Η σύνθετη σχέση μεταξύ Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και προστασίας της βιοποικιλότητας βρέθηκε στο επίκεντρο στρογγυλής τράπεζας που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 11 Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο των Επιστημονικών Συναντήσεων του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Η εκδήλωση, με τίτλο «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και Βιοποικιλότητα: Αναζητώντας την ισορροπία – Η διπλή πρόκληση της πράσινης μετάβασης και της προστασίας της φύσης», ανέδειξε τη διπλή πρόκληση που καλούνται να διαχειριστούν οι σύγχρονες κοινωνίες: την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και ταυτόχρονα τη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς.

Η ανάγκη ταυτόχρονης προόδου

Όπως επισημάνθηκε, η ενεργειακή μετάβαση προς τις ΑΠΕ αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τον περιορισμό των εκπομπών και την κλιματική σταθερότητα. Ωστόσο, η εγκατάσταση ενεργειακών έργων, ιδίως μεγάλης κλίμακας, συχνά προχωρά χωρίς επαρκή ενσωμάτωση επιστημονικών και περιβαλλοντικών κριτηρίων, ενώ παρατηρούνται ελλείψεις στη διαφάνεια και στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα μεγάλων ενεργειακών εγκαταστάσεων, όπως η αλλοίωση τοπίου, η αύξηση της θνησιμότητας ειδών υψηλής οικολογικής αξίας και ο κατακερματισμός κρίσιμων ενδιαιτημάτων.

Οι παρεμβάσεις των ομιλητών

Στη συζήτηση συμμετείχαν:

• Στέργιος Βακάλης, Επίκουρος Καθηγητής Ενεργειακών Διεργασιών, Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

• Βασιλική Κατή, Καθηγήτρια Διατήρησης και Διαχείρισης της Βιοποικιλότητας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

  ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

• Δάφνη Καράβολα, Δημοσιογράφος, Reporters United

• Ιωάννης Μητσόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, επιστημονικός σύμβουλος και πρώην Γενικός Διευθυντής ΟΦΥΠΕΚΑ

Τη συζήτηση συντόνισε ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Περιβάλλοντος, Κώστας Θεοδώρου.

Βασικές αρχές για μια ισορροπημένη μετάβαση

Οι ομιλητές συνέκλιναν στην ανάγκη υιοθέτησης μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, βασισμένης σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Στρατηγικός ενεργειακός σχεδιασμός, με έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στη διαχείριση της ζήτησης, αντί της διαρκούς αύξησης της εγκατεστημένης ισχύος.

2. Ορθολογική χωροθέτηση, με αποκλεισμό περιοχών υψηλής οικολογικής αξίας και ολοκλήρωση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και χωροταξικών σχεδίων πριν από την αδειοδότηση μεγάλων έργων.

3. Θεσμική συνέπεια και διαφάνεια, με σαφή καθορισμό χρήσεων γης, συνεπή εφαρμογή περιβαλλοντικών ρυθμίσεων και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Η εκδήλωση επιβεβαίωσε ότι η πράσινη μετάβαση δεν αποτελεί μόνο τεχνικό ή οικονομικό ζήτημα, αλλά βαθιά πολιτικό και κοινωνικό διακύβευμα, που απαιτεί διάλογο μεταξύ επιστημονικής κοινότητας, πολιτείας και κοινωνίας, ώστε η ενεργειακή ασφάλεια να συμβαδίσει με την προστασία της βιοποικιλότητας.