
Χωρίς χρηματοδότηση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος παραμένουν περισσότερα από 20 έργα ύδρευσης, τα οποία είχε προτείνει η ΔΕΥΑΛ για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών της Λέσβου.
Παρά την κήρυξη του νησιού σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας τον Μάιο του 2025 και την υποβολή ολοκληρωμένου φακέλου, το Υπουργείο Περιβάλλοντος μέχρι σήμερα δεν έχει εγκρίνει ούτε ένα από τα προτεινόμενα έργα. Η κυβερνητική αδράνεια αφήνει κρίσιμες υποδομές χωρίς τους αναγκαίους πόρους και αναγκάζει τη ΔΕΥΑΛ να αντιμετωπίζει με περιορισμένα μέσα προβλήματα που αφορούν ολόκληρο το νησί.
Το ζήτημα αναδείχθηκε στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε το πρωί της Τρίτης 4 Αυγούστου ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ Παναγιώτης Βάλεσης, πλαισιωμένος από τη Μαρία Σηφάκη. Παρούσες ήταν ακόμη η προϊσταμένη του Γραφείου Μελετών Δέσποινα Φράγκου, η προϊσταμένη Ύδρευσης Μαριλάια Κάβουρα και ο περιβαλλοντολόγος Δημήτρης Συκάς.
Απαντώντας σε ερώτηση για την τύχη των περισσότερων από 20 έργων που είχε προτείνει η επιχείρηση, η Μαρία Σηφάκη ήταν κατηγορηματική: «Καμία χρηματοδότηση δεν έχει εγκριθεί. Τα χρήματα που πήραμε είναι αυτά που σας είπαμε».
Όπως εξήγησε, η ΔΕΥΑΛ είχε κληθεί να καταγράψει και να προτεραιοποιήσει τις αναγκαίες παρεμβάσεις, προκειμένου ο φάκελος να διαβιβαστεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος. Ωστόσο, οι δεσμεύσεις δεν μεταφράστηκαν σε χρηματοδότηση, παρότι επρόκειτο για έργα άμεσης ανάγκης, ενίσχυσης των υποδομών και προστασίας της υδροδότησης του νησιού.
Σχεδόν ολοκληρωμένος ο σχεδιασμός για τον Πολιχνίτο
Παρά το χρηματοδοτικό κενό, η διοίκηση της ΔΕΥΑΛ παρουσίασε σειρά έργων που προχώρησαν με πόρους από τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και την ίδια την επιχείρηση.
Ο Παναγιώτης Βάλεσης υπενθύμισε ότι το καλοκαίρι του 2025 υπήρξε μία εφιαλτική περίοδος για τη Λέσβο και ιδιαίτερα για τον Πολιχνίτο. Ήταν η πέμπτη συνεχόμενη χρονιά λειψυδρίας, με τις ελάχιστες βροχοπτώσεις να αναδεικνύουν τις χρόνιες αδυναμίες των υποδομών και την απουσία ουσιαστικού σχεδιασμού κατά τα προηγούμενα χρόνια.
«Έναν χρόνο μετά είμαστε στην ευχάριστη θέση να έχουμε υλοποιήσει σχεδόν το 100% όσων είχαμε σχεδιάσει», ανέφερε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ. Όπως πρόσθεσε, οι αυξημένες βροχοπτώσεις του φετινού χειμώνα έδωσαν μία σημαντική ανάσα και τον απαραίτητο χρόνο στην υπηρεσία για να προχωρήσει τα έργα που είχαν δρομολογηθεί.
Οι ανάγκες του Πολιχνίτου και η σπατάλη πόσιμου νερού
Κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, ο Πολιχνίτος χρειάζεται περίπου 42 κυβικά μέτρα νερού την ώρα. Η κατάσταση επιβαρυνόταν από την απουσία οργανωμένου αρδευτικού δικτύου, με αποτέλεσμα πολλές παροχές ύδρευσης να χρησιμοποιούνται για το πότισμα αγροτικών καλλιεργειών και την κάλυψη κτηνοτροφικών αναγκών.
