Σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα διαμορφώθηκε το εξωτερικό χρέος της χώρας στο τέλος του 2025, φθάνοντας τα 590,4 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Τράπεζα της Ελλάδος και τον διοικητή Γιάννης Στουρνάρας. Η αύξηση κατά 14,3 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2024 αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη επιβάρυνση της οικονομίας, με το συνολικό μέγεθος να αντιστοιχεί στο 237,7% του ΑΕΠ.

Παρά την αύξηση αυτή, η αναλογία του χρέους προς το ΑΕΠ εμφάνισε σχετική βελτίωση, λόγω της σημαντικής ανόδου του ονομαστικού ΑΕΠ μέσα στο 2025, γεγονός που λειτούργησε ως αντιστάθμισμα στη συνολική επιβάρυνση.

 Η καθαρή διεθνής θέση παραμένει «βαρίδι»

Η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της χώρας, δηλαδή η διαφορά μεταξύ απαιτήσεων και υποχρεώσεων προς το εξωτερικό, διαμορφώθηκε στο -136,8% του ΑΕΠ το 2025, από -137,6% το 2024. Παρά τη μικρή βελτίωση, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ μακριά από το όριο του -35% που προβλέπεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εποπτείας για τις μακροοικονομικές ανισορροπίες.

Η εξέλιξη αυτή κατατάσσει τη χώρα στη χειρότερη θέση μεταξύ των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιβεβαιώνοντας ότι το εξωτερικό ισοζύγιο παραμένει μια από τις βασικές αδυναμίες της οικονομίας.

 Ρόλος των δανείων και των τραπεζών

Σύμφωνα με την έκθεση, η αρνητική εικόνα της διεθνούς επενδυτικής θέσης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα δάνεια που έχει λάβει η χώρα από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης. Τα δάνεια αυτά χαρακτηρίζονται από χαμηλό κόστος και μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής, γεγονός που περιορίζει τους άμεσους κινδύνους.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αύξηση των υποχρεώσεων των λοιπών τομέων της οικονομίας, κυρίως λόγω της μεταβίβασης δανείων σε ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και της ενίσχυσης των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αύξηση των υποχρεώσεων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, η οποία αποτελεί τον βασικό λόγο της ανόδου του εξωτερικού χρέους το 2025.

Τι δείχνουν τα επιμέρους στοιχεία

Οι καθαρές υποχρεώσεις της χώρας προς το εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 13,9 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 339,7 δισ. ευρώ, ενώ το καθαρό εξωτερικό χρέος ανήλθε σε 286,4 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 115,3% του ΑΕΠ.

Η επιδείνωση αυτή προήλθε κυρίως από την αύξηση του χρέους των λοιπών τομέων της οικονομίας, ενώ εν μέρει αντισταθμίστηκε από τη μείωση του χρέους της γενικής κυβέρνησης.

Παράλληλα, οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου εμφάνισαν μείωση των καθαρών απαιτήσεων, ενώ οι άμεσες ξένες επενδύσεις ενισχύθηκαν, αυξάνοντας τις σχετικές υποχρεώσεις της χώρας.

Οι προϋποθέσεις για βελτίωση

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι για να υπάρξει ουσιαστική βελτίωση της εικόνας απαιτείται συνδυασμός πολιτικών που θα οδηγήσουν σε μείωση του εξωτερικού χρέους της γενικής κυβέρνησης, αλλά και σε ενίσχυση της ανάπτυξης.

Καθοριστικό ρόλο θα παίξει η επίτευξη σταθερών πλεονασμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, καθώς και η διατήρηση υψηλών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης, ώστε να περιοριστεί σταδιακά η εξάρτηση της χώρας από το εξωτερικό.

Παρά τη συγκρατημένη εκτίμηση για τους κινδύνους, η εικόνα του 2025 επιβεβαιώνει ότι το εξωτερικό χρέος και η διεθνής επενδυτική θέση παραμένουν κρίσιμα ζητήματα για τη σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας.