Στα 113,9 εκατ. ευρώ υποχώρησαν οι εξαγωγές του βορείου Αιγαίου το 2021 και αποτέλεσαν μόλις το 4,5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντων (ΑΕΠ) που παράχθηκε στην Περιφέρεια εκείνη την χρονιά. Όταν, οι εξαγωγές σε πανελλαδικό επίπεδο αποτελούν το 21,7% του ΑΕΠ της χώρας. Το 2017 οι εξαγωγές του βορείου Αιγαίου είχαν διαμορφωθεί στα 190,9 εκατ. ευρώ, το 2018 είχαν αυξηθεί στα 193,3 εκατ. ευρώ. Την επόμενη χρονιά το 2019 υποχώρησαν στα 185,5 εκατ. ευρώ. Το 2020 καταγράφηκε «βουτιά» των εξαγωγών καθώς έπεσαν στα 154,5 εκατ. ευρώ. Αλλά η βουτιά συνεχίστηκε και το 2021. Την περίοδο 2017 – 2021 η πτώση των εξαγωγών για τις επιχειρήσεις του βορείου Αιγαίου ανήλθε στο 40%.

Όλα τα στοιχεία προέρχονται από την χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της χώρας που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδας. Η ανάλυση των στοιχείων που έκανε το Ινστιτούτο βασίστηκε στα αποτελέσματα στατιστικής έρευνας της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.

Το 63,7% των εξαγωγών των επιχειρήσεων του βορείου Αιγαίου αφορά τον κλάδο των τροφίμων (ελιές, ελαιόλαδα, αρνιά – κατσίκια, τυριά, αλιεύματα, προϊόντα ιχθυοτροφείου), ακολουθεί με ποσοστό 13,6%  ο κλάδος των ποτών (κρασιά, ούζα). Οι εξαγωγές μηχανών και συσκευών καλύπτουν ποσοστό 5,1%, τα προϊόντα κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης το 1,1%.

Οι 10 σημαντικότεροι προορισμοί των εξαγωγών των νησιών του βορείου Αιγαίου, το 2021 ήταν, η Ιταλία που απορρόφησε το 17% των εξαγόμενων προϊόντων. Σε αυτή καταλήγουν, κάθε χρόνο, μεγάλο μέρος των εξαγωγών χύμα ελαιολάδου, οστρακοειδή, προϊόντα  ιχθυοτροφείου και αιγοπρόβειο κρέας. Ακολούθησαν η Γαλλία με ποσοστό 15,7%, η Ισπανία με ποσοστό 13,7% και η Γερμανία με ποσοστό 13%. Άλλες χώρες προορισμί των εξαγωγών του βορείου Αιγαίου ήταν οι ΗΠΑ με ποσοστό 5,2%, η Βουλγαρία με 4,8%, η Ρουμανία με 3,8%, η Νότια Κορέα με 3,6%, η Κύπρος 2,7% και η Ολλανδία με 2,5%.

Τελευταίο το βόρειο Αιγαίο στις εξαγωγές

Το 2021 το βόρειο Αιγαίο ήταν η Περιφέρεια με τις χαμηλότερες σε αξία εξαγωγές (113,9 εκατ. ευρώ) από το σύνολο των Περιφερειών της χώρας. Οι συνολικές εξαγωγές της χώρας ανήλθαν το 2021 στα 39.382,8 εκατ. ευρώ. Οι επιχειρήσεις του βορείου Αιγαίου κάλυψαν το ισχνό ποσοστό του 0,3% των συνολικών εξαγωγών της χώρας.  Μόλις τρεις περιφέρειες Αττική, κεντρική Μακεδονία και Πελοπόννησος καλύπτουν 81,9% των συνολικών εξαγωγών. Από την Αττική πραγματοποιείται το 52,65% των εξαγωγών της χώρας.

Το 2021, σε σχέση με το 2020, οι εξαγωγές της χώρας αυξήθηκαν με ρυθμό 29,5%. Στις επιμέρους Περιφέρειες της χώρας ο ρυθμός αύξησης των εξαγωγών κινήθηκε από το 162,3%  (Ιόνια Νησιά) μέχρι το 10,7% (Κρήτη). Κόντρα στο ρεύμα κινήθηκε μόνο το βόρειο Αιγαίο στο οποίο οι εξαγωγές εμφάνισαν πτώση κατά 26,2%.

Αν από τις εξαγωγές του 2021 αφαιρεθούν τα πετρελαιοειδή, ο ρυθμός αύξησης των εξαγωγών της χώρας διαμορφώνεται στο 18,8%. Πρώτη, σε ποσοστό αύξησης, των εξαγωγών αναδείχθηκε  η Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας με 50,2%, το μικρότερο ποσοστό αύξησης 12,1% καταγράφηκε από την Πελοπόννησος. Το βόρειο Αιγαίο κατέγραψε και πάλι αρνητικό αποτέλεσμα με μείωση των εξαγωγών κατά 26,6%. Αρνητικό αποτέλεσμα κατέγραψε και τον Ιόνιο με μείωση των εξαγωγών κατά 12,7%.

Τι δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία

Οι επιχειρήσεις του βορείου Αιγαίου που κάνουν εξαγωγές ήταν και παραμένουν περιορισμένες. Το μικρό μέγεθος των επιχειρήσεων, οι περιορισμένες οικονομικές τους δυνατότητες, η έλλειψη υποδομών στήριξης συλλογικών εξαγωγικών προσπαθειών είναι ορισμένες από τις αιτίες των περιορισμένων εξαγωγών. Στα προβλήματα αυτά, κατά την άποψη μας, τα προηγούμενα χρόνια προστέθηκαν ή έγιναν πιο έντονα κι άλλα προβλήματα όπως είναι η μειωμένη ανταγωνιστικότητα των τοπικών επιχειρήσεων και η σταδιακή κατάρρευση του παραγωγικού ιστού των νησιών.  Στα παραπάνω πρέπει να συνυπολογιστούν κι ορισμένα συγκυριακά γεγονότα όπως είναι η απώλεια της παραγωγής ελαιοκάρπου το 2020 και το 2021.