Κύρια πηγή υδροδότησης του οικισμού παραμένουν οι πηγές Βουλέλλη. Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Βάλεση, οι πηγές είχαν να καθαριστούν και να συντηρηθούν για περισσότερα από δέκα χρόνια. Η ΔΕΥΑΛ προχώρησε σε καθαρισμό, καλλιέργεια των πηγών και αποκατάσταση των σημείων συλλογής και μεταφοράς του νερού, περιορίζοντας τις απώλειες που μέχρι πέρυσι ήταν σημαντικές.
Επανενεργοποιήθηκε η γεώτρηση της Βρίσας
Κομβική παρέμβαση αποτελεί η επανενεργοποίηση της γεώτρησης της Βρίσας, η οποία παρέμενε ανενεργή για περίπου 20 χρόνια και έχει δυναμικότητα από 20 έως 25 κυβικά μέτρα νερού την ώρα.
Για τη μεταφορά του νερού στη δεξαμενή του Πολιχνίτου κατασκευάστηκε νέο δίκτυο μήκους περίπου 8,5 χιλιομέτρων. Το κόστος του έργου ανήλθε σε 441.000 ευρώ, με 376.000 ευρώ να προέρχονται από τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και περίπου 70.000 ευρώ από ίδιους πόρους της ΔΕΥΑΛ.
Η σύμβαση υπογράφηκε στις 16 Μαρτίου 2026 και, όπως τόνισε ο πρόεδρος της επιχείρησης, το έργο ολοκληρώθηκε μέσα σε τέσσερις έως πέντε μήνες, παρά τις πιεστικές προθεσμίες και την περιορισμένη στελέχωση της υπηρεσίας.
Αυτόνομη τροφοδοσία στις ψηλότερες γειτονιές
Παράλληλα αξιοποιήθηκαν δύο ακόμη γεωτρήσεις, στις θέσεις Κατσαΐλι και Δαμάνδρι. Οι εγκαταστάσεις απέκτησαν αυτόνομες δεξαμενές και ξεχωριστούς αγωγούς, ώστε να τροφοδοτούν απευθείας τις περιοχές του Πολιχνίτου που αντιμετώπιζαν τα εντονότερα προβλήματα λόγω υψομέτρου, όπως το Μακρύ Σοκάκι και οι Εργατικές Κατοικίες.
Ο αγωγός από το Κατσαΐλι έχει μήκος περίπου πέντε χιλιομέτρων και εκείνος από το Δαμάνδρι περίπου 2,5 χιλιόμετρα. Το έργο είχε προϋπολογισμό 438.000 ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και η σύμβασή του υπογράφηκε στις 13 Μαρτίου 2026.
Οι δύο γεωτρήσεις αποδίδουν περίπου 20 και 14 κυβικά μέτρα νερού την ώρα αντίστοιχα. Μαζί με τη γεώτρηση της Βρίσας προσφέρουν συνολικά περίπου 50 κυβικά μέτρα την ώρα, χωρίς να υπολογίζεται η ποσότητα που προέρχεται από τις πηγές Βουλέλλη.
Η ΔΕΥΑΛ προχώρησε ακόμη στη δημιουργία ζωνών ύδρευσης, ώστε να υπάρχει καλύτερος έλεγχος του δικτύου και δυνατότητα απομόνωσης επιμέρους περιοχών σε περίπτωση βλάβης. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η ψηφιακή αποτύπωση των υδρομέτρων με GPS, ενώ η Δημοτική Ενότητα Πολιχνίτου ενισχύθηκε με δεύτερο υδραυλικό.
Μόνιμο πόσιμο νερό στα Βασιλικά
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα Βασιλικά, έναν οικισμό που, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΔΕΥΑΛ, δεν διέθετε ποτέ σταθερή και αξιόπιστη παροχή πόσιμου νερού.
