Οριστική απάντηση στα δημοσιεύματα που υποστήριζαν ότι ακυρώθηκε η ίδρυση των «Σπουδών Φύλου» στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου δίνει η δημοσίευση της σχετικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Με την υπ’ αριθμόν 41895 απόφαση της Συγκλήτου, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β΄ 4879 της 5ης Αυγούστου 2026, ιδρύεται και τίθεται σε λειτουργία το νέο πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου με τίτλο «Σπουδές Φύλου». Το πρόγραμμα θα οργανώνεται από το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και θα απονέμει αυτοτελές πτυχίο στις «Σπουδές Φύλου».

Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα κατά την έκτακτη συνεδρίαση της Συγκλήτου στις 31 Ιουλίου 2026, μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης πιστοποίησης από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης.

Γιατί είχε ανακληθεί η πρώτη απόφαση

Το νέο ΦΕΚ αποσαφηνίζει και το παρασκήνιο που τροφοδότησε τα σενάρια περί ακύρωσης του προγράμματος.

Η πρώτη απόφαση ίδρυσης είχε εκδοθεί στις 11 Μαΐου 2026 και είχε δημοσιευτεί στο ΦΕΚ Β΄ 2860. Ακολούθησε, όμως, η ανάκλησή της στις 28 Μαΐου, καθώς είχε εκδοθεί εκ παραδρομής πριν ολοκληρωθεί τυπικά η διαδικασία πιστοποίησης.

Όπως αναφέρεται στην τελική απόφαση, το Πανεπιστήμιο είχε λάβει υπόψη του το σχέδιο της έκθεσης πιστοποίησης της ΕΘΑΑΕ, σύμφωνα με το οποίο το πρόγραμμα κρίθηκε πλήρως συμμορφούμενο με τις βασικές αρχές της Αρχής. Δεν είχε, ωστόσο, εκδοθεί ακόμη η απαιτούμενη οριστική απόφαση πιστοποίησης.

Η τελική πιστοποίηση εκδόθηκε στις 9 Ιουλίου 2026 και άνοιξε τον δρόμο για τη νέα ομόφωνη απόφαση της Συγκλήτου. Συνεπώς, η προηγούμενη ανάκληση δεν αποτελούσε ακύρωση ή εγκατάλειψη του σχεδιασμού, αλλά διόρθωση μιας διαδικαστικής εκκρεμότητας.

Οκτώ εξάμηνα και 240 πιστωτικές μονάδες

Η διάρκεια φοίτησης ορίζεται σε οκτώ ακαδημαϊκά εξάμηνα, ενώ για την απόκτηση του πτυχίου απαιτούνται συνολικά 240 πιστωτικές μονάδες ECTS.

Το πρόγραμμα διαρθρώνεται σε δύο κύκλους. Ο πρώτος περιλαμβάνει τα δύο αρχικά εξάμηνα και αποτελείται κυρίως από υποχρεωτικά μαθήματα και μαθήματα αγγλικής γλώσσας. Ο δεύτερος κύκλος καλύπτει τα υπόλοιπα έξι εξάμηνα και περιλαμβάνει μαθήματα επιλογής, πρακτικές ασκήσεις και σεμινάρια.

Για τη λήψη του πτυχίου, κάθε φοιτήτρια και φοιτητής θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει επιτυχώς τουλάχιστον δύο πρακτικές ασκήσεις ή σεμινάρια.Η γλώσσα διδασκαλίας των μαθημάτων είναι η ελληνική, όπως και η γλώσσα εκπόνησης της πτυχιακής εργασίας.

Από τη φεμινιστική θεωρία στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Στα πρώτα εξάμηνα θα διδάσκονται μαθήματα όπως «Μέθοδοι και τεχνικές έρευνας και συγγραφής», «Φεμινιστική θεωρία», «Μεθοδολογία, επιστημολογία και διαθεματικότητα», «Εισαγωγή στην Κοινωνική Ανθρωπολογία», «Εισαγωγή στην ιστορία», «Γλώσσα, κοινωνία και πολιτισμός», «Ανθρωπολογία του φύλου», «Ιστορία του φύλου», «Ανθρωπολογία της συγγένειας» και «Ποιοτικές μέθοδοι στην κοινωνική έρευνα».

