Τη βεβαιότητα ότι η Λέσβος διαθέτει όλα εκείνα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που μπορούν να την αναδείξουν σε προορισμό δώδεκα μήνες τον χρόνο εκφράζει, μέσα από συνέντευξή του στο «Ν», ο διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, καθηγητής Νίκος Ζούρος. Με αφορμή την έναρξη των καλοκαιρινών δράσεων του Μουσείου, ο κ. Ζούρος παρουσιάζει ένα ιδιαίτερα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων, εκπαιδευτικών δράσεων και εμπειριών, αναδεικνύοντας παράλληλα τη στενή σύνδεση της φυσικής κληρονομιάς, της γαστρονομίας και της τοπικής παραγωγής με τη βιώσιμη ανάπτυξη του νησιού.

Ένας ζωντανός πυρήνας πολιτισμού όλο τον χρόνο

Όπως επισημαίνει, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας δεν λειτουργεί εποχικά, αλλά αποτελεί έναν ζωντανό οργανισμό που αναπτύσσει δράσεις καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Στόχος είναι να εξυπηρετεί πρωτίστως τους κατοίκους της Λέσβου, προσφέροντας παράλληλα μοναδικές εμπειρίες στους επισκέπτες του νησιού.

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η προσπάθεια δεν περιορίζεται στην προβολή του Απολιθωμένου Δάσους, αλλά επεκτείνεται συνολικά στη φυσική κληρονομιά του νησιού, στις διαδρομές, στα οικοσυστήματα, στους υγροτόπους, στα ηφαίστεια και στην ιδιαίτερη βιοποικιλότητα της Λέσβου. Το όραμα του Μουσείου είναι κάθε επισκέπτης, ανεξάρτητα από την εποχή που θα βρεθεί στο νησί, να μπορεί να ζήσει μια ολοκληρωμένη εμπειρία.

Η ποιότητα πάνω από όλα

Παρότι το Μουσείο βρίσκεται στο Σίγρι, αρκετά χιλιόμετρα μακριά από τη Μυτιλήνη, ο κ. Ζούρος θεωρεί ότι η απόσταση δεν αποτελεί εμπόδιο όταν το προσφερόμενο προϊόν είναι ποιοτικό.

Όπως εξηγεί, στόχος δεν είναι απλώς να δει ο επισκέπτης τα εκθέματα, αλλά να βιώσει μια εμπειρία μέσα από την προσωπική επαφή με τους επιστήμονες, τις ξεναγήσεις, την ενημέρωση και την ερμηνεία της μοναδικής γεωλογικής ιστορίας του τόπου.

Υπενθυμίζει μάλιστα ότι στο παρελθόν πολλοί κάτοικοι αντιμετώπιζαν τα απολιθώματα ως απλές πέτρες, χωρίς να γνωρίζουν τη σπουδαιότητά τους. Σήμερα, μέσα από τη συστηματική δουλειά του Μουσείου, η αντίληψη αυτή έχει αλλάξει και η φυσική κληρονομιά αναδεικνύεται ως ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της Λέσβου.

Η διαδρομή προς το Σίγρι είναι μέρος της εμπειρίας

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο διευθυντής του Μουσείου στη μοναδικότητα του λεσβιακού τοπίου. Όπως σημειώνει, σε μια διαδρομή περίπου 90 χιλιομέτρων ο επισκέπτης συναντά συνεχώς διαφορετικά οικοσυστήματα.

Ξεκινώντας από τους ελαιώνες της ανατολικής Λέσβου, περνά μέσα από τα πευκοδάση, τους υγροτόπους του κόλπου της Καλλονής, τα δάση βελανιδιάς και καταλήγει στο ηφαιστειακό τοπίο του Απολιθωμένου Δάσους.

Για τον λόγο αυτό, το Μουσείο επενδύει στη δημιουργία ενημερωτικών υποδομών, ψηφιακού υλικού και δράσεων πεδίου, ώστε κάθε στάση αυτής της διαδρομής να μετατρέπεται σε μια ξεχωριστή εμπειρία γνώσης.

«Τουρισμός με ταυτότητα»

Κεντρικό γεγονός του φετινού καλοκαιριού αποτελεί η ημερίδα με τίτλο «Τουρισμός με ταυτότητα», που εντάσσεται στο πρόγραμμα του Lesvos Food Fest.

Ο Νίκος Ζούρος εξηγεί ότι στόχος της διοργάνωσης είναι να αναδειχθεί η φυσική κληρονομιά και η γαστρονομία ως δύο στοιχεία που μπορούν να διαφοροποιήσουν τη Λέσβο από άλλους τουριστικούς προορισμούς.

