Υψηλότατο είναι το ποσοστό απασχόλησης στο πρωτογενή τομέα στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου καθώς ανέρχεται στο 20,1%, οι μόνες περιφέρειες της χώρας που έχουν υψηλότερο ποσοστό απασχόλησης από το Βόρειο Αιγαίο είναι η Πελοπόννησος (24,8%), η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (22,9%), η Θεσσαλία (21,6%) και η Δυτική Ελλάδα (21,8%).


Το υψηλό ποσοστό απασχόλησης είναι στοιχείο που δείχνει ένα σχετικά υψηλό ποσοστό του ΑΕΠ προέρχεται από την αγροτική παραγωγή. Θα περίμενε κανείς ότι ο μεγάλος όγκος της αγροτικής παραγωγής στα νησιά του Βορείου Αιγαίου να αντιστοιχίζεται και σε ένα εξίσου δυναμικό τομέα μεταποίησης. Ωστόσο μόλις το 8,9% του εργατικού δυναμικού των νησιών απασχολείται στο δευτερογενή τομέα της οικονομίας.


Ο κύριος όγκος των θέσεων εργασίας στα νησιά του Βορείου Αιγαίου προέρχεται από τον τριτογενή τομέα (71%), πρόκειται για θέσεις εργασίας στις ξενοδοχειακές μονάδες, των επισιτισμό, το λιανικό και το χονδρικό εμπόριο κ.ά.


Τα παραπάνω στοιχεία προέρχονται από την «Έκθεση κοινωνικών και οικονομικών τάσεων στις ελληνικές περιφέρειες» και δείχνουν την μεγάλη εξάρτηση του Βορείου Αιγαίου όπως και των περισσότερων Περιφερειών της χώρας από την τριτογενή παραγωγή (τουρισμός, εμπόριο, υπηρεσίες).

Μία από τις παρατηρήσεις που έκαναν οι μελετητές είναι πως ενώ σε όλη την Ελλάδα υποχωρεί ή μένει στάσιμη η απασχόληση στον πρωτογενή τομέα, στο Βόρειο Αιγαίο παρουσιάζει ανοδική τάση για την περίοδο 2000 – 2023 καθώς αυξήθηκε κατά 3,6%. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην ανάπτυξη της κτηνοτροφίας σε Λέσβο και Λήμνου, στην πολύ καλή πορεία που παρουσιάζει η καλλιέργεια της μαστίχας στη Χίο και στην σταθεροποίηση μετά μια περίοδο μεγάλων προβλημάτων που εμφανίζουν οι κλάδοι της ελαιοκομίας και της αμπελουργίας σε Λέσβο, Σάμο και Λήμνο.


Στον δευτερογενή τομέα καταγράφηκε μείωση της απασχόλησης κατά 5%. Τέλος στον τριτογενή τομέα καταγράφηκε οριακή ανάκαμψη κατά 1,4%.


Ορισμένα από τα αυτονόητα (για τους νησιώτες του Βορείου Αιγαίου) συμπεράσματα της έρευνας του ΙΟΒΕ είναι

    Η μείωση και γήρανση του πληθυσμού αποτελούν εθνικό πρόβλημα, σχετίζονται με τους ρυθμούς ανάπτυξης σε περιφερειακό επίπεδο, ενώ παρουσιάζουν μειωμένη ένταση σε επιμέρους περιοχές όπως η Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο. Οι γεννήσεις υπολείπονται των θανάτων πλέον και στις 13 περιφέρειες. Η τάση μετριάζεται από θετικές καθαρές μεταναστευτικές ροές σε 10 περιφέρειες.

    Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει αμείωτα υψηλή συγκέντρωση στην Αττική, όπου καταγράφεται με διαφορά και το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Ο ρυθμός επενδύσεων και πιστωτικής επέκτασης ανακάμπτουν με διαφορετική ταχύτητα μεταξύ των περιφερειών.

    Η ανάγκη για σύγκλιση μεταξύ περιφερειών σε βασικούς οικονομικούς δείκτες παραμένει βασικός στόχος και πρόκληση, καθώς οι περιφέρειες των δύο μεγαλύτερων αστικών κέντρων και μεγάλο μέρος της νησιωτικής Ελλάδας καταγράφουν ταχύτερες επιδόσεις σε πολλούς τομείς.

    Η ετερογένεια μεταξύ περιφερειών σε βασικούς κοινωνικούς δείκτες και η απόκλιση από τον μέσο Ευρωπαϊκό όρο παραμένει έντονη, όπως για θέματα εισοδηματικής ανισότητας, υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής προστασίας