Στα επόμενα εξάμηνα, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές θα μπορούν να επιλέγουν μαθήματα που εξετάζουν τη σχέση του φύλου με διαφορετικές περιόδους και πλευρές της κοινωνικής ζωής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα μαθήματα «Φύλο και σεξ στην προνεωτερική Ευρώπη», «Ανθρωπολογικές μελέτες στη διατομή φύλου και υγείας», «Φύλο και υλικός πολιτισμός», «Φύλο, μετανάστευση και ρατσισμός», «Ιστορία του φύλου στον βυζαντινό κόσμο» και «Διακρίσεις και ανισότητες στο προνεωτερικό Ισλάμ».

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη μαθήματα για τη γλώσσα και τη σεξουαλικότητα, την πολιτική φιλοσοφία και τα δικαιώματα, την εργασία και τις έμφυλες διακρίσεις, τα μέσα ενημέρωσης και τις αναπαραστάσεις, την οικονομική ανάπτυξη, την εκπαίδευση, τον αστικό χώρο και τις κοινωνικές ανισότητες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα μαθήματα που συνδέουν τις σπουδές φύλου με τις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις. Στο πρόγραμμα εντάσσονται, μεταξύ άλλων, τα μαθήματα «Φύλο και τεχνολογία στις κοινωνικές επιστήμες», «Φεμινισμός, φύλο και ψηφιακές τεχνολογίες» και «Πολιτισμοί, Τεχνολογία και Κοινωνική Αλλαγή».

Προβλέπεται επίσης μάθημα με αντικείμενο τα κοινωνικοπολιτισμικά σενάρια γύρω από την ηθική, την ιδιωτικότητα και τη βιωσιμότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης, αναδεικνύοντας τη σύνδεση του νέου προγράμματος με τις προκλήσεις της ψηφιακής εποχής.

Πρακτική άσκηση και προαιρετική πτυχιακή εργασία

Στο τελευταίο εξάμηνο δίνεται η δυνατότητα θερινής πρακτικής άσκησης διάρκειας δύο μηνών, η οποία αντιστοιχεί σε δέκα πιστωτικές μονάδες.

Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα εκπόνησης πτυχιακής εργασίας, χωρίς αυτή να είναι υποχρεωτική για την απόκτηση του πτυχίου. Η επιτυχής ολοκλήρωσή της αντιστοιχεί σε δεκαοκτώ πιστωτικές μονάδες.

Τα μαθησιακά αποτελέσματα του προγράμματος αντιστοιχούν στο έκτο επίπεδο του Ευρωπαϊκού και Εθνικού Πλαισίου Προσόντων Ανώτατης Εκπαίδευσης.

Σύνδεση της θεωρίας με την επαγγελματική πράξη

Στόχος του προγράμματος είναι οι απόφοιτοι να αποκτήσουν επιστημονική γνώση γύρω από το φύλο και τις έμφυλες σχέσεις, αλλά και δεξιότητες συλλογής, διαχείρισης και ανάλυσης δεδομένων στις κοινωνικές επιστήμες.

Παράλληλα, θα εκπαιδεύονται στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή εργαλείων για την αντιμετώπιση της έμφυλης ανισότητας και των διακρίσεων. Το πρόγραμμα επιδιώκει να συνδέσει τη θεωρητική γνώση με την επαγγελματική πράξη σε πεδία όπως οι δημόσιες και κοινωνικές υπηρεσίες, η αγορά εργασίας, η οικογένεια, η υγεία, η εκπαίδευση και η τεχνολογία.

Η δημοσίευση στο ΦΕΚ κλείνει, πλέον, τη συζήτηση γύρω από το μέλλον του προγράμματος. Παρά τα πρόωρα δημοσιεύματα περί ακύρωσης, οι «Σπουδές Φύλου» ιδρύονται επίσημα και προστίθενται στον ακαδημαϊκό χάρτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.