Ήταν 11 Μαΐου όταν το Περιφερειακό Συμβούλιο ενέκρινε, κατά πλειοψηφία, την παραχώρηση παράτασης, στην υλοποίηση της προγραμματικής σύμβασης για την αντιμετώπιση του παθογόνου βακτήριου Xylellafastidiosa. Η προγραμματική σύμβαση είχε υπογραφεί μεταξύ της Περιφερειακής Αρχής της Χριστιάνας Καλογήρου και τον ΕΛΓΟ Δήμητρα το καλοκαίρι του 2019. Από τότε και μέχρι τον περασμένο Μάιο είχε υλοποιηθεί μόνο η πρώτη φάση του έργου. Το επιχείρημα της Περιφερειακής Αρχής ήταν πως δεν μπορούσε να υλοποιηθεί η σύμβαση λόγω της πανδημίας του κορονοϊού. Πρόκειται για επιχείρημα που δύσκολα μπορεί να γίνει αποδεκτό από την στιγμή που τόσο το 2021 όσο και το 2022 σε όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα στα νησιά, υπήρξε μεγάλος αριθμός τουριστών, από πολλές διαφορετικές χώρες.

Το ευχάριστο είναι πως μετά την χορήγηση της παράτασης, το Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου (που υλοποιεί την έρευνα για λογαριασμό του ΕΛΓΟ – Δήμητρα) κινείται με ταχύτερους ρυθμούς. Έτσι το προηγούμενο διάστημα ερευνητές του Ινστιτούτου συνοδευόμενοι από στελέχη της Περιφέρειας επισκέφθηκαν ελαιώνες της Λέσβου και συγκεκριμένα σε 12 κύριες ελαιοκομικές περιοχές της Λέσβου (Θέρμη, Μεταμόρφωση Αγ. Σωτήρα, Μιστεγνά, Τούμπες, Πεδή/Μανταμάδο, Μόλυβος, Πέτρα, Αγία Φωτεινή, Ευρειακή, Πέραμα προς Σκόπελο, Μαύρα κλίματα, Πλάγια Πλωμαρίου).

Στα πλαίσια των επισκέψεων πραγματοποιήθηκαν επισκοπήσεις των ελαιώνων για την παρουσία φυτοπαθολογικών ασθενειών που εκδηλώνουν παρόμοια συμπτωματολογία με την ασθένεια που προκαλεί το παθογόνο Xylellafastidiosa. Συλλέχθηκαν δείγματα κλαδίσκων και κλάδων από ασθενικά δένδρα ελιάς (ποικιλίες Αδραμιτινή από 9 αγρούς, Κολοβή από 5 αγρούς και Θρουμπολιά/Λαδολιά από 1 αγρό) και μη με συμπτώματα ξηράνσεων σε ξύλο και φύλλα για μελέτη παρουσίας φυτοπαθολογικών αιτιών από μύκητες (ανάλυση που θα πραγματοποιηθεί με εργαστηριακή εξέταση και μελέτη). Παράλληλα πραγματοποιήθηκε μια χαρτογράφηση και άλλων φυτοπαθολογικών ασθενειών του φύλλου ώστε να αποτυπωθεί μια πλήρης εικόνα της φυτοϋγείας και προβλημάτων των ελαιώνων της Λέσβου. Συλλέχθηκαν επίσης από τα αντίστοιχα δένδρα και δείγματα φύλλων για περαιτέρω ανάλυση της παρουσίας του παθογόνου Xylellafastidiosa από το εργαστήριο του Καθηγητή Βακτηριολογίας κ. Δημήτριου Γκούμα (Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο).

Μετά την επίσκεψη των ερευνητών στο νησί της Λέσβου ακολούθησε διήμερη επίσκεψη για επισκοπήσεις και στους ελαιώνες της Χίου.

Αντίστοιχες δράσεις πρόκειται να πραγματοποιηθούν και στα νησιά της Σάμου και Ικαρίας, καθώς επίσης και η υλοποίηση ενημερωτικών ημερίδων για την πορεία του έργου και παρουσίαση των πρώτων αποτελεσμάτων στο ευρύ κοινό, παραγωγούς, αγροτικούς συνεταιρισμούς.

Το πρόγραμμα καταπολέμησης της Xylellafastidiosa

Στόχος του προγράμματος είναι να εξειδικευτούν οι τρόποι και οι μέθοδοι που θα πρέπει να ακολουθηθούν για να εκριζωθεί το βακτήριο Xylellafastidiosa στην περίπτωση που θα εμφανιστεί στους ελαιώνες των νησιών του βορείου Αιγαίου. Παράλληλα μέσα από την ενημέρωση των ελαιοπαραγωγών, των συνεταιρισμών και του κοινού στόχος είναι να προωθηθούν προληπτικά μέτρα για να αποφευχθεί η μεταφορά του μύκητα στους ελαιώνες των νησιών.

Ο μύκητας Xylellafastidiosa έχει οδηγήσει στην νέκρωσε εκατοντάδων χιλιάδων ελαιοδέντρων στην νότια Ιταλία αλλά και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου. Αρχικά εντοπίσθηκε στην περιοχή της Απουλίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκπονήσει πρόγραμμα για την καταπολέμηση του συγκεκριμένου παθογόνου το οποίο πρέπει να εφαρμόσουν όλες οι χώρες μέλη της Ε.Ε. Στο πλαίσιο αυτού του σχεδιασμού εντάσσεται και το ερευνητικό πρόγραμμα που ανέθεσε η Περιφέρεια στον ΕΛΓΟ Δήμητρα μέσω της προγραμματικής σύμβασης. Ωστόσο χρηματοδοτείται από πόρους της Περιφέρειας.