Το ιστορικό ελαιοτριβείο Ζερμπίνη στη Μόρια βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς η κατάσταση της χαρακτηριστικής καμινάδας του και ο κίνδυνος που εγκυμονεί για τους περιοίκους επαναφέρουν δυναμικά τη συζήτηση για τη διάσωση και την αξιοποίησή του.

Τόσο η πρόεδρος της Κοινότητας Μόριας, Μαριάνθη Μακρή, όσο και ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας του Δήμου Μυτιλήνης, Σωτήρης Μαρινάτος, εμφανίστηκαν αισιόδοξοι ότι αυτή τη φορά μπορεί να υπάρξει θετική κατάληξη, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με τους ιδιοκτήτες του ακινήτου, οι οποίοι, σύμφωνα με όσα ανέφεραν, δείχνουν διάθεση να προχωρήσουν στην πώλησή του προς τον Δήμο.

Η αφορμή για την επανεκκίνηση των συζητήσεων ήταν η διαπίστωση σοβαρής ρηγμάτωσης στην κορυφή της καμινάδας του παλιού ελαιοτριβείου, γεγονός που οδήγησε τις υπηρεσίες να εξετάσουν άμεσα μέτρα προστασίας.

Η πρόεδρος της Κοινότητας Μόριας υπογράμμισε ότι το ελαιοτριβείο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας και της συλλογικής μνήμης του χωριού. Όπως είπε, πρόκειται για ένα τοπόσημο άρρηκτα συνδεδεμένο με τις αναμνήσεις των κατοίκων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι ακόμη και ο πελαργός συνήθιζε επί δεκαετίες να φωλιάζει στην καμινάδα του κτιρίου.

Η κ. Μακρή χαρακτήρισε «προσβλητικό για την τοπική κοινωνία» το ενδεχόμενο να αφεθεί να καταρρεύσει ένα τόσο σημαντικό δείγμα της λεσβιακής βιομηχανικής αρχιτεκτονικής, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η σημερινή συγκυρία δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε το κτίριο να αποκτηθεί από τον Δήμο Μυτιλήνης.

Όπως ανέφερε, μετά τις πρόσφατες επαφές με τους συνιδιοκτήτες διαμορφώνεται κλίμα αισιοδοξίας και στόχος είναι το ιστορικό ελαιοτριβείο να μετατραπεί σε έναν σύγχρονο πολιτιστικό χώρο, αφιερωμένο στην ανάδειξη της ιστορίας, της βιομηχανικής κληρονομιάς και του πολιτισμού της Λέσβου.

Από την πλευρά του, ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας Σωτήρης Μαρινάτος εξήγησε ότι το ελαιοτριβείο, το οποίο λειτούργησε κατά τη δεκαετία του 1950, αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό παραδοσιακό βιομηχανικό συγκρότημα που χρειάζεται άμεση προστασία.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κατάσταση της καμινάδας, επισημαίνοντας ότι τα σοβαρότερα προβλήματα εντοπίζονται στην κορυφή της, όπου έχουν αρχίσει να αποκολλώνται τούβλα, δημιουργώντας κινδύνους για τους κατοίκους των γειτονικών κατοικιών.

Όπως αποκάλυψε, η Πολεοδομία έχει ήδη εξετάσει την κατάσταση και έχει γνωμοδοτήσει υπέρ της απομάκρυνσης του ανώτερου τμήματος της καμινάδας, κατά λίγα μέτρα, καθώς εκεί εντοπίζεται το επικίνδυνο σημείο.

Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι το τελευταίο διάστημα έχουν πραγματοποιηθεί επαφές με τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι εμφανίζονται θετικοί στην προοπτική πώλησης του ακινήτου. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Δήμος θα πρέπει να εξετάσει με θετική διάθεση την πιθανότητα αγοράς του ελαιοτριβείου, ώστε να μπορέσει στη συνέχεια να ενταχθεί σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα για την αποκατάσταση και αξιοποίησή του.

Ο κ. Μαρινάτος υπενθύμισε ότι ανάλογη προσπάθεια είχε γίνει και πριν από περίπου είκοσι χρόνια χωρίς αποτέλεσμα, εκτιμώντας όμως ότι πλέον οι συνθήκες έχουν ωριμάσει και υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να προχωρήσει η διαδικασία.

«Δεν πρέπει να πέσει. Πρέπει να αναστηλωθεί. Είναι αμαρτία να χαθεί ένα τέτοιο κτίριο», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η διατήρηση της βιομηχανικής κληρονομιάς της Λέσβου αποτελεί ευθύνη όλων.

Ο ίδιος επισήμανε ακόμη ότι η κλίση της καμινάδας προς γειτονικές κατοικίες προκαλεί εύλογη ανησυχία στους περιοίκους, καθώς σε περίπτωση κατάρρευσης θα μπορούσαν να προκληθούν σοβαρές υλικές ζημιές ή ακόμη και να κινδυνεύσουν ανθρώπινες ζωές.

Η υπόθεση του ελαιοτριβείου Ζερμπίνη φαίνεται έτσι να εισέρχεται σε μια νέα φάση, με την τοπική κοινωνία να ελπίζει ότι αυτή τη φορά θα υπάρξουν οι απαραίτητες πρωτοβουλίες ώστε να διασωθεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της βιομηχανικής ιστορίας της Μόριας και να αποκτήσει μια νέα ζωή ως χώρος πολιτισμού και ιστορικής μνήμης.