Το ζεύγος Αριστείδη Κυριαζή και Κωνσταντίνας Βάκκα μάς εκπλήσσει συνεχώς, λες και οι δύο σύζυγοι συναγωνίζονται στο ποιος θα μας παρουσιάσει την πιο άρτια και ολοκληρωμένη ανάδυση ιστορικών γεγονότων μέσα από μια γλαφυρή και ρέουσα διήγηση.

Ετσι λοιπόν πριν προλάβουμε να ξαποστάσουμε από τη διαδρομή των γεγονότων από την απελευθέρωση της πόλης της Μυτιλήνης μέχρι και την τελική μάχη της Λέσβου στον Κλαπάδο, που τόσο αναλυτικά και ωραία μας περιέγραψε η κ. Βάκκα στο βιβλίο της «Η Λεσβιακή Φάλαγγα», που κυκλοφόρησε πρόσφατα, βρεθήκαμε να κολυμπάμε στα φιλόξενα νερά του κόλπου της Καλλονής Λέσβου, να σκαρφαλώνουμε στη βραχονησίδα Καλλονή για να παρακολουθήσουμε τις θυσίες παρθένων προς εξευμενισμό του Ποσειδώνα, από όπου ο κ. Κυριαζής κρατώντας μας το χέρι θα αρχίσει να μας διηγείται τις ιστορίες και τους μύθους κάθε τόπου, ξεκινώντας από την έδρα του ομηρικού Μάκαρα.

Από εκεί κόστα κόστα θα κάνουμε τον γύρο του κόλπου αφού, εν τω μεταξύ, ο συγγραφέας μάς ανεβάσει σε κάστρα και λόφους ξεδιπλώνοντας κάθε ιστορία και μύθο που έχει γραφεί και αφού μας ξεναγήσει στον Ναό των Μέσσων και παρακολουθήσουμε τα αρχαία καλλιστεία γυναικών, μας αράξει στην αρχαία Πύρρα.

Με επιμονή, υπομονή αλλά και σεβασμό στην ιστορική μνήμη ο κ. Κυριαζής ξετυλίγει το κουβάρι μυθολογικών και ιστορικών περιγραφών με τη σχολαστικότητα ενός ερευνητή, μελετά εδώ και πολλά χρόνια κάθε ιστορικό κείμενο, κάθε θρύλο που έχει γραφτεί για την περιοχή, ανατρέχει σε κάθε αρχειακό υλικό, ελληνικό, τουρκικό, ακόμα και γενοβέζικο, από όπου μπορεί να αντλήσει μια πληροφορία, διατρέχει όλες τις ιστορικές περιόδους, τουρκοκρατία, φραγκοκρατία, Βυζάντιο, για να βυθιστεί στους θρύλους της αρχαϊκής εποχής, του Τρωικού Πολέμου μέχρι και την εποχή των ανθρωπιδών, και όλα αυτά συμπυκνωμένα τα περιλαμβάνει σε έναν εύχρηστο και καλαίσθητο τόμο τετρακοσίων σελίδων με τίτλο «Κόλπος Καλλονής Λέσβου-Ιστορική Περιήγηση», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Μύθος» της Λέσβου.

Με τον ανά χείρας τόμο ο αναγνώστης θα περιηγηθεί κατά μήκος, πλάτος και ύψος όλον τον περιβάλλοντα του κόλπου της Καλλονής γεωγραφικό χώρο, γενόμενος κοινωνός κάθε ιστορικού και μυθολογικού γεγονότος που διαδραματίστηκε σ' αυτόν τον πολύπαθο τόπο, θα παρακολουθήσει πολεμικά πλοία κάθε εποχής και εθνικότητας να διαπλέουν τον κόλπο, θα δει αρχαίους καραβομαραγκούς να χτίζουν πολεμικά πλοία, ακόμα και Χετταίους να ψαρεύουν τις πορφύρες για να βγάλουν από αυτές την πολύτιμη πορφυροβαφή.

Ετσι φτάνοντας στο τέλος αυτού του τόμου ο αναγνώστης του, πλημμυρισμένος από τους θρύλους και τις παραδόσεις, εγκαταλείποντας τον χώρο της αρχαίας Πύρρας μπορεί να σταθεί για λίγο στο κοντινό καφενεδάκι της Αχλαδερής, να ξαποστάσει από τη μακρινή περιήγηση μ' ένα δροσερό ουζάκι συνοδευόμενο με φρέσκα θαλασσινά που τόσο απλόχερα προσφέρει ο κόλπος, ακούγοντας τον φλοίσβο να απαγγέλλει:

Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε.
Ετσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν.

Πλωμάρι 26/2/19
Γιώργος Βρασ. Λαγουμίδης