Καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα πλησιάζουν, το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου στα πλαίσια του προγράμματος ERMIS-F https://geoportal.ermis-f.eu/, διοργανώνει συζητήσεις με την μορφή σεμιναρίων στην Καλλονή. Η πρώτη συζήτηση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 14/12/2019, στο χώρο του Ερασιτεχνικού Θεατρικού Ομίλου Καλλονής. Στόχος της 1ης συνάντησης ήταν η συζήτηση με τους κατοίκους για το πρόβλημα των πλημμυρών, τις αιτίες που συνεισφέρουν στο πρόβλημα και τα αποτελέσματα αυτών,καθώς και η ιεράρχηση  προτεινόμενων μέτρων αντιμετώπισης πλημμυρικών φαινομένων απότους συμμετέχοντες.

Συμμετείχαν άτομα από την δημόσια διοίκηση, την εκπαίδευση, επιχειρηματίες και ελεύθεροι επαγγελματίες, οι οποίοι ζουν και δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Ακολουθήθηκε η μεθοδολογία VCA (Vulnerability and Capacity Assessment), που αναπτύχθηκε από τον Ερυθρό Σταυρό και η οποία γνωρίζει μεγάλη εφαρμογή παγκοσμίωςσε θέματα αντιμετώπισης κινδύνων και καταστροφών. Στόχος της είναι η αναγνώριση και αξιολόγηση των συνιστωσών που καθιστούν μια κοινότητα ευάλωτη στις φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, αλλά και η ανάδειξη της δυνατότητας εύρεσης λύσεων με άμεση συνεργασία των κατοίκων και των τοπικών φορέων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω διαβούλευσης χρησιμοποιώντας μια σειρά  εργαλείων έρευνας. Τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στην πρώτη συνάντηση ήταν:

•           H ανοιχτή ομαδική συζήτηση (Focus group discussion)

•           Problem/ Solution trees,για την αποτύπωση της πολυπλοκότητας του προβλήματος και της εύρεσης λύσης

•           Αξιολόγηση των προτεινόμενων λύσεων από τους συμμετέχοντες μέσω ερωτηματολογίων

Μέσω της συνάντησης, έγινε κατανοητό για τους ερευνητές  και τους συμμετέχοντες,  το γεγονός ότι η πλημμύρα και οι επιπτώσεις της αποτελεί ένα πολυδιάστατο ζήτημα, με ρίζες σε πολλά επιμέρους ζητήματα. Αναγνωρίστηκαν σαν αίτια η εγκατάλειψη των αναβαθμών της αγροτικής γης, η ερημοποίηση πολλών κτηνοτροφικών εκτάσεων,η αυθαίρετη δόμηση και η κάλυψη πολλών επιφανειών με άσφαλτο που μειώνει κατά πολύ την απορρόφηση από το έδαφος του νερού, ο ανεπιτυχής καθαρισμός των ποταμών με μηχανικά μέσα που οδηγεί σε απομάκρυνση της βλάστησης, σε αποσταθεροποίηση των πρανών και σε μεγάλες ταχύτητες του νερού.Επίσης η κλιματική αλλαγή αναγνωρίστηκε επίσης σαν μια συνιστώσα, η οποία οφείλεται στην μεγαλύτερης έντασης βροχή που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια.

Αξίζει να αναφερθεί ότι τα πλημμυρικά συμβάντα των τελευταίων ετών έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό συνοικίες της Καλλονής με χαμηλό τοπογραφικό υψόμετρο, με ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, οι οποίες αναγκάζονται να ζουν μέσα στην υγρασία και τη μούχλα. Επίσης πολλές οικογένειες αδυνατούν να αντικαταστήσουν τις οικοσυσκευές που καταστράφηκαν σε προηγούμενες πλημμύρες, καθώς το ύψος αποζημίωσης είναι ελάχιστο και δίνεται με καθυστέρηση πολλών ετών. Μέσω της συζήτησης με τους κατοίκους,αυτή και άλλες συνέπειες του προβλήματος συζητήθηκαν με σκοπό την εύρεση λύσεων σε ένα πρόβλημα με μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις.

Οι λύσεις που κλήθηκαν να αξιολογήσουν οι συμμετέχοντες είναι φιλικές προς τη φύση και μπορούν να μειώσουν σε σημαντικό βαθμό το πρόβλημα. Η συλλογή του νερού με δημιουργία μικρών φραγμάτων και λιμνών για την χρήση στην κτηνοτροφία, αλλά και η αύξηση της απορροφητικότητας του εδάφους με αναδάσωση, φυτεύσεις, δημιουργία και συντήρηση καλλιεργούμενων αναβαθμών μπορούν να αντικαταστήσουν την ανάγκη για μεγάλα τεχνικά έργα.

Για το νέο  έτος προγραμματίζονται συναντήσεις με ομάδες συγκεκριμένου ενδιαφέροντος, ανάλογα με τον τρόπο που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, αλλά και μια επαναληπτική ανοικτή συνάντηση.

*Καλλή Αλίκη (φοιτήτρια ΤΩΘΒΕ), Ελεάνα Κουτσοβίλλη (υποψ.Διδάκτορας ΤΩΘΒΕ) και Ράνια Τζωράκη( Επικ. Καθηγήτρια ΤΩΘΒΕ)