
Στον ρόλο του δημόσιου Πανεπιστημίου ως χώρου ελεύθερης σκέψης, αμφισβήτησης και ενεργού κοινωνικής συμμετοχής εστιάζει ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, καθηγητής Στυλιανός Ξανθόπουλος, στο μήνυμά του για την 53η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Τιμώντας τη μνήμη των νεκρών και το θάρρος όσων αντιστάθηκαν στη δικτατορία, αναδεικνύει τη σύνδεση του αγώνα τους με τη σημερινή ευθύνη απέναντι στη δημοκρατία και στις επόμενες γενιές.
Ο Πρύτανης υπενθυμίζει ότι φοιτητές και φοιτήτριες, εργαζόμενοι και πολίτες ύψωσαν τη φωνή τους σε μια εποχή κατά την οποία η εξουσία απαιτούσε σιωπή. Η κοινή τους στάση εξέφραζε τη διεκδίκηση του δικαιώματος να ζουν ελεύθεροι και να αποφασίζουν για το μέλλον τους. Όπως σημειώνει, το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» συμπύκνωνε την ανάγκη για αξιοπρεπή ζωή, το δικαίωμα στη μόρφωση και τη διεκδίκηση της δημοκρατίας.
Ιδιαίτερη θέση στο μήνυμα του κ. Ξανθόπουλου έχει η αβεβαιότητα μέσα στην οποία έδρασαν οι άνθρωποι της εξέγερσης. Ενώ σήμερα η ιστορική σημασία του Πολυτεχνείου είναι γνωστή, όσοι συμμετείχαν τότε δεν γνώριζαν ούτε την εξέλιξη των γεγονότων ούτε το τίμημα που θα καλούνταν να πληρώσουν.
«Απέναντί τους είχαν τη βία της δικτατορίας αλλά δίπλα τους ο ένας τον άλλον», υπογραμμίζει, αναδεικνύοντας τη δύναμη της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης σε συνθήκες καταστολής. Η αναφορά αυτή φωτίζει την ανθρώπινη διάσταση της αντίστασης, πίσω από την ιστορική αποτίμηση που ακολούθησε.
Για την πανεπιστημιακή κοινότητα, η παρακαταθήκη της εξέγερσης συνδέεται άμεσα με την αποστολή της εκπαίδευσης. Ο Πρύτανης περιγράφει ένα Πανεπιστήμιο που ενθαρρύνει την κρίση, τον διάλογο και τη συμμετοχή στα κοινά.
«Το Πανεπιστήμιο οφείλει να καλλιεργεί ανθρώπους που σκέφτονται ελεύθερα, που θέτουν ερωτήματα, που αμφισβητούν, διαφωνούν και συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία», τονίζει.
Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνει ότι η δημοκρατία χρειάζεται διαρκή συμμετοχή και εγρήγορση, αντίσταση στον αυταρχισμό και αλληλεγγύη απέναντι στην αδικία. Έτσι, η μνήμη του Πολυτεχνείου συνδέεται στο μήνυμά του με την καθημερινή στάση της πανεπιστημιακής κοινότητας και την ευθύνη της μέσα στην κοινωνία.
Κλείνοντας, ο κ. Ξανθόπουλος υπενθυμίζει ότι όσα σήμερα θεωρούνται αυτονόητα κατακτήθηκαν από ανθρώπους που βρήκαν το θάρρος να αντισταθούν. Η τιμή στον αγώνα τους αποκτά περιεχόμενο μέσα από τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και την έμπρακτη υπεράσπιση των αξιών για τις οποίες αγωνίστηκαν.
«Τιμούμε τον αγώνα τους διατηρώντας ζωντανή την ιστορία τους και αναλαμβάνοντας την ευθύνη να υπερασπιζόμαστε την ελευθερία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, για εμάς και για τις γενιές που έρχονται», καταλήγει ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.