζονται με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκο, η Περιφέρεια έχει εξασφαλίσει μέρος της χρηματοδότησης για τις κτιριακές υποδομές, ενώ αναζητούνται ακόμη οι πόροι για το τηλεσκόπιο.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην ενεργό συμμετοχή του Πανεπιστημίου Αιγαίου στο εθνικό δίκτυο CLIMPACT, το οποίο συντονίζει το Αστεροσκοπείο. Όπως σημείωσε, η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου έχει αναδείξει τη νησιωτική διάσταση της κλιματικής κρίσης, στο πλαίσιο ενός δικτύου που μελετά τις επιπτώσεις της σε πεδία όπως η αλιεία, οι θάλασσες, ο πολιτισμός και η ποιότητα ζωής.
Η συνεργασία που ξεκίνησε από το Τμήμα Γεωγραφίας
Ο πρόεδρος του Τμήματος Γεωγραφίας, Μιχάλης Βαΐτης, αναφέρθηκε στα κοινά ερευνητικά έργα από το 2006 και στον ρόλο του Τμήματος στη δημιουργία του μεταπτυχιακού το 2018. Εκτίμησε ότι το μνημόνιο δίνει τη δυνατότητα να επεκταθεί η συνεργασία σε νέα πεδία, με όφελος για την έρευνα και την τοπική κοινωνία.
Από την πλευρά του, ο Νίκος Ζούρος, καθηγητής Φυσικής Γεωγραφίας και διευθυντής του μεταπτυχιακού, υπενθύμισε ότι στην Αγία Παρασκευή της Λέσβου λειτουργεί ένας από τους παλαιότερους σεισμολογικούς σταθμούς της χώρας. Τόνισε επίσης ότι το Αστεροσκοπείο στήριξε εξαρχής το πρόγραμμα με τη συμμετοχή όλων των ινστιτούτων του και εξέφρασε την προσδοκία η συμφωνία να ανοίξει τον δρόμο για τη συμμετοχή περισσότερων τμημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε κοινές δράσεις.