Στην ημερίδα συμμετέχουν άνθρωποι του τουρισμού, συνεταιρισμοί, γυναικείοι συνεταιρισμοί, κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παραγωγοί και επιχειρηματίες, σε μια προσπάθεια ανταλλαγής ιδεών και δημιουργίας συνεργειών που θα ενισχύσουν τον τουρισμό εμπειρίας.

Η γαστρονομία ως εργαλείο ανάπτυξης

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώνει στη γαστρονομία, την οποία χαρακτηρίζει αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της Λέσβου.

Όπως τονίζει, η οικονομία του νησιού στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην πρωτογενή παραγωγή και ιδιαίτερα στην κτηνοτροφία, η οποία σήμερα δοκιμάζεται έντονα από τις συνέπειες του αφθώδους πυρετού.

Γι' αυτό θεωρεί ότι η ανάδειξη των ποιοτικών τοπικών προϊόντων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο στήριξης των παραγωγών, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για την τοπική οικονομία και δίνοντας στους νέους λόγους να παραμείνουν και να δραστηριοποιηθούν στον τόπο τους.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι ο τουρισμός που στηρίζεται στην αυθεντική τοπική ταυτότητα προστατεύει τον χαρακτήρα του τόπου και δεν οδηγεί στην αλλοίωσή του, όπως έχει συμβεί σε άλλους δημοφιλείς προορισμούς. Για τον ίδιο, η φυσική κληρονομιά, το έδαφος, η βιοποικιλότητα, η παραγωγή και η γαστρονομία αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας, που μπορούν να στηρίξουν ένα νέο, βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης για τη Λέσβο.

Το Μουσείο στηρίζει έμπρακτα τους τοπικούς παραγωγούς

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο Νίκος Ζούρος στη συνεργασία του Μουσείου με τους τοπικούς παραγωγούς, τους συνεταιρισμούς και τις μικρές επιχειρήσεις της Λέσβου. Όπως εξηγεί, το Μουσείο δεν περιορίζεται στον επιστημονικό και εκπαιδευτικό του ρόλο, αλλά λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στους χιλιάδες επισκέπτες και στην τοπική παραγωγή.

Μέσα από τη Γιορτή Αγροτουρισμού, που διοργανώνεται κάθε καλοκαίρι, οι παραγωγοί έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάζουν τα προϊόντα τους στους επισκέπτες του Μουσείου, Έλληνες και ξένους, ενώ παράλληλα προβάλλονται επισκέψιμες επιχειρήσεις, οινοποιεία, μελισσοκομεία, γυναικείοι συνεταιρισμοί και εργαστήρια τοπικών προϊόντων.

Όπως σημειώνει, στόχος είναι ο επισκέπτης να μη μείνει μόνο στη γνωριμία με το Απολιθωμένο Δάσος, αλλά να συνεχίσει το ταξίδι του στα χωριά της Λέσβου, να γνωρίσει τους ανθρώπους της παραγωγής και να βιώσει αυθεντικές εμπειρίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συνεργασία με την Ανεμώτια, όπου το ηφαιστειογενές έδαφος συνδέεται άμεσα με την παραγωγή κρασιού. Οι επισκέπτες ενθαρρύνονται να γνωρίσουν από κοντά τα οινοποιεία της περιοχής και να κατανοήσουν πώς η γεωλογία επηρεάζει τη γεύση και την ποιότητα των προϊόντων.

Γευσιγνωσίες και εμπειρίες για τους επισκέπτες

Στο ίδιο πλαίσιο, το Μουσείο φιλοξενεί καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού εκδηλώσεις γευσιγνωσίας, στις οποίες οι παραγωγοί παρουσιάζουν τα προϊόντα τους στους επισκέπτες.

Ο κ. Ζούρος εξηγεί ότι οι δράσεις αυτές δημιουργούν έναν άμεσο δεσμό ανάμεσα στον ταξιδιώτη και στον τόπο παραγωγής των προϊόντων. Δεν πρόκειται απλώς για μια δοκιμή τοπικών γεύσεων, αλλά για μια ολοκληρωμένη εμπειρία γνωριμίας με την ιστορία, τον πολιτισμό και την παραγωγική ταυτότητα της Λέσβου.

Μάλιστα, εκφράζει την πεποίθηση ότι όσοι γνωρίσουν τα λεσβιακά προϊόντα κατά τη διάρκεια των διακοπών τους, θα συνεχίσουν να τα αναζητούν και μετά την επιστροφή τους στις πόλεις ή στο εξωτερικό, ενισχύοντας έτσι διαχρονικά την τοπική οικονομία.

Ένα καλοκαίρι γεμάτο δράσεις

Το πρόγραμμα του Μουσείου για το φετινό καλοκαίρι περιλαμβάνει δεκάδες εκδηλώσεις και δραστηριότητες για όλες τις ηλικίες.

