× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Πέθανε η Ελένη Γλύκατζη ‑ Αρβελέρ

Η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ ήταν η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόνη με ενεργή παρουσία και παρεμβάσεις ως το τέλος της ζωής της

Δημοσίευση 16/2/2026

Πέθανε η Ελένη Γλύκατζη ‑ Αρβελέρ
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Πέθανε σε ηλικία 99 ετών η ιστορικός και καθηγήτρια πανεπιστημίου, Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ.

Η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ ήταν η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόνη με ενεργή παρουσία και παρεμβάσεις ως το τέλος της ζωής της.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Υπήρξε μία από τις πλέον εξέχουσες πανεπιστημιακές προσωπικότητες, ιδιαίτερα στη βυζαντινολογία, με πολύ μεγάλο αριθμό σχετικών διαλέξεων και ομιλιών εντός και εκτός Ελλάδας.

Ισχυρίστηκε ότι στον τάφο της Βεργίνας είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος, το οποίο και αναλύει στο βιβλίο της Ο Μέγας Αλέξανδρος των Βυζαντινών. Τον Ιούνιο του 2019, μαζί με άλλες εξέχουσες προσωπικότητες ζήτησε την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σύμφωνα με πληροφορόιες πέθανε σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας όπου διέμενε τους τελευταίους μήνες. Εκεί δεχόταν μόνο τις επισκέψεις ενός πολύ στενού κύκλου φίλων και συνεργατών. Η υγεία της παρουσίασε πρόσφατα εξασθένηση.

Ποια ήταν η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ

Η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ ήταν βυζαντινολόγος ιστορικός μικρασιατικής καταγωγής. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, το 1967, και η πρώτη γυναίκα πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στην 700 χρόνων ιστορία του, το 1976.

Γεννήθηκε στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας. Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρηση του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης και μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).

Ο Μάνος Χατζηδάκης είχε γράψει για την Γλύκατζη - Αρβελέρ το κομμάτι «Για την Ελένη».

Η ζωή και το έργο της στο Παρίσι

Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά, διορίστηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το 1967 έγινε καθηγήτρια στη Σορβόννη ενώ έναν χρόνο πριν είχε λάβει το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France).

Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανης (1970-1973) και το 1976, Πρύτανης στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I).

Ήταν η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο. Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Μαζί απέκτησαν μία κόρη, την Μαρί-Ελέν, που ζει μόνιμα στο Παρίσι.

Τα έργα της

Τα έργα της αφορούν κυρίως την ιδιότητά της ως βυζαντινολόγου. Μεταξύ των σημαντικότερων, ήταν οι Έρευνες για τη διοίκηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 9ο και 10ο αιώνα (1960), Το Βυζάντιο και η θάλασσα (1966), Μελέτες για τη διοικητική και κοινωνική διάρθρωση του Βυζαντίου (1971), Βυζάντιο, η χώρα και τα εδάφη (1976), και Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (L’ ideologie politique de l’ empire Byzantine, 1976 ― ελλην. μετάφρ. Τ. Δρακόπουλου, «ΨΥΧΟΓΙΟΣ»), Βυζαντινή γεωγραφία, Ιστορική γεωγραφία του μεσογειακού κόσμου.

Στα βιβλία της περιλαμβάνονται, επίσης, Η Σμύρνη ανάμεσα σε δύο τουρκικές κατοχές (1975), Η διασπορά στο Βυζάντιο (1995), The Making of Europe (2000), Γιατί το Βυζάντιο (2010), Σας μιλώ για το Βυζάντιο (2014), Πόσο Ελληνικό είναι το Βυζάντιο; Πόσο Βυζαντινοί οι Νεοέλληνες; (2016), Μικρασία, Καρδιά του Ελληνισμού (2021), κ.ά..

Οι βραβεύεσεις

Η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ υπήρξε επίτιμη Διδάκτωρ του Αμερικανικού Πανεπιστημίου των Παρισίων (1989), του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, καθώς και των Πανεπιστημίων του Λονδίνου, του Βελιγραδίου, των Αθηνών, της Λίμα, του Νιου Μπράνσγουικ (Καναδάς), της Χάιφα, της Νέας Υόρκης, της Θεσσαλονίκης, του Φραίμπουργκ (Ελβετία), και πολλών άλλων.

Ήταν τιμητικό μέλος των Ακαδημιών των Αθηνών, του Βερολίνου, της Βουλγαρίας, καθώς και της Βρετανικής Ακαδημίας ενώ ήταν μέλος και συνεργάτιδα της Βασιλικής Ακαδημίας των Επιστημών, των Γραμμάτων και των Τεχνών του Βελγίου.

Από τη Γαλλική Δημοκρατία έχει τιμηθεί με διακρίσεις όπως: Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής, Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής, Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων, Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων.

