Με αμηχανία αντιμετωπίζει η κυβέρνηση την επικείμενη αποφυλάκιση του καταδικασθέντος για διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, Ηλία Κασιδιάρη, και την εκπεφρασμένη απόφασή του να είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές.

Ερωτηθείς σχετικά, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ουσιαστικά πέταξε το μπαλάκι στη δικαιοσύνη, λέγοντας ότι «δεν υπάρχει σκέψη για κάποια περαιτέρω νομοθετική παρέμβαση. Ήμασταν η Κυβέρνηση που έλαβε τις νομοθετικές παρεμβάσεις εκείνες, […] που δημιούργησαν ένα νομοθετικό πλαίσιο, που μετά από τις εκάστοτε αποφάσεις της Δικαιοσύνης, να μην μπορεί να συμμετέχει σε μία δημοκρατική διαδικασία, ένα κόμμα που έχει τύποις ή κρυπτόμενο αρχηγό, ο οποίος έχει καταδικαστεί για συγκεκριμένα αδικήματα».

«Το νομοθετικό πλαίσιο είναι σαφές. Μιλάει για την ονομαστική ποινή. Από εκεί και πέρα, το ποιες θα είναι οι αποφάσεις για τον οποιονδήποτε υποψήφιο, το οποιοδήποτε υποψήφιο κόμμα, αυτές είναι αποφάσεις του Αρείου Πάγου, της Δικαιοσύνης και όχι δικές μας», σημείωσε ο Π. Μαρινάκης, χωρίς να κάνει οιοδήποτε περαιτέρω σχόλιο, ενώ, όπως έχει πει και η συνήγορός του, Βάσω Πανταζή, ο Η. Κασιδιάρης θα δώσει συνέντευξη Τύπου όπου θα διευκρινίσει τις προθέσεις του.

Μπορεί να κατεβεί στις εκλογές ο Κασιδιάρης;

Η αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη, σε συνδυασμό με την προαναγγελία της επιστροφής του στην κεντρική πολιτική σκηνή, δημιουργεί ανησυχία και επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί να βρεθεί ξανά στα βουλευτικά έδρανα και πως; Ο ίδιος έχει ήδη δηλώσει ότι επιστρέφει «με πλήρη πολιτικά δικαιώματα».

Ενόψει της αποφυλάκισης του Ηλία Κασιδιάρη και των εξαγγελιών του ότι σκοπεύει να μετάσχει ως υποψήφιος στις ερχόμενες βουλευτικές εκλογές, τίθεται το ερώτημα αν αυτό είναι επιτρεπτό με βάση την ισχύουσα εκλογική νομοθεσία και τη νομολογία του Αρείου Πάγου και του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου. Υπενθυμίζεται ότι ο Η. Κασιδιάρης καταδικάστηκε σε 13 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή στην ηγεσία της εγκληματικής οργάνωσης που λειτουργούσε υπό τον μανδύα του νεοναζιστικού κόμματος Χρυσή Αυγή και ότι εξέτισε ολόκληρη την ποινή του σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα.

Ο Συνταγματολόγος Ξενοφών Κοντιάδης είναι ξεκάθαρος με άρθρο του στο Dnews: «προκύπτει σαφώς ότι ο Η. Κασιδιάρης δεν μπορεί να είναι υποψήφιος σε οποιοδήποτε εκλογικό συνδυασμό ούτε μέλος της δεδηλωμένης ή αφανούς-πραγματικής ηγεσίας πολιτικού κόμματος που επιδιώκει να μετάσχει στις εκλογές. Ο αποκλεισμός αυτός ισχύει για 13 χρόνια από την επιβολή της ποινής του τον Οκτώβριο του 2020, δηλαδή μέχρι τον Οκτώβριο του 2033, με βάση την προαναφερθείσα διάταξη που προβλέπει ότι ισχύει «για τη χρονική διάρκεια της επιβληθείσας ποινής και υπολογίζεται από την επομένη της ημέρας της οριστικής καταδικαστικής απόφασης.» Όπως ρητά προβλέπεται στον νόμο, η «έκτιση ή μη της ποινής ή η παραγραφή αυτής δεν ασκεί επιρροή στον υπολογισμό του ανωτέρω χρονικού διαστήματος.»

Οι διατάξεις αυτές έχουν εφαρμοστεί ήδη κατ' επανάληψη από τον Άρειο Πάγο και το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, που τις έκριναν σύμφωνες με το Σύνταγμα. Ειδικότερα σε σχέση με τον Ηλία Κασιδιάρη, με την ιστορική απόφαση 8/2023 του Αρείου Πάγου αποκλείστηκε από τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2023 το κόμμα «Έλληνες» που είχε συστήσει, ακολούθησε ο αποκλεισμός από τις εκλογές της 8ης Ιουνίου 2023 του συνδυασμού ανεξάρτητων υποψηφίων «Έλληνες για την Πατρίδα και την Ελευθερία», καθώς το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι ο εκλογικός συνδυασμός μεμονωμένων υποψηφίων υπό αυτόν τον τίτλο αποτελούσε εκ νέου προσπάθεια παράκαμψης του προηγούμενου αποκλεισμού και συγκάλυψης της ηγεσίας του Ηλία Κασιδιάρη, ενώ με την απόφαση 1/2024 ο Άρειος Πάγος απέκλεισε από τις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024 το κόμμα «Σπαρτιάτες» με το σκεπτικό ότι ο Ηλίας Κασιδιάρης ασκούσε την πραγματική διεύθυνση του κόμματος.

Τέλος, το ΑΕΔ με δύο αμφιλεγόμενες αποφάσεις του, που ευλόγως δέχτηκαν οξεία κριτική από τη συνταγματική επιστήμη, ακύρωσε την εκλογή τριών βουλευτών των «Σπαρτιατών» με το σκεπτικό του να θεμελιώνεται στον ρόλο του Η. Κασιδιάρη για την εκλογή τους.

Δεν στερείται πάντως ο Η. Κασιδιάρης από το δικαίωμα να είναι μεμονωμένος υποψήφιος, εκτός εκλογικών συνδυασμών κόμματος, σε κάποια εκλογική περιφέρεια. Ωστόσο αυτή η δυνατότητα είναι αλυσιτελής, υπό την έννοια ότι σύμφωνα με την εκλογική νομοθεσία θα έπρεπε για να εκλεγεί να συγκεντρώσει αριθμό ψήφων ίσο με το 3% σε επίπεδο επικράτειας, το οποίο είναι μαθηματικά αδύνατο. Θα χρειαστεί συνεπώς να παρέλθουν άλλα επτά χρόνια μέχρι να μπορέσει ο Η.Κασιδιάρης να μετάσχει στις εκλογές ως υποψήφιος ή ως μέλος της ηγεσίας πολιτικού κόμματος που μετέχει στις εκλογές, εκτός αν υπάρξει κάποια ανατροπή ως προς την ποινή που του επιβλήθηκε μετά από αίτηση αναίρεσης που θα ασκήσει στον Άρειο Πάγο. Αυτό το ενδεχόμενο δεν αφορά ωστόσο τις ερχόμενες εκλογές, αφού ο απαιτούμενος χρόνος για να ευδοκιμήσει μία αίτηση αναίρεσης και να κρίνει εκ νέου το Εφετείο είναι μακρύς.