Η τρέχουσα ελαιοκομική περίοδος (2022 – 2023) έφερε τα πάνω κάτω στον ελαιώνα της Λέσβου. Η απρόσμενα μεγάλη αύξηση των τιμών του ελαιολάδου, η μεγάλη αύξηση στις απαιτήσεις των εργατών γης, η αύξηση του κόστους άλεσης του καρπού, η σχεδόν εννεάμηνη ξηρασία οδήγησαν και η μεγάλη καρπόπτωση είναι τα βασικά στοιχεία που άλλαξαν την εικόνα στον ελαιώνα του νησιού.

Η ανοδική πορεία στις τιμές του ελαιολάδου οδήγησε πολλούς παραγωγούς, το Σεπτέμβριο του 2022, στην απόφαση να στρώσουν δίχτυα κάτω από τα δέντρα τους ώστε να πάρουν όσο καρπό θα πέσει στο έδαφος πριν από την έναρξη της διαδικασία συγκομιδής. Η αύξηση της τιμής του ελαιολάδου έκανε αποδοτική την συγκομιδή ακόμη και του καρπού που ήταν βέβαιο ότι θα δώσει βιομηχανικό ελαιόλαδο. 

Οι μηδενικές βροχές το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο στη Λέσβο οδήγησαν σε  συρρίκνωση του καρπού και πρώιμη καρπόπτωση. Όσοι από τους ελαιοπαραγωγούς του νησιού ξεκίνησαν νωρίς το ράβδισμα διαπίστωσαν ότι οι αποδόσεις ελαιόλαδο ήταν πολύ μικρές. Ταυτόχρονα η ποιότητα του ελαιολάδου δεν ήταν καλή. Εκείνη την περίοδο (τέλη Οκτωβρίου του 2022) οι εργάτες γης έκαναν σαφές πως δεν θα δέχονταν να δουλέψουν με μεροκάματο μικρότερο από τα 60 ευρώ ανά ημέρα. Οι ελαιοπαραγωγοί διαπίστωναν πως με τα μεροκάματα σε αυτά τα επίπεδα η συγκομιδή γίνονταν ζημιογόνα διαδικασία. Οι περισσότεροι αποφάσισαν να μαζέψουν μόνοι τους τις ελιές, όσες μπορούσαν να μαζέψουν. Όσοι καλλιεργούν μεγάλες εκτάσεις πήραν όσους εργάτες περισσότερους μπορούσαν, όμως διαπίστωσαν πως ακόμη και με 60 ευρώ μεροκάματο οι διαθέσιμοι εργάτες γης ήταν ελάχιστοι.

Το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο συνεχίστηκε η αύξηση των τιμών του ελαιολάδου σε  επίπεδα που είχαν πάρα πολλά χρόνια να δουν οι ελαιοπαραγωγοί της Λέσβου. Οι λίγες βροχές του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου οδήγησαν φούσκωσαν τον καρπό. Ωστόσο είναι εντυπωσιακό πως η περιεκτικότητά του σε ελαιόλαδο δεν έπεσε σε χαμηλά επίπεδα όπως αναμένονταν. Έτσι η διαδικασία συγκομιδής συνεχίστηκε με σε όσο γίνονταν λιγότερους εργάτες γης και τους ελαιοπαραγωγούς του νησιού να στηρίζονται στην προσωπική εργασία την δικής τους και των οικογενειών τους.

Κάτοικοι της Γέρας, της καρδιάς του ελαιώνα της Λέσβου, αναφέρουν πως φέτος, μετά από πολλά χρόνια εμφανίστηκαν στα χωριά της περιοχές ιδιοκτήτες ελαιοκτημάτων που ζουν στην Αθήνα, προκειμένου να μαζέψουν τις ελιές τους. Επίσης σε πάρα πολλές περιπτώσεις οι ελαιοπαραγωγοί χρησιμοποιούν μεθόδους συγκομιδής που έρχονται από το μακρινό παρελθόν, μαζεύουν πρώτα τις ελιές που έχουν πέσει στο έδαφος και μετά μαζεύουν ραβδίζουν τα δέντρα τους.  Στην ερώτηση γιατί ακολουθούν αυτή την πρακτική η απάντηση τους είναι μας συμφέρει περισσότερο να πάρουμε μεγαλύτερη ποσότητα ελαιολάδου χαμηλής ποιότητας από το να πάρουμε μικρή ποσότητα καλής ποιότητας.  Μέχρι και συγκομιδή καρπού με τα χέρια μπορεί να δει κανείς στη Λέσβο αυτή την περίοδο.

Η γενική άνοδος των τιμών του ελαιολάδου σε όλες τις ποιοτικές κατηγορίες έβαλε στο περιθώριο την αύξηση του κόστους άλεσης στα ελαιοτριβεία του νησιού. Μια αύξηση που σε πολλές περιπτώσεις ξεπέρασε το 50%.  Όσοι ελαιοπαραγωγοί στηρίχθηκαν σε εργάτες γης για την συγκομιδή του καρπού δηλώνουν απογοητευμένοι. Ελάχιστοι είναι οι ελαιοπαραγωγοί της Λέσβου που αξιοποίησαν την δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν πρόσφυγες από το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης  (ΚΥΤ) της Μυτιλήνης για να μαζέψουν τις ελιές τους.

Το απρόσμενα καλό εισόδημα για τους ελαιοπαραγωγούς σε συνδυασμό με τις καλές καιρικές συνθήκες στην απόφαση να κλαδέψουν πρόωρα τα δέντρα τους. Ποτέ άλλοτε δεν έβλεπες στην Λέσβο τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου κλαδεμένα ολόκληρα χωράφια.  Κανένας γεωπόνος δεν θα συμβούλευε τους ελαιοπαραγωγούς να προχωρήσουν σε κλαδέματα  στη μέση του χειμώνα. Ωστόσο πολλοί ελαιοπαραγωγοί προχωρούν σε αυτή την διαδικασία πιστεύοντας πως με αυτό τον τρόπο ετοιμάζουν τα δέντρα τους για την επόμενη ελαιοκομική περίοδο. Άλλοι ξεκίνησαν πολύ νωρίς το κλάδεμα επειδή έχουν μεγάλα αριθμό δέντρων να κλαδέψουν ή γιατί θέλουν να αποφύγουν την πληρωμή των κλαδευτάδων.

 Tο χειμώνα 2022 -2023 οι ελαιώνες της Λέσβου, « ζωντάνεψαν» ξανά, μετά από πολλά χρόνια.