Επίσης είχε λάβει τις εξής διακρίσεις: Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (Ελλάδα), Επίτιμη Πολίτης (Γαλλία), Υψηλότατη Ταξιάρχης (Μεξικό), Ταξιάρχης της Εθνικής Ταξιαρχίας (Λουξεμβούργο), Υψηλότερη Ταξιάρχης της Ταξιαρχίας των Τιμών (Αυστρία), Ταξιάρχης της Βασιλικής Ταξιαρχίας της Δανίας, Ταξιάρχης των Επιστημών, της Παιδείας και της Τέχνης (Πορτογαλία), Ταξιάρχης της Ταξιαρχίας της Τιμής (Ιταλία), τιμητικό μετάλλιο από τη Πολωνική Ακαδημία Επιστημών και Ασημένιο Μετάλλιο του Ολυμπιακού Τάγματος από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΕΛΛΑΔΑ

Αφρώδη και γλυκά κρασιά στην Αίγλη Ζαππείου

Η γευσιγνωσία «Αφρός & Νέκταρ» διοργανώνεται για έκτη χρονιά, στις 23 Νοεμβρίου, με ελληνικές και ξένες ετικέτες και ειδική παρουσίαση κρασιών που διακρίθηκαν στον Concours Mondial de Bruxelles
Αφρώδη και γλυκά κρασιά στην Αίγλη Ζαππείου
ΕΛΛΑΔΑ

Πρωτογενές πλεόνασμα 7,78 δισ. ευρώ στο δεκάμηνο του 2026

Στενάζουν τα νοικοκυριά από την άγρια φορολογία των άμεσων φόρων
Πρωτογενές πλεόνασμα 7,78 δισ. ευρώ στο δεκάμηνο του 2026
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Έναν χρόνο χωρίς μόνιμο προϊστάμενο το Κτηματολογικό Γραφείο Λήμνου

Καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση υποθέσεων καταγγέλλει η ΑΔΕΔΥ Λήμνου, που ζητά άμεση κάλυψη του κενού στο νησί και προκήρυξη της θέσης μέσω ΑΣΕΠ
Έναν χρόνο χωρίς μόνιμο προϊστάμενο το Κτηματολογικό Γραφείο Λήμνου
ΕΛΛΑΔΑ

Επιδότηση καυσίμων έως τις 30 Νοεμβρίου

Στα 40 λεπτά το λίτρο η συνολική ελάφρυνση για το πετρέλαιο θέρμανσης, στα 20 για το πετρέλαιο κίνησης και στα 10 για την αμόλυβδη 95 οκτανίων
Επιδότηση καυσίμων έως τις 30 Νοεμβρίου
ΕΛΛΑΔΑ

Δύο πυροσβέστες νεκροί την ώρα της κατάσβεσης

Ένας 23χρονος και ένας 44χρονος έχασαν τη ζωή τους σε φωτιά σε εγκαταλελειμμένο κτίριο – Στο νοσοκομείο ένας ακόμη συνάδελφός τους
Δύο πυροσβέστες νεκροί την ώρα της κατάσβεσης
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Πέντε χρόνια αγώνα έφεραν αποτέλεσμα

Έπαψε να ισχύει η άδεια για τις 110 ανεμογεννήτριες στην κορυφογραμμή της Ικαρίας -Δικαίωση για τους κατοίκους και φορείς του νησιού
Πέντε χρόνια αγώνα έφεραν αποτέλεσμα
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Τα μεσάνυχτα θα αποπλεύσει το «Διαγόρας» από το λιμάνι της Μυτιλήνης

Κανονικά απέπλευσε από τον Πειραιά το «Νήσος Σάμος» αλλά δεν θα προσεγγίσει Ψαρά και Οινούσσες
Τα μεσάνυχτα θα αποπλεύσει το «Διαγόρας» από το λιμάνι της Μυτιλήνης
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Το Βόρειο Αιγαίο στη Marathon Expo με στόχο τον αθλητικό τουρισμό

Για έκτη συνεχόμενη χρονιά στην έκθεση του Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας η Περιφέρεια, με στόχο να προσελκύσει επισκέπτες στα νησιά και εκτός καλοκαιριού
Το Βόρειο Αιγαίο στη Marathon Expo με στόχο τον αθλητικό τουρισμό
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Αλλα 5 εκατ. ευρώ για έργα στο Βόρειο Αιγαίο

Στα 22,85 εκατ. ευρώ ανεβαίνει το όριο πιστώσεων της Περιφέρειας για το 2026, αυξημένο κατά 9 εκατ. ευρώ σε σχέση με την αρχική κατανομή
Αλλα 5 εκατ. ευρώ για έργα στο Βόρειο Αιγαίο
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Λέσβος και Σάμος στο τραπέζι των συζητήσεων με την Jet2 στο Λονδίνο

Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου συζήτησε την προβολή των πτήσεων από το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ Σάμος και Χίος ξεχώρισαν στα Greek Travel Awards
Λέσβος και Σάμος στο τραπέζι των συζητήσεων με την Jet2 στο Λονδίνο
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Κρατικός μποναμάς 32 εκατ. ευρώ για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες

Επιβεβαιώνεται το ρεπορτάζ του «Ν» για τη στήριξη της ακτοπλοΐας. Το υπουργείο Ναυτιλίας ανακοίνωσε ενίσχυση 16 λεπτών ανά λίτρο ναυτιλιακού καυσίμου, υπό την προϋπόθεση έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Κρατικός μποναμάς 32 εκατ. ευρώ για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες
ΕΛΛΑΔΑ

Παραίτηση Τσαβδαρίδη, μετά τον σάλο για τη μοριοδότηση της κόρης του

Ο Λάζαρος Τσαβδαρίδης υπέβαλε την παραίτησή του, η οποία και έγινε δεκτή, καθώς οι εξηγήσεις του κρίθηκαν ανεπαρκείς
Παραίτηση Τσαβδαρίδη, μετά τον σάλο για τη μοριοδότηση της κόρης του