Σε καθεστώς διαρκούς οικονομικής πίεσης κινούνται τα ελληνικά νοικοκυριά, με την καθημερινότητα να θυμίζει άσκηση ισορροπίας ανάμεσα σε αυξημένα κόστη και περιορισμένα εισοδήματα. Η νέα έρευνα της Circana για λογαριασμό του Ινστιτούτου Πωλήσεων Ελλάδας αποτυπώνει με σαφήνεια μια κοινωνία που λειτουργεί σε μόνιμο καθεστώς επιφυλακής.

Μόλις 1 στους 5 καταναλωτές δηλώνει ότι αισθάνεται οικονομικά ασφαλής. Την ίδια ώρα, 6 στους 10 αναζητούν συστηματικά προσφορές, ενώ αντίστοιχο ποσοστό περιορίζει τις αγορές του στα απολύτως απαραίτητα. Περισσότεροι από τους μισούς συγκρίνουν τιμές πριν επιλέξουν προϊόν και καταλήγουν στη φθηνότερη μάρκα, ενώ το 43% στρέφεται κυρίως σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

Η εικόνα αυτή δεν είναι συγκυριακή. Τα τρόφιμα έχουν ακριβύνει πάνω από 38% την τελευταία 5ετία και οι δαπάνες στέγασης σχεδόν 30%, ωθώντας τα νοικοκυριά σε μια διαρκή «λειτουργία επιβίωσης».

Περικοπές σε έξοδο, ένδυση, διασκέδαση και μετακινήσεις

Η έρευνα καταγράφει ξεκάθαρες στρατηγικές προσαρμογής. Το 84% έχει περιορίσει τις εξόδους για φαγητό και καφέ εκτός σπιτιού, ενώ αντίστοιχο ποσοστό έχει μειώσει δαπάνες για ρούχα και παπούτσια. Το 81% περικόπτει τη διασκέδαση, το 80% κάνει οικονομία στο ρεύμα και το 79% μειώνει ταξίδια και διακοπές.

Τα στοιχεία συνδέονται και με πρόσφατα δεδομένα της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία σχεδόν οι μισοί Έλληνες δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ούτε 1 εβδομάδα διακοπών τον χρόνο μακριά από το σπίτι τους.

Οι 7 στους 10 έχουν περιορίσει δραστικά τα δώρα, ενώ το 61% μειώνει τις μετακινήσεις με αυτοκίνητο. Με τη βενζίνη να κινείται κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, το ποσοστό αυτό ενδέχεται να αυξάνεται. Οι καταναλωτές βγαίνουν πλέον λιγότερο από 6 ημέρες τον μήνα κατά μέσο όρο και, όταν το κάνουν, επιλέγουν τις πιο οικονομικές λύσεις.

Άνοδος 68% στις «ζεστές γωνιές» των σούπερ μάρκετ

Η παραμονή στο σπίτι αλλάζει και το καλάθι του σούπερ μάρκετ. Αυξάνονται οι πωλήσεις αλκοολούχων ποτών και έτοιμων γευμάτων, ενώ σύμφωνα με τον κ. Μπορέτο κατά την παρουσίαση της έρευνας, οι «ζεστές γωνιές» στα σούπερ μάρκετ έχουν καταγράψει άνοδο κατανάλωσης κατά 68%.

Το φαινόμενο αυτό επηρεάζει όχι μόνο την εστίαση αλλά και τους παραδοσιακούς φούρνους, που μιλούν για συνθήκες άνισου ανταγωνισμού. Παράλληλα, τα έτοιμα και ημιέτοιμα γεύματα κερδίζουν έδαφος, προσφέροντας ευκολία και άμεση λύση σε οικογένειες με πιεσμένα ωράρια.

Λιγότερα φρέσκα προϊόντα και περισσότερο «στοκάρισμα»
Η πίεση αποτυπώνεται και στις διατροφικές επιλογές. Το 29% αγοράζει μικρότερες ποσότητες ή ψωνίζει πιο αραιά, το 21% έχει διακόψει την αγορά συγκεκριμένων προϊόντων και το 10% δηλώνει ότι προτιμά κατεψυγμένα αντί για φρέσκα.

Ιδιαίτερα στα κρέατα, οι ανατιμήσεις είναι έντονες, με το φρέσκο μοσχαρίσιο να έχει αυξηθεί πάνω από 25% μέσα σε 1 χρόνο. Η τάση του «στοκαρίσματος» σε προϊόντα μακράς διαρκείας όταν εντοπίζονται σε χαμηλή τιμή γίνεται όλο και πιο συχνή, λειτουργώντας ως δίχτυ ασφαλείας για δύσκολες περιόδους.

Κλίμα ανασφάλειας και εξάντληση αποταμιεύσεων
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2025, καταγράφει έντονη αβεβαιότητα. Μόνο το 25% δηλώνει ότι τα βγάζει πέρα σχετικά εύκολα κάθε μήνα, ενώ το 26% αναφέρει ότι δυσκολεύεται σημαντικά ή δεν μπορεί να καλύψει όλα τα έξοδα.

Το 43% χρησιμοποίησε αποταμιεύσεις για βασικές ανάγκες το τελευταίο 6μηνο του 2025. Το 27% έλαβε οικονομική βοήθεια από την οικογένεια και το 14% δανείστηκε από συγγενείς ή φίλους. Μόνο 1 στους 2 εργαζόμενους αισθάνεται ασφαλής για τη δουλειά του, ενώ μόλις 1 στους 6 δηλώνει ότι ευημερεί οικονομικά. Τα ποσοστά υποκειμενικής φτώχειας αγγίζουν το 66,8%.