Σε συνεργασία με τον Δήμο Δυτικής Λέσβου διοργανώνονται μουσικές βραδιές, αφιερώματα, όπως εκείνο στον Αλμπέρ Καμύ, συναυλίες, αλλά και πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων που εμπλουτίζουν το καλοκαιρινό πρόγραμμα της περιοχής.

Παράλληλα, καθημερινά πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά, με στόχο να γνωρίσουν βιωματικά τον κόσμο της γεωλογίας, των απολιθωμάτων και του φυσικού περιβάλλοντος.

Μικροί «παλαιοντολόγοι» αναζητούν απολιθώματα σε ειδικά διαμορφωμένο σκάμμα, ενώ άλλες δράσεις δίνουν τη δυνατότητα στα παιδιά να δημιουργήσουν τη δική τους μικρή ηφαιστειακή έκρηξη, να γνωρίσουν τη λειτουργία των σεισμών μέσα από τη σεισμική τράπεζα ή να ενημερωθούν για την κλιματική αλλαγή, τη λειψυδρία και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Ο κ. Ζούρος τονίζει ότι σκοπός αυτών των δράσεων είναι να απομακρυνθούν τα παιδιά από τις οθόνες και να γνωρίσουν τη φύση μέσα από την εμπειρία και το παιχνίδι.

Από τη Νησιώπη μέχρι την ορνιθοπαρατήρηση

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατέχει η καθημερινή επίσκεψη στο Θαλάσσιο Πάρκο Νησιώπης με το σκάφος γυάλινου πυθμένα, μια από τις δημοφιλέστερες δραστηριότητες του Μουσείου.

Οι επισκέπτες έχουν επίσης τη δυνατότητα να ξεναγηθούν στις νέες απολιθωματοφόρες θέσεις κατά μήκος του οδικού άξονα Καλλονής – Σιγρίου, οι οποίες, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, αποτελούν «ένα μουσείο κατά μήκος του δρόμου».

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται ακόμη απογευματινές ξεναγήσεις, οργανωμένες επισκέψεις στο Πάρκο του Απολιθωμένου Δάσους, δράσεις ορνιθοπαρατήρησης στους υγροτόπους του κόλπου της Καλλονής, αλλά και συμμετοχή του Μουσείου σε αθλητικές και φυσιολατρικές διοργανώσεις που πραγματοποιούνται σε ολόκληρη τη Λέσβο.

Η εικόνα της φετινής τουριστικής περιόδου

Αναφερόμενος στη φετινή τουριστική περίοδο, ο διευθυντής του Μουσείου εκτιμά ότι, παρά τη σημαντική επισκεψιμότητα, οι επισκέπτες εμφανίζονται περισσότερο συγκρατημένοι στις δαπάνες τους.

Παρόλα αυτά, εμφανίζεται αισιόδοξος για τη συνέχεια της σεζόν, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι από τα μέσα Ιουλίου και μετά η τουριστική κίνηση θα ενισχυθεί.

Όπως υπογραμμίζει, το Μουσείο συνεχίζει να επενδύει στην ποιότητα των υπηρεσιών του, θεωρώντας ότι οι ικανοποιημένοι επισκέπτες αποτελούν τους καλύτερους πρεσβευτές της Λέσβου.

Παράλληλα, σημειώνει ότι το τελευταίο διάστημα διοργανώνονται ολοένα και περισσότερες εκδηλώσεις σε όλο το νησί, από το Lesvos Food Fest και το Ouzo Fest μέχρι τα τοπικά φεστιβάλ των χωριών, γεγονός που ενισχύει συνολικά το τουριστικό προϊόν της Λέσβου.

«Να γνωρίσουμε καλύτερα τον τόπο μας»

Κλείνοντας τη συνέντευξή του, ο Νίκος Ζούρος απευθύνει κάλεσμα τόσο στους επισκέπτες όσο και στους ίδιους τους Λέσβιους να γνωρίσουν καλύτερα τον τόπο τους.

Όπως τονίζει, η Λέσβος διαθέτει μοναδικά φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά που αξίζουν μεγαλύτερη προβολή και προστασία. Εκφράζει, επίσης, δημόσια τις ευχαριστίες του προς τους εργαζόμενους του Μουσείου, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς τη δική τους καθημερινή προσπάθεια δεν θα μπορούσαν να υλοποιηθούν όλες αυτές οι δράσεις.

Το μήνυμά του είναι σαφές: η ανάπτυξη της Λέσβου δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στον ήλιο και τη θάλασσα. Χρειάζεται να αξιοποιήσει τη φυσική της κληρονομιά, την ιστορία, τον πολιτισμό, την τοπική παραγωγή και τη γαστρονομία, δημιουργώντας ένα αυθεντικό τουριστικό προϊόν που θα προσφέρει εμπειρίες, θα στηρίζει τους ανθρώπους του τόπου και θα κρατά ζωντανή την ταυτότητα του νησιού.