Με καθολική συμφωνία Δημοτικής Αρχής και παρατάξεων, το Δημοτικό Συμβούλιο Μυτιλήνης προχώρησε στην έγκριση ψηφίσματος που ζητά την άμεση απόσυρση του Π.Δ. 194/2025, το οποίο τροποποιεί το πλαίσιο οριοθέτησης των μικρών οικισμών. Η ρύθμιση έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε πλήθος περιοχών της χώρας, ενώ στη Λέσβο το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς σχεδόν το σύνολο των οικισμών της εμπίπτει στην κατηγορία των κάτω των 2.000 κατοίκων.

Ο δήμαρχος Παναγιώτης Χριστόφας επεσήμανε εξαρχής ότι το προεδρικό διάταγμα αφορά τη μεγάλη πλειονότητα των τοπικών κοινοτήτων της Λέσβου, εξαιρουμένων μόνο της Μυτιλήνης, του Πλωμαρίου και της Αγιάσου. Τόνισε ότι η εφαρμογή του νέου πλαισίου κινδυνεύει να μπλοκάρει κάθε δυνατότητα δόμησης σε μικρά οικόπεδα, ιδίως σε περιοχές εντός ορίων οικισμών αλλά εκτός του συνεκτικού ιστού, όπου πλέον απαιτείται ελάχιστο εμβαδόν δύο στρεμμάτων. Υπογράμμισε ότι η μικροϊδιοκτησία είναι ο κανόνας στη Λέσβο και αν δεν υπάρξει αναθεώρηση, πολλές περιουσίες θα χάσουν κάθε αξία ή χρήση.

Από την πλευρά της, η επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Νίκη Τσιριγώτη αναφέρθηκε στον βαθύτερο χαρακτήρα του μέτρου, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται για τεχνικό ή πολεοδομικό ζήτημα, αλλά για μια ευρύτερη πολιτική στόχευση. Κατά την τοποθέτησή της σημείωσε ότι με τέτοιες ρυθμίσεις υποβαθμίζεται η μικρή ιδιοκτησία, αφαιρείται η δυνατότητα αξιοποίησής της και τελικά οδηγείται σε αποποίηση ή πώληση, εξυπηρετώντας μεγαλύτερα επενδυτικά συμφέροντα που κινούνται στην κατεύθυνση συγκεντροποίησης της γης.

Ο δημοτικός σύμβουλος Κώστας Φραγκόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα στην ασάφεια του πλαισίου και στη δυσκολία κατανόησής του από μη ειδικούς. Ανέφερε ότι πλήθος πολιτών βρίσκονται σε αδιέξοδο χωρίς να γνωρίζουν τι επιτρέπεται και τι όχι, ενώ οι πολεοδομίες αδυνατούν να δώσουν σαφείς απαντήσεις, με αποτέλεσμα να παγώνει η οικοδομική δραστηριότητα.

Ο αντιδήμαρχος Νίκος Καρασάββας χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο ως εμπαιγμό απέναντι στους κατοίκους των μικρών χωριών, πολλοί από τους οποίους σχεδίαζαν να οικοδομήσουν ή είχαν επενδύσει ήδη με βάση το μέχρι πρότινος ισχύον καθεστώς. Τόνισε ότι μέσα σε μία νύχτα βρίσκονται μπροστά στην απώλεια της αξίας των περιουσιών τους, χωρίς ουσιαστική ενημέρωση ή εναλλακτική.

Ο Παναγιώτης Αυγουστίδης έθεσε στο επίκεντρο τη νησιωτική και παραμεθόρια φύση των οικισμών της Λέσβου, εξηγώντας ότι δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται με τα ίδια κριτήρια που εφαρμόζονται στην Αττική ή σε τουριστικά νησιά με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Υποστήριξε ότι τέτοιου είδους ρυθμίσεις απομακρύνουν τους νέους από την ύπαιθρο και εντείνουν την ερήμωση των χωριών.

Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Παναγιώτης Χριστόφας, συμφώνησε στην ανάγκη για απόσυρση του διατάγματος, επισημαίνοντας πως η Πολιτεία αγνοεί τις ιδιαιτερότητες της Λέσβου και της ευρύτερης περιοχής. Ανέφερε ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο πολεοδομικό, αλλά βαθύτατα κοινωνικό και δημογραφικό, καθώς αφαιρεί τη δυνατότητα διατήρησης της ζωής στην περιφέρεια.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, όλοι συμφώνησαν πως το ψήφισμα που θα εκδοθεί πρέπει να είναι σαφές, συμπυκνωμένο και με καθαρό αίτημα απόσυρσης του διατάγματος. Έγινε μάλιστα δεκτή η πρόταση να περιοριστεί η έκταση του κειμένου ώστε να επικεντρώνεται στην ουσία και να μη χάνεται το μήνυμα μέσα από τεχνικές διατυπώσεις.

Αναλυτικά το ψήφισμα έχει ως εξής: 

«Το Δημοτικό Συμβούλιο Μυτιλήνης κατά τη συνεδρίασή του τη Δευτέρα 26 Μαΐου ενέκρινε ομόφωνα το κάτωθι ψήφισμα για το Προεδρικό Διάταγμα 194/2025 που αφορά στην οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων:

«Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μυτιλήνης, με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην τοπική κοινωνία και δεδομένης της ανάγκης για βιώσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη της νησιωτικής, ακριτικής περιοχής μας, εκφράζει την έντονη αντίθεσή του στην εφαρμογή του νέου Π.Δ. με τίτλο: «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης» (ΦΕΚ 194/2025/τ. Δ’).

Με την εφαρμογή του νέου Π.Δ. που εκδόθηκε άνευ προηγούμενου διαλόγου με την τοπική κοινωνία και αυτοδιοίκηση, οικόπεδα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν άρτια και οικοδομήσιμα, πλέον μετατρέπονται σε αγροτεμάχια.

Tο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μυτιλήνης στο πλαίσιο αναπτυξιακής λογικής και συνταγματικής συνέπειας, προτάσσοντας την ανάγκη διαφύλαξης του δικαιώματος των πολιτών σε ασφάλεια και σταθερότητα χωρίς επιζήμιες για την περιουσία τους ανατροπές:

Εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή του στο εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο αποτυγχάνει να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες του παρόντος και στις προκλήσεις του μέλλοντος και υπονομεύει το μέλλον του νησιού μας οδηγώντας στην ερήμωση και τον πληθυσμιακό μαρασμό του.

Καλεί την Πολιτεία να αποσύρει το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα και να διασφαλίσει, αφενός, την προστασία της υφιστάμενης κατάστασης των τελευταίων 40 ετών και, αφετέρου, τη δυνατότητα στους μελετητές των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων να καθορίζουν τα όρια των οικισμών σύμφωνα με τις επιστημονικές αρχές της Χωροταξίας, χωρίς τους περιορισμούς του συγκεκριμένου διατάγματος.

Ζητά:

1. Την αναγνώριση και ενσωμάτωση των περιοχών που παρουσίασαν οικιστική ανάπτυξη μετά το 1983 προκειμένου να καλυφθούν οι πραγματικές ανάγκες και συνθήκες της τοπικής κοινωνίας.

2. Την εφαρμογή ρεαλιστικών, δίκαιων και πρακτικά εφαρμόσιμων κριτηρίων για την οικοδομησιμότητα των ιδιοκτησιών, ώστε να διασφαλιστεί η ανάπτυξη και αξιοποίησή τους χωρίς να αποκλείονται αδικαιολόγητα εκτάσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις.

3. Την αναγνώριση των ιδιαίτερων αναγκών των νησιωτικών περιοχών και τη θέσπιση μέτρων που θα επιτρέπουν την ισότιμη ανάπτυξή τους, αποτρέποντας την ερημοποίηση και τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση των οικισμών τους.

Και επισημαίνει την επιτακτική ανάγκη για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ της αυτοδιοίκησης, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), προκειμένου να διαμορφωθεί ένα ρεαλιστικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο και συμμετοχικό πλαίσιο οριοθέτησης οικισμών, το οποίο να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των περιοχών και να επιτρέπει την εξεύρεση μιας εφαρμόσιμης λύσης».