Η κρίση που πλήττει την κτηνοτροφία στη Λέσβο και το κλείσιμο των σφαγείων αποτυπώνεται πλέον και σε ένα από τα πιο εμβληματικά θρησκευτικά έθιμα του νησιού, καθώς για πρώτη φορά στο πανηγύρι του Ταξιάρχη στον Ιερό Προσκύνημα Ταξιάρχη Μανταμάδου δεν παρασκευάζεται το παραδοσιακό «κισκέκ». Στη θέση του, επιλέχθηκε ένα πιο απλό φαγητό, ρεβύθια με κρέας, προσαρμοσμένο στις δύσκολες συνθήκες της περιόδου.

Παρά την αλλαγή αυτή, το ουσιαστικό νόημα του εθίμου παρέμεινε αναλλοίωτο. Στον προαύλιο χώρο του προσκυνήματος, κάτοικοι και εθελοντές συγκεντρώθηκαν για να τηρήσουν το τάμα, συνεχίζοντας μια παράδοση που συνδέεται άρρηκτα με την πίστη και τη συλλογική μνήμη του τόπου. Το φαγητό της προσφοράς, ανεξαρτήτως μορφής, διατηρεί τον συμβολισμό της ευλογίας και της ευχαριστίας.

Με προσευχή και σεβασμό, το μαγείρεμα ξεκίνησε από νωρίς, κάτω από το βλέμμα του Αρχαγγέλου. Συμμετέχοντες κάθε ηλικίας συνέβαλαν στην προετοιμασία, γνωρίζοντας ότι η πράξη αυτή υπερβαίνει τη διάσταση ενός απλού εθίμου. Αποτελεί μια ζωντανή έκφραση πίστης και κοινότητας, μια συλλογική πράξη που ενώνει το παρελθόν με το παρόν.

Η φετινή διαφοροποίηση στο παραδοσιακό γεύμα καταγράφεται ως μια ακόμη συνέπεια της ευρύτερης κρίσης που βιώνει η τοπική παραγωγή. Ωστόσο, στον Μανταμάδο, η ουσία της γιορτής δεν περιορίζεται στο περιεχόμενο του καζανιού, αλλά στην πρόθεση της προσφοράς.

Ο Μανταμάδος, για ακόμη μια χρονιά, τιμά τον Ταξιάρχη όχι μόνο με λόγια, αλλά με πράξεις πίστης, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και σε δύσκολες συγκυρίες, οι παραδόσεις μπορούν να προσαρμόζονται χωρίς να χάνουν την ψυχή τους.