Ανοδικά επιμένουν να κινούνται οι ελληνικές εξαγωγές, διατηρώντας τα κεκτημένα μερίδια τους έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών, όπως αναφέρεται σε μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας. Στην ανάλυση αναδεικνύεται το πρωταγωνιστικό δίπολο της ανόδου: η συγκυριακή εκτόξευση του «παραδοσιακού» ελαιόλαδου και ο κομβικός ρόλος της «πράσινης» τεχνολογίας.

Πιο αναλυτικά, το 2022 έκλεισε για τις εξαγωγές αγαθών (εκτός πετρελαίου), με άνοδο της τάξης του 21% σε ονομαστικούς όρους. Ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι, βάσει των εκτιμήσεων της ΕΤΕ για τους αποπληθωριστές κλάδων, η αύξηση των εξαγωγών σε πραγματικούς όρους άγγιξε το 6%, όντας σχεδόν 2 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη του μέσου όρου δεκαετίας.

Εστιάζοντας στο τελευταίο τρίμηνο, επιβεβαιώνεται η συνέχιση της ανοδικής τάσης, αν και με ασθενέστερη δυναμική (+4,4% σε αποπληθωρισμένους όρους έναντι +5,7% το προηγούμενο ενιάμηνο). Παρά την εμφάνιση αυτών των σημείων ήπιας επιβράδυνσης της δυναμικής, οι Έλληνες εξαγωγείς διατηρούν το μερίδιο τους έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών τους. Συγκεκριμένα, ενώ οι περισσότεροι κλάδοι διατηρούν σε μεγάλο βαθμό τα κεκτημένα τους, τους προβολείς τραβούν δύο προϊόντα που διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο κατά το τελευταίο τρίμηνο και κερδίζουν συνεχώς μερίδια στις διεθνείς αγορές:

Ελαιόλαδο
Tο "παραδοσιακό" ελαιόλαδο (+157% σε αποπληθωρισμένους όρους, έναντι -5% στα λοιπά τρόφιμα) σκαρφάλωσε στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας 6ετίας, σχεδόν διπλασιάζοντας το μερίδιό του στις ευρωπαϊκές εξαγωγές (13% από 7%).

Σε αυτό συντέλεσε η ευνοϊκή διεθνής συγκυρία, καθώς η αυξημένη ελληνική παραγωγή (+51% ετησίως) συνδυάστηκε με υψηλή διεθνή ζήτηση λόγω ξηρασίας και μειωμένης παραγωγής σε ανταγωνιστικές Μεσογειακές χώρες (-48% στην Ισπανία). Σημειώνεται ωστόσο, ότι μεγάλο μέρος (της τάξης του 70%) των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνεται στην Ιταλία και την Ισπανία, με τιμή η οποία είναι κατά 25% χαμηλότερη από εκείνη που απολαμβάνουν οι ελληνικές εξαγωγές στις υπόλοιπες χώρες προορισμού.

Η απόκλιση αυτή ουσιαστικά αντικατοπτρίζει τον χαμηλό βαθμό τυποποίησης της ελληνικής παραγωγής (σχεδόν 30%, έναντι 70% στην Ισπανία και σχεδόν 100% στην Ιταλία) που λειτουργεί ανασταλτικά για την προώθησή του ως επώνυμο προϊόν στο εξωτερικό. Αντί αυτού το ελληνικό ελαιόλαδο εξάγεται κυρίως στην Ιταλία και την Ισπανία, αναμειγνύεται με λοιπών προελεύσεων (συνήθως χαμηλότερης ποιότητας) ελαιόλαδο, και προωθείται στην διεθνή αγορά ως επώνυμο τοπικό προϊόν.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι το ελληνικό ελαιόλαδο να συνεχίζει να χάνει σημαντική υπεραξία της τάξης των €1,3 ανά κιλό (αντιστοιχώντας σε €0,2 δισ. ετησίως) από το χαμηλό βαθμό τυποποίησης (με άνω των 2/3 να εξάγονται σε χύμα μορφή).