Νεαρός δικηγόρος, τη δεκαετία του 1970, ο Τζον Μπόλτον ήταν το πουλέν του πρώην γερουσιαστή της Βόρειας Καρολίνας Τζέσε Χελμς, ο οποίος, με την επιμονή του στις φυλετικές διακρίσεις και την ισλαμοφοβία, κατάφερε να στρέψει πολλούς λευκούς ψηφοφόρους του αμερικανικού Νότου, από το Δημοκρατικό στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα των ΗΠΑ.

Πίσω από τις νομοθετικές πρωτοβουλίες του Χελμς -από την ενίσχυση της καπνοβιομηχανίας, και τον βρόμικο πόλεμο στο Βιετνάμ μέχρι την πίεση για την ενεργό ένταξη της Τουρκίας στη Δύση και τη διατήρηση του οικονομικού πολέμου στην Κούβα- ο αφανής νομικός βοηθός ήταν ο Μπόλτον, ενώ υπεύθυνος των προεκλογικών εκστρατειών του Χελμς ήταν ο Τόμας Έλις, ο οποίος είχε διατελέσει διευθυντής του Ιδρύματος Pioneer για την ευγονική στις ΗΠΑ, που αγωνιζόταν -μεταξύ άλλων ευγενών στόχων- να αποδείξει πως ο δείκτης της ανθρώπινης νοημοσύνης εξαρτάται από το χρώμα του δέρματος.

Ο Έλις έγινε ακόμα πιο γνωστός ως ο ευρηματικός προπαγανδιστής της ιδεολογικής ισοτιμίας του τηλεοπτικού χρόνου, καθώς πλήθαιναν οι αριστερές φωνές, από τα αμερικανικά πανεπιστήμια.

Παρασκηνιακή ανέλιξη

Ανάλογα πλήθαιναν όμως και οι πολύτιμες για τον Μπόλτον συστατικές επιστολές και η παρασκηνιακή ανέλιξή του από την περίοδο του Ρέιγκαν -πρώτα στο υπουργείο Δικαιοσύνης και μετά στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ-, όπου παρέμεινε μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου.

Με αυτές τις περγαμηνές το 2005, στην κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους του νεότερου η επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Κοντολίζα Ράις τον πρότεινε για τη θέση του πρεσβευτή των ΗΠΑ στον ΟΗΕ λέγοντας ότι πρόκειται για έναν σκληρό διπλωμάτη που είχε αποδείξει τις ικανότητές του.

Ξεσηκώθηκε όλη η αμερικανική διπλωματία τότε και ο Μπόλτον δεν στέριωσε. Σε επιστολή τους στην αρμόδια επιτροπή του Κογκρέσου 65 Αμερικανοί διπλωμάτες από τις τάξεις των Δημοκρατικών και των Ρεπουμπλικανών τόνιζαν τους λόγους για τους οποίους ο Μπόλτον ήταν ακατάλληλος για τη συγκεκριμένη θέση υπενθυμίζοντας παλαιότερες διόλου κολακευτικές για τον ΟΗΕ απόψεις του, αλλά και τη σκληρή στάση του απέναντι στην Κούβα και τη Συρία μαζί με τις καλοπληρωμένες υπηρεσίες του για λογαριασμό της κυβέρνησης της Ταϊβάν.

Ήταν η περίοδος που είχε φροντίσει ο Χελμς να βιοπορίζεται ο πολιτικός του επίγονος ως πρόεδρος του Εθνικού Φόρουμ Πολιτικής, επειδή η κυβέρνηση Κλίντον τον είχε απολύσει.

Αυτό ήταν το γεράκι που ήθελε να έχει δίπλα του ο... αϊτός πρόεδρος των ΗΠΑ. Ήταν, όπως φάνηκε, γεράκι ειδικού σκοπού και χρησιμοποιήθηκε ποικιλοτρόπως, όταν ήρθε η ώρα του, από την Ουάσιγκτον.

Χαρακτηριστική είναι η σκηνή του βλοσυρού Κυρίου Μουστάκι -όπως τον χαρακτήριζε ο διεθνής Τύπος- να κρατά σημειώσεις με αριθμούς και ύφος Σφίγγας για τον στρατό που είτε έταξε η Κολομβία είτε συμφώνησε το Πεντάγωνο να σταλεί στη Βενεζουέλα για να ανατραπεί ο Μαδούρο και να πάρει την Προεδρία της χώρας, ο Γκουαϊδό.

Αμφίσημος και διπρόσωπος

Αμφίσημος και διπρόσωπος, χρησιμοποιήθηκε μάλλον κατάλληλα από τον εξίσου ανυπόληπτο εργοδότη του.

Για την τεράστια άγνοια του Προέδρου, από τη γεωγραφία μέχρι την απλή αριθμητική, ευθυνόταν ο Μπόλτον, το ίδιο και για το πίσω - μπρος των αμερικανικών στρατευμάτων στη Συρία και την προδοσία των Κούρδων. Για όλες τις επιλογές και αποφάσεις του Ντόναλντ ερχόταν πρώτο το όνομα του Μπόλτον στα χείλη των πολιτικών συντακτών και των ανταποκριτών από την Ουάσιγκτον. Δεν ήταν τυχαίο. Φαίνεται πως όλοι έπιναν από την ίδια «πηγή».

Αυτά και περισσότερα για τον Μπόλτον αποκαλύπτει, επίσης, με μια σειρά δημοσιευμάτων του ο Μέλβιν Γκούντμαν, που έχει μεγαλύτερη και πιο αξιόπιστη σταδιοδρομία στην υπηρεσία των μυστικών πληροφοριών και της ασφάλειας, ως αναλυτής της CIA.

«Ήταν στην πραγματικότητα κοτόπουλο με μάσκα γερακιού» γράφει ο Γκούντμαν με αφορμή το βιβλίο του Μπόλτον που θα κυκλοφορήσει τον επόμενο μήνα -αν περάσει από την αμερικανική λογοκρισία καθώς ο Τραμπ θέλει να το μπλοκάρει- με τίτλο “The Room where it happened” (“Στο δωμάτιο όπου συνέβη”).

Σημειωτέο ότι ο Γκούντμαν το 2013, σε συνέντευξή του στο «Βήμα», είχε υπερασπιστεί τις ενέργειες του Έντουαρντ Σνόουντεν ως προς τις αποκαλύψεις του για τις παράνομες παρακολουθήσεις, αλλά όχι και την απόφασή του να διαφύγει στο εξωτερικό.

Πίσω, λοιπόν, από τη συστηματική δαιμονοποίηση του Μπόλτον από τα μεγάλα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα και τις εφημερίδες που τον θεωρούσαν μέχρι τον περασμένο Σεπτέμβριο το «γεράκι των γερακιών», ο Γκούντμαν... βλέπει την ανάγκη να δικαιολογηθούν λάθη και κακοί χειρισμοί όλων των Προέδρων των ΗΠΑ, αλλά και να προβληθεί ο απολυμένος σύμβουλος εθνικής ασφάλειας ως άνθρωπος εγνωσμένου κύρους.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα σε αυτή την προσέγγιση δίνει, μάλιστα, πρόσφατο δημοσίευμα της εφημερίδας «Ουάσιγκτον Ποστ», που παρουσιάζει τον -συγγραφέα πλέον- Μπόλτον να ενδιαφέρεται περισσότερο για την κληρονομιά που αφήνει στην πατρίδα του ως μαχητικός υπερασπιστής των συμφερόντων της.

«Δεν ενδιαφέρεται να πουλήσει βιβλία, αλλά να αφήσει παρακαταθήκη» γράφει η εφημερίδα. «Ποια είναι όμως η πραγματική διάσταση αυτής της κληρονομιάς;» ρωτάει ο Γκούντμαν.

Δεν είδαμε να αλλάζουν και πολλά μετά το τουίτ της απόλυσης του Μπόλτον από τον Τραμπ. Μάλλον χειρότερα εξελίσσονται στο διεθνές περιβάλλον τα πράγματα. Και σίγουρα δεν έφταιξε, ούτε και τώρα φταίει, ο υποτιθέμενος ιέραξ, που αποδείχτηκε... κότα.

Υπέρμαχος του πολέμου στο Βιετνάμ

Αξίζει όμως τον κόπο να ρίξουμε άλλη μια ματιά στο βιογραφικό του, μας λέει ο Γκούντμαν. Ο Μπόλτον χρησιμοποίησε τις αναβολές λόγω σπουδών και την υπηρεσία του στην Εθνική Φρουρά του Μέριλαντ για να αποφύγει να πολεμήσει στο Βιετνάμ. Μολονότι υποστήριξε τον βρόμικο πόλεμο, δεν υπηρέτησε. Μισό αιώνα μετά κρατούσε σημειώσεις για να στείλει στρατιώτες στη Λατινική Αμερική, ενώ είχε το θράσος να προσθέσει, ήδη από το 2002, στα εχθρικά προς τις ΗΠΑ κράτη του Μπους την Κούβα, τη Λιβύη, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και την Υεμένη.

Όταν ο Τζον Μπόλτον αναλάμβανε υπηρεσία στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και προοριζόταν για πρέσβης στον ΟΗΕ, αγνοούσε τις εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών, ενώ, όταν υπηρετούσε ως υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τον έλεγχο των όπλων και τον αφοπλισμό, διεξήγαγε ένα δικό του μυστικό πρόγραμμα πληροφοριών για τα όπλα μαζικής καταστροφής και χρησιμοποίησε αυτές τις «δικές του εκθέσεις» για να καταθέσει στις επιτροπές του Κογκρέσου, σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει τη χρήση στρατιωτικής δύναμης ενάντια στο Ιράκ.

Με την ίδια μέθοδο παραπληροφόρησης παρουσίασε στο Κογκρέσο ένα δήθεν πρόγραμμα βιολογικών όπλων της Κούβας. Όταν η CIA το 2003 αμφισβήτησε την ακρίβεια των πληροφοριών του Μπόλτον, ο κύριος Chicken - Hawk αναγκάστηκε να ακυρώσει παρόμοια «ενημέρωση» για τη Συρία.

Σε μια ενημέρωση προς την Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας το 2005 ο πρώην επικεφαλής πληροφοριών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Καρλ Φορντ, είχε χαρακτηρίσει τον Μπόλτον «σεσημασμένο εκβιαστή» για τις συνεχείς και επίμονες προσπάθειες πίεσης που ασκούσε στους αναλυτές των πληροφοριών.