Σε μια εκπομπή που κινήθηκε από τα μέτωπα του πολέμου μέχρι τα πρατήρια καυσίμων της Λέσβου και από το διεθνές δίκαιο έως τα σύμφωνα συμβίωσης, η ραδιοφωνική συντροφιά της Ανθής Παζιάνου, του Θράσου Αβραάμ και της Μαρίας Χατζηγεωργίου, στην εκπομπή «Τα παιδία παίζει», ανέδειξε με οξύτητα το πώς η παγκόσμια σύγκρουση μεταφράζεται σε χειραγώγηση πληροφορίας και σε άμεση επιβάρυνση της καθημερινότητας.

Η αλήθεια «στο στόχαστρο» των πολέμων

Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσε η συνέντευξη του καθηγητή του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργου Πλειού, με τίτλο «Η αλήθεια βρίσκεται στο στόχαστρο των πολέμων». Όπως επισημάνθηκε στον αέρα, η διαχείριση της πληροφορίας σε περιόδους σύρραξης δεν είναι ουδέτερη διαδικασία, αλλά μέρος της ίδιας της πολεμικής στρατηγικής.

Με αναφορές από τον Πόλεμο του Κόλπου και τους ισχυρισμούς περί όπλων μαζικής καταστροφής του Σαντάμ Χουσεΐν, μέχρι τον πόλεμο στη Γάζα και τις συγκρούσεις ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, η εκπομπή ανέδειξε πώς η πληροφορία φιλτράρεται σχεδόν αποκλειστικά από τα επίσημα επιτελεία. Ακόμη και δημοσιογράφοι που επιδιώκουν διασταύρωση στοιχείων βρίσκονται αντιμέτωποι με κλειστές πηγές και νομοθετικούς περιορισμούς.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη νομοθεσία του Ισραήλ, που απαγορεύει τη μετάδοση συγκεκριμένων εικόνων από ιρανικά πλήγματα, με ποινές φυλάκισης. Το αποτέλεσμα; Ένα επικοινωνιακό τοπίο όπου το οπτικό υλικό είναι είτε ελεγχόμενο είτε παράνομο, ενισχύοντας τη χειραγώγηση.

Το συμπέρασμα που διατυπώθηκε καθαρά: οι πολίτες οφείλουν να είναι εξαιρετικά επιφυλακτικοί απέναντι σε ό,τι μεταδίδεται, ακόμη και όταν προέρχεται από «έγκυρα» δυτικά μέσα.

Διεθνές δίκαιο à la carte;

Στο ίδιο πλαίσιο τέθηκε και το ζήτημα της επίκλησης – ή της παράκαμψης – του διεθνούς δικαίου. Στην εκπομπή υπογραμμίστηκε ότι επιθέσεις χωρίς απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ή χωρίς έγκριση εθνικών νομοθετικών σωμάτων, όπως το αμερικανικό Κογκρέσο, εγείρουν σοβαρά ερωτήματα νομιμότητας.

Σχολιάστηκε δε η αντίφαση μικρών χωρών που επικαλούνται το διεθνές δίκαιο ως ασπίδα προστασίας, αλλά σιωπούν όταν αυτό παραβιάζεται από ισχυρούς παίκτες. Η Ελλάδα, με τα ανοιχτά ζητήματα στην Ανατολική Μεσόγειο, δεν μπορεί – όπως ειπώθηκε – να αντιμετωπίζει επιλεκτικά ένα θεσμικό πλαίσιο που αποτελεί θεμέλιο των δικών της διεκδικήσεων.

Πόλεμος και… αντλία βενζίνης

Από τη γεωπολιτική, η συζήτηση πέρασε στην τσέπη των πολιτών. Η Μαρία Χατζηγεωργίου μετέφερε στοιχεία από τη συνέντευξη του προέδρου της Ένωσης Πρατηριούχων Καυσίμων Λέσβου, Γιώργου Μαλή, ο οποίος έκανε λόγο για πρωτοφανείς αυξήσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι αυξήσεις στα πετρελαϊκά προϊόντα έφτασαν τα 400 ευρώ τον τόνο μέσα σε 10–12 ημέρες, δηλαδή περίπου 40–42 λεπτά ανά λίτρο, με εκτιμήσεις ότι η συνολική επιβάρυνση μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το μισό ευρώ.