Στην περιοχή ανορύχθηκαν δύο γεωτρήσεις, οι οποίες κρίθηκαν επαρκείς για την κάλυψη των αναγκών του χωριού. Επειδή στο νερό εντοπίστηκαν αυξημένες συγκεντρώσεις μαγγανίου και σιδήρου, εγκαταστάθηκε ειδικό σύστημα φίλτρανσης, με πρόσθετη χρηματοδότηση 100.000 ευρώ από τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.
Κατασκευάστηκαν επίσης οι αναγκαίες ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, δεξαμενές και δίκτυο ύδρευσης μήκους περίπου δύο χιλιομέτρων, με εργασίες που εκτέλεσε το προσωπικό της ΔΕΥΑΛ.
Οι τελικές δοκιμές του συστήματος βρίσκονται σε εξέλιξη και, σύμφωνα με τον Παναγιώτη Βάλεση, μέσα στις επόμενες δύο ή τρεις ημέρες τα Βασιλικά θα μπορούν να υδροδοτούνται κανονικά και σε μόνιμη βάση από το οικιακό δίκτυο.
Νέα έργα ταμίευσης νερού
Στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό περιλαμβάνεται ένα πρωτοποριακό έργο στην περιοχή του Κότσινα, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία μικρού έργου ταμίευσης νερού σε υδατόρεμα, σε συνδυασμό με αυτοματοποιημένη μονάδα ταχείας διύλισης.
Η εγκατάσταση εκτιμάται ότι θα μπορεί να προσφέρει επιπλέον 25 κυβικά μέτρα νερού την ώρα στον Πολιχνίτο. Το έργο, ωστόσο, βρίσκεται εντός περιοχής Natura και απαιτεί σύνθετη αδειοδοτική διαδικασία, καθώς και την υπογειοποίηση δικτύου ηλεκτροδότησης μήκους περίπου 1,5 χιλιομέτρου.
Στη ΔΕΥΑΛ έχουν ήδη παραδοθεί οι απαιτούμενες τεχνικές, υδραυλικές, στατικές και περιβαλλοντικές μελέτες. Αντίστοιχη παρέμβαση σχεδιάζεται στις πηγές Τσίγγου, στον Άγιο Δημήτριο, όπου η υλοποίηση θεωρείται ευκολότερη, καθώς υπάρχει ηλεκτροδότηση κοντά στο προτεινόμενο σημείο.
Έως το τέλος του 2026 ο βιολογικός καθαρισμός
Για το έργο αποχέτευσης της Δημοτικής Ενότητας Πολιχνίτου ενημέρωσε η Μαρία Σηφάκη. Όπως ανέφερε, τέσσερα από τα πέντε υποέργα έχουν ολοκληρωθεί και αφορούν δίκτυα σε Βρίσα, Πολιχνίτο και Βατερά, καθώς και τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων.
Το πέμπτο υποέργο βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά τα συμπληρωματικά δίκτυα αποχέτευσης, τον αγωγό μεταφοράς των λυμάτων από τον Πολιχνίτο προς τον βιολογικό καθαρισμό και τα απαιτούμενα αντλιοστάσια.
Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 5,7 εκατ. ευρώ, αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, επιτρέποντας στους οικισμούς της Δημοτικής Ενότητας να διοχετεύουν τα λύματά τους στη μονάδα επεξεργασίας, με καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων και μικρότερη επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
«Λίγοι άνθρωποι σηκώνουν το βάρος όλου του νησιού»
Κλείνοντας, ο Παναγιώτης Βάλεσης ευχαρίστησε δημόσια τα στελέχη και τους εργαζομένους της ΔΕΥΑΛ, επισημαίνοντας ότι ένας περιορισμένος αριθμός ανθρώπων καλείται να σηκώσει το βάρος των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης σε ολόκληρη τη Λέσβο.
«Όλα είναι θέμα σχεδιασμού και καλής συνεργασίας», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η επιχείρηση, παρά την υποστελέχωση και την απουσία της αναγκαίας χρηματοδότησης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, κατάφερε να ολοκληρώσει μέσα σε λίγους μήνες κρίσιμες παρεμβάσεις για την υδροδότηση του Πολιχνίτου και των Βασιλικών.