Με ομόφωνη απόφαση, τον Ιούλιο του 2019, του Περιφερειακό Συμβούλιο βορείου Αιγαίου, η Περιφέρεια είχε προχωρήσει σε σύναψη προγραμματικής σύμβασης με τον ΕΛΓΟ Δήμητρα (Ινστιτούτο ελιάς, υποτροπικών φυτών και αμπέλου) για την αντιμετώπιση του παθογόνου μύκητα xylella fastidiosa. Ο τίτλος του έργου είναι «Ερευνητικές και ενημερωτικές δράσεις για ενίσχυση της ετοιμότητας της Περιφέρειας βορείου Αιγαίου αναφορικά με την άμεση εκρίζωση του παθογόνου xylella fastidiosa σε περίπτωση εντοπισμού του». 

Τέσσερα χρόνια μετά, κι ενώ το έργο θα έπρεπε να βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης, ο ΕΛΓΟ Δήμητρα δηλώνει πως μόλις έχει ολοκληρωθεί  η πρώτη φάση όσων προβλέπονταν να γίνουν στο πλαίσιο της σύμβασης. Έτσι ζητά να γίνει τροποποίηση της προγραμματικής σύμβασης και να δοθεί παράταση στο χρόνο υλοποίησης της κατά 30 μήνες. Δηλαδή παράταση άλλων 2,5 ετών. Η μη υλοποίηση της έρευνας, κατά των ΕΛΓΟ Δήμητρα, οφείλεται στην πανδημία του κορονοϊού. Ωστόσο ο οργανισμός αποφεύγει να εξηγήσει πως είναι δυνατόν ενάμιση χρόνο μετά την άρση των περιορισμών για την πανδημία να έχει υλοποιήσει μόνο το πρώτο τμήμα της έρευνας.

 Η xylella είναι ένας παθογόνος μύκητας που οδηγεί σε ξήρανση τα ελαιόδεντρα. Έχει εντοπιστεί στην Απουλία της Ιταλίας, εδώ και πολλά χρόνια, και έχει οδηγήσει στην καταστροφή πολλούς ελαιώνες στην κεντρική και νότια Ιταλία. Ο ίδιος μύκητας έχει εμφανιστεί και στους ελαιώνες άλλων μεσογειακών χωρών προκαλώντας μεγάλες καταστροφές.

 Η Ελλάδα έχει εκπονήσει πρόγραμμα αντιμετώπισης - πρόληψης της επέκτασης του μύκητα στην χώρα, στο πλαίσιο Ευρωπαϊκής οδηγίας.  Η προγραμματική σύμβαση μεταξύ της Περιφέρειας και του ΕΛΓΟ Δήμητρα έχει στόχο την εξειδίκευση σε Περιφερειακό επίπεδο των μέτρων που απαιτούνται για την αποτροπή  εμφάνισης του παθογόνου στους νησιωτικούς ελαιώνες του βορείου Αιγαίου.

Η οικονομική ζημιά που θα υποστούν οι δεκάδες χιλιάδες ελαιοπαραγωγοί των νησιών του βορείου Αιγαίου, από μια ενδεχόμενη προσβολή των ελαιώνων από τον συγκεκριμένο μύκητα είναι ανέρχεται σε πολλές εκτατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Διότι θα χάσουν την παραγωγή καρπού πολλών ετών (περίπου 10 ετών) και επιπλέον θα πρέπει να προβούν σε αντικατάσταση των ελαιόδεντρων τους.

Την Πέμπτη 11 Μαϊού το Περιφερειακό Συμβούλιο αποφάσισε, κατά πλειοψηφία, να εγκρίνει την παράταση που ζήτησε ο ΕΛΓΟ Δήμητρα.