Με ραγδαίους ρυθμούς αναπτύσσεται η αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΛΣΤΑΤ. Οι ημέρες μίσθωσης σχεδόν τριπλασιάστηκαν από το 2019 έως το 2024. Μάλιστα, το 2024 σε σύγκριση με το 2023 καταγράφηκε αύξηση κατά 52,1% στις ημέρες μίσθωσης. Είναι προφανές ότι στη βραχυχρόνια μίσθωση διοχετεύθηκε μεγάλο μέρος των αφίξεων Τούρκων τουριστών το 2024. Συνολικά, τη χρονιά αυτή στα νησιά του Βορείου Αιγαίου έφθασαν 499.209 επισκέπτες από τα τουρκικά παράλια. Από αυτούς, 337.174 ήταν Τούρκοι πολίτες, 108.234 Ευρωπαίοι και 53.801 υπήκοοι τρίτων χωρών. 

Ειδικότερα, το 2024 λειτούργησαν στα νησιά της Περιφέρειας 4.575 καταλύματα, ενώ στο σύνολο της χώρας λειτούργησαν 207.572. Δηλαδή, στο Βόρειο Αιγαίο αντιστοιχεί το 2,2% του συνολικού αριθμού καταλυμάτων της χώρας. Οι μόνες περιφέρειες με μικρότερο αριθμό καταλυμάτων είναι η Δυτική Ελλάδα (4.439), η Ήπειρος (3.872) και η Δυτική Μακεδονία (597). Πρώτη σε αριθμό καταλυμάτων είναι η Αττική με 59.793, ακολουθούμενη από το Νότιο Αιγαίο (29.568), την Κεντρική Μακεδονία (26.280), την Κρήτη (22.120), τα Ιόνια Νησιά (19.256), την Πελοπόννησο (14.344), την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (8.611), τη Θεσσαλία (8.441) και τη Στερεά Ελλάδα (5.676).

Οι ημέρες μίσθωσης των καταλυμάτων στο Βόρειο Αιγαίο αυξήθηκαν από 44.693 το 2019 σε 129.739 το 2024, δηλαδή σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα σε έξι χρόνια. Το 2020, πρώτο έτος της πανδημίας, οι ημέρες μειώθηκαν σε 20.079. Το 2021 άρχισε η ανάκαμψη με 32.974 ημέρες, ενώ το 2022 έφτασαν τις 55.431. Το 2023, χρονιά ραγδαίας αύξησης του τουριστικού ρεύματος από την Τουρκία, καταγράφηκαν 85.294 ημέρες, για να εκτοξευθούν στις 129.739 το 2024. Ωστόσο, στο Βόρειο Αιγαίο αντιστοιχεί μόλις το 1,6% των συνολικών ημερών μίσθωσης που καταγράφηκαν πανελλαδικά για το 2024. Η Αττική συγκέντρωσε το 36%, η Κεντρική Μακεδονία το 14,3%, η Κρήτη το 11,6% και το Νότιο Αιγαίο το 10,8%.

Η ανάπτυξη του κλάδου της βραχυχρόνιας μίσθωσης μπορεί να αποτελέσει πραγματική διέξοδο για την οικονομική ανάπτυξη των νησιών του Βορείου Αιγαίου, αν γίνει οργανωμένα, με σχέδιο και στόχο τη διάχυση του εισοδήματος στην τοπική κοινωνία. Εκτός από τα τουριστικά έσοδα, ο κλάδος μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας μέσω επισκευών, ανακαινίσεων και νέων κατασκευών κατοικιών που θα χρησιμοποιηθούν για τουριστική μίσθωση.

Σε κάθε περίπτωση, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι η υπανάπτυξη των νησιών μπορεί να ξεπεραστεί μόνο με την ανάπτυξη αυτού του τομέα του τουρισμού.

Η εμπειρία της Αθήνας, αλλά και άλλων περιοχών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, δείχνει ότι ο συγκεκριμένος κλάδος μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε μείζον πρόβλημα. Η στεγαστική κρίση είναι ένας ορατός κίνδυνος και απειλεί τις πόλεις των νησιών του Βορείου Αιγαίου, την ίδια στιγμή που χιλιάδες σπίτια στα χωριά παραμένουν κενά εδώ και χρόνια.

Τι συμβαίνει πανελλαδικά

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2019 υποβλήθηκαν 977,3 χιλιάδες δηλώσεις και πραγματοποιήθηκαν 3.771,9 χιλιάδες ημέρες μίσθωσης. Το 2020, σε σύγκριση με το 2019, οι δηλώσεις και οι ημέρες μίσθωσης μειώθηκαν κατά 59,0% και 53,7% αντίστοιχα. Από το 2021 και μετά παρατηρείται σταδιακή ανάκαμψη, με αποκορύφωμα το 2024, κατά το οποίο οι δηλώσεις έφτασαν τις 2.313,8 χιλιάδες και οι ημέρες μίσθωσης τις 8.193,0 χιλιάδες, παρουσιάζοντας αύξηση 20,6% και 14,4% αντίστοιχα σε σύγκριση με το 2023. Ειδικότερα, οι ημέρες μίσθωσης αυξήθηκαν κατά 9,4% από ημεδαπούς και κατά 15,4% από αλλοδαπούς.

Ο μέσος αριθμός ημερών μίσθωσης ανά δήλωση για το 2024 ανέρχεται σε 3,5, έναντι 3,7 το 2023. Από τη μηνιαία κατανομή των στοιχείων του 2024, προκύπτει ότι το 60,8% των ημερών μίσθωσης συγκεντρώνεται στους μήνες Ιούνιο έως και Οκτώβριο, με τη μεγαλύτερη αύξηση τον Αύγουστο (18,8% του συνόλου).

Το μεγαλύτερο μερίδιο ημερών μίσθωσης για το 2024 πραγματοποιήθηκε από αλλοδαπούς, σε ποσοστό 84,2%.