Ο κ. Μαλής τόνισε ότι τα ελληνικά διυλιστήρια υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα τριών μηνών, γεγονός που σημαίνει ότι οι αυξήσεις δεν οφείλονται σε νέες, ακριβότερες εισαγωγές. Πρότεινε δε πλαφόν σε επίπεδο διυλιστηρίων και μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, σημειώνοντας ότι περίπου το 60% της τελικής τιμής της βενζίνης αφορά φόρους.

Αντίθετα, τα επιδοματικά «pass» – Fuel Pass, Energy Pass κ.λπ. – χαρακτηρίστηκαν ως αποσπασματικές παρεμβάσεις που δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος.

Ανατιμήσεις σε τρόφιμα: το επόμενο κύμα

Η εκπομπή προειδοποίησε ότι οι αυξήσεις δεν θα περιοριστούν στα καύσιμα. Εντός τριών εβδομάδων αναμένονται ανατιμήσεις σε προϊόντα με υψηλό μεταφορικό κόστος ή εισαγόμενα είδη, όπως σιτηρά, ζωοτροφές και καλαμπόκι, με αλυσιδωτές συνέπειες στην αγορά.

Τονίστηκε μάλιστα ότι άμεσες αυξήσεις στα ράφια θα μπορούσαν να αποδοθούν σε φαινόμενα αισχροκέρδειας και όχι σε πραγματική μετακύλιση κόστους.

Από τον πόλεμο… στα σύμφωνα συμβίωσης

Η τρίτη θεματική της εκπομπής μετατόπισε το ενδιαφέρον στην κοινωνική καθημερινότητα της Λέσβου. Με βάση στοιχεία από το Ληξιαρχείο, καταγράφηκε εντυπωσιακή αύξηση στα σύμφωνα συμβίωσης: από 10 το 2015, σε 122 μέσα στο 2025, έναντι 148 γάμων (πολιτικών και θρησκευτικών).

Η εκτίμηση των συντελεστών ήταν ότι πρόκειται για επιλογή απλούστερη και οικονομικότερη, ιδιαίτερα σε μια περίοδο οικονομικής ασφυξίας. Επισημάνθηκε ότι το σύμφωνο συμβίωσης παρέχει τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με τον γάμο, ενώ λύνεται ευκολότερα, συχνά συναινετικά και χωρίς πολύμηνες δικαστικές διαδικασίες.

Αναφορά έγινε και στα ομόφυλα ζευγάρια, με δύο σύμφωνα συμβίωσης και έναν πολιτικό γάμο το 2025, σε ένα θεσμικό πλαίσιο που μετρά μόλις λίγα χρόνια ζωής.

Η αύξηση των συναινετικών διαζυγίων, μέσω συμβολαιογραφικής πράξης, σχολιάστηκε ως ένδειξη μεγαλύτερης ωριμότητας και αποφυγής μακρόχρονων δικαστικών αντιπαραθέσεων με υψηλό οικονομικό και ψυχολογικό κόστος. 

Η αξία των ανεξάρτητων μέσων

Η εκπομπή έκλεισε με μια σαφή υπενθύμιση: σε περιόδους πολέμου, ακρίβειας και κοινωνικών μετασχηματισμών, η ανάγκη για ανεξάρτητα και συνεργατικά μέσα ενημέρωσης είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Σε ένα περιβάλλον όπου – όπως ειπώθηκε – η δημόσια συζήτηση συχνά θυμίζει «κουβέντα καφενείου» σε κεντρικά δελτία ειδήσεων, η ραδιοφωνική παρέμβαση των «Τα παιδία παίζει» επιχείρησε να συνδέσει το παγκόσμιο με το τοπικό και το γεωπολιτικό με το προσωπικό.

Γιατί, όπως αποδείχθηκε, ο πόλεμος δεν διεξάγεται μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και στα δελτία ειδήσεων, στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στις επιλογές ζωής των ανθρώπων.