Μία συλλογή με 23 διηγήματα γραμμένα στη Λεσβιακή διάλεκτο και εμπνευσμένα από την καθημερινότητα των χωριών του νησιού μας, με τίτλο «Πίτσα Μυτιληνέζα»  εξέδωσε ο συμπατριώτης μας με καταγωγή από τη Γέρα,  Παναγιώτης Ψαριανός ο οποίος ζει μόνιμα και δραστηριοποιείται επαγγελματικά στην Αθήνα.

Ο Παναγιώτης Ψαριανός είναι απόφοιτος της ΑΣΟΕΕ και ιδρυτής της εταιρείας ελεγκτών – συμβούλων επιχειρήσεων «Γραφείο Ψαριανού Α.Ε.» στην οποία εργάζεται έως σήμερα. Ο ίδιος έχει πλούσια δραστηριότητα με δημοσιεύσεις και άρθρα σε οικονομικά περιοδικά και εφημερίδες, ωστόσο όπως ομολογεί η μεγάλη του αγάπη είναι η ποίηση και η πεζογραφία ενώ δεν σταμάτησε ποτέ να δημοσιεύει άρθρα για τον πολιτισμό.

«Τα διηγήματα που περιλαμβάνονται στο βιβλίο  «Πίτσα Μυτιληνέζα» όπως αναφέρει ξεκίνησαν να γράφονται από τη δεκαετία του ’80 και μάλιστα τα περισσότερα δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Γέρα της Αθήνας. Τα τελευταία χρόνια ωστόσο αποφάσισα μετά από παρότρυνση αρκετών συμπατριωτών μου, να προχωρήσω στην έκδοση αυτής της δουλειάς η οποία θεωρώ ότι έχει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα αφού οι μικρές αυτές ιστορίες του τόπου μας είναι γραμμένες στην Λεσβιακή διάλεκτο».

Ο πρωτότυπος ομολογουμένως τίτλος του βιβλίου του, όπως ομολογεί ο Παναγιώτης Ψαριανός προέρχεται από την ιστορία ενός Γεραγώτη ο οποίος πήγε να σπουδάσει στην Ιταλία γιατρός όμως δεν τα κατάφερε. «Παρολ’ αυτά σημειώνει, ο άνθρωπος διέπρεψε επαγγελματικά στην Αθήνα ανοίγοντας μία πιτσαρία που την ονόμασε Πίτσα Μυτιληνέζα. Από εκεί έκανε μια ολόκληρη περιουσία ωστόσο, οι γονείς του ποτέ δεν τον συγχώρησαν που δεν πήρε πτυχίο ιατρικής κι ας τα είχε καταφέρει περίφημα στη ζωή του».

Τα διηγήματα του βιβλίου είναι προϊόν μυθοπλασίας, όμως σημειώνει ο συγγραφέας, τα περισσότερα είναι εμπνευσμένα από την καθημερινότητα των χωριών του νησιού μας. Είναι μικρές ιστορίες που δείχνουν τον αγώνα, τον μόχθο, τις αγωνίες και την καθημερινή ζωή, των ανθρώπων αυτών με τα γέλια και τα κλάματα, τον πόνο και τα γινάτια τους.

Η «Πίτσα Μυτιληνέζα» κυκλοφορεί σήμερα σε όλα τα βιβλιοπωλεία της Μυτιλήνης σε δύο διαφορετικές γλώσσες, στη Λεσβιακή διάλεκτο και στη νεοελληνική γλώσσα.

Ο λόγος που υπάρχει αυτή η διαφοροποίηση αναφέρει ο Παναγιώτης Ψαριανός είναι επειδή οι νέοι σήμερα στη Λέσβο, δεν μιλούν τη ντοπιολαλιά και κάποιοι δεν την καταλαβαίνουν κιόλας. Το δεύτερο βιβλίο λοιπόν «διηγήματα ηθογραφικά της Λέσβου» περιλαμβάνει τις ίδιες ιστορίες που είναι στο αρχικό βιβλίο, γραμμένες όμως στα ελληνικά, με αρκετές όμως Λεσβιακές λέξεις που εμπλουτίζουν το περιεχόμενό τους.

Στο  τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου ο συγγραφέας παραθέτει ένα πολύ ενδιαφέρον και πλούσιο λεξικό με λεσβιακές λέξεις, την ερμηνεία τους και την προέλευσή τους, ώστε ο αναγνώστης να γνωρίζει λίγο καλύτερα το ιδίωμα του νησιού μας.

«Η γλώσσα και η διάλεκτος, σημειώνει ο κ. Ψαριανός, είναι κομμάτι αναπόσπαστο της πολιτιστικής ταυτότητας και της ιστορίας ενός τόπου. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται και αποτυπώνει και την εξέλιξη της κοινωνίας στο πέρασμα των χρόνων. Μέσα από τις λέξεις λοιπόν της διαλέκτου και τις ιδιαίτερες έννοιές τους, ταξιδεύει κανείς στη Λέσβο των προηγούμενων αιώνων και στα κοινωνικά γεγονότα που χάραξαν την πορεία της».