Όταν το 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση, «παρέλαβε χάος και καταστολή» στο μεταναστευτικό, σημειώνει ο αντιπρόεδρος της Βουλής και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Βίτσας σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο και προσθέτει ότι μπορεί σε όλη την προσπάθεια που έγινε μετά το ξέσπασμα της κρίσης και την τεράστια αύξηση των ροών να έγιναν λάθη, όμως η διαχείριση υπήρξε αρκετά αποτελεσματική.

«Πέρυσι, η Μόρια, με 7.000 διαμένοντες, χαρακτηρίστηκε από την αντιπολίτευση 'κολαστήριο'. Ας είναι. Εφέτος, που ο αριθμός διαμενόντων υπερβαίνει τις 12.000, πώς την χαρακτηρίζει η κυβέρνηση και τα ΜΜΕ;», διερωτάται ο πρώην υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, στη συνέντευξή του.

Όσον αφορά τις επιστροφές στην Τουρκία ή τρίτες χώρες και το αν αυτές μπορούν να επιταχυνθούν, ο κ. Βίτσας εξηγεί τα στάδια της διαδικασίας και γιατί αυτή είναι χρονοβόρα. «Όσοι φαντάζονται επαναπροωθήσεις στη θάλασσα, ή την μια ημέρα έρχονται και την άλλη τους στέλνεις πίσω, κάνουν τεράστιο λάθος», τονίζει, σημειώνοντας ότι η Γερμανία επιμένει στις επιστροφές στη λογική «να μην έρθουν εδώ». «Όμως, ακόμα και στο επίπεδο των αναγκαστικών επιστροφών και απελάσεων, Γερμανία και Ελλάδα είναι ποσοστιαία σχεδόν ίσες», προσθέτει.

Το κείμενο της συνέντευξης του Δ' αντιπροέδρου της Βουλής Δημήτρη Βίτσα στη Νεκταρία Σταμούλη για το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο σε σχέση με το προσφυγικό και μεταναστευτικόι ζήτημα αναφέρει:

Κατηγορείτε την κυβέρνηση για τη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος, όμως, παρόλα αυτά, οι συνθήκες διαβίωσης στα νησιά είναι εδώ και χρόνια ιδιαίτερα άσχημες. Κάνοντας τον απολογισμό της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, θεωρείτε ότι ήταν εφικτό να δράσει διαφορετικά ώστε να παραδώσει μια άλλη κατάσταση;

«Όταν το 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση, όσον αφορά στο μεταναστευτικό, παρέλαβε χάος και καταστολή. Είναι χαρακτηριστικό πως ακόμη και η ταυτοποίηση του αιτούντος άσυλο γινόταν με χειρωνακτικό τρόπο (αποτύπωμα με μελάνι). Το 2015 εκδηλώθηκε η προσφυγική κρίση. Στα χρόνια 2015 - 2019 περίπου 1.500.000 άνθρωποι πέρασαν από την Τουρκία στην Ελλάδα και η πλειοψηφία τους από εδώ στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Είναι καθαρά δημιούργημα του ΣΥΡΙΖΑ ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών. Το Λιμενικό μας διέσωσε 430.000 ανθρώπους στη θάλασσα. Δημιουργήθηκαν 6 Κέντρα Υποδοχής και ταυτοποίησης. Σήμερα λειτουργούν στην ενδοχώρα 28 Κέντρα Φιλοξενίας για 20.000 ανθρώπους, 25.000 άνθρωποι διαμένουν σε σπίτια, με βάση το πρόγραμμα ΕΣΤΙΑ, 12.500 πηγαίνουν στο σχολείο, δεν εκδηλώθηκε κανένα επιδημικό επεισόδιο, δημιουργήθηκε το ενταξιακό πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ που, πέρα από επαγγελματική εκπαίδευση, περιέχει και την 6μηνη φιλοξενία σε σπίτια 5.000 εκπαιδευόμενων, 17.500 μετανάστες επέστρεψαν οικειοθελώς στις χώρες καταγωγής τους, με βάση το πρόγραμμα οικειοθελούς επιστροφής, 1.800 επέστρεψαν στη Τουρκία με βάση την κοινή δήλωση ΕΕ - Τουρκίας, μόνο το 2018 πάνω από 5.000 επανενώθηκαν με τις οικογένειές τους σε άλλες χώρες της Ευρώπης, κύρια στη Γερμανία.

Τετραπλασιάστηκε ο αριθμός χειριστών ασύλου και συγχρόνως δημιουργήθηκαν 20 δευτεροβάθμιες Επιτροπές Προσφυγών. Και, βεβαίως, διαμορφώθηκε ένα πλούσιο νομοθετικό πλαίσιο, που αντιστοιχεί στις διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δύσκολη πραγματικότητα. Δέχομαι ότι σε όλη αυτή την επίπονη προσπάθεια έγιναν λάθη, υπήρξαν καθυστερήσεις και παραλείψεις, όμως η διαχείριση υπήρξε αρκετά αποτελεσματική.

Τι έκανε η παρούσα κυβέρνηση; Υπήγαγε τις υπηρεσίες του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, λες και πρόκειται για ζήτημα ασφάλειας, αποστράτευσε ή εκδίωξε σημαντικά στελέχη, με γνώση και εμπειρία, από την Ελληνική Αστυνομία και την Γ.Γ. Μεταναστευτικής Πολιτικής, ανακάλυψε επιτέλους πως οι ροές οφείλονται στους πολέμους, τη φτώχεια και την κλιματική κρίση και μένει άναυδη και, εν πολλοίς, άπραγη στις αλματωδώς αυξανόμενες ροές -για τις οποίες βέβαια δεν ευθύνεται.

Πέρυσι, η Μόρια, με 7.000 διαμένοντες, χαρακτηρίστηκε από την αντιπολίτευση «κολαστήριο». Ας είναι. Εφέτος, που ο αριθμός διαμενόντων υπερβαίνει τις 12.000, πώς την χαρακτηρίζει η κυβέρνηση και τα ΜΜΕ; Εμείς, και τώρα, της προτείναμε μια άμεση λύση για αποσυμφόρηση των νησιών κατά 8.000 σε έναν μήνα και 13.000 συνολικά ως τέλος Νοέμβρη, με ενοικίαση ξενοδοχείων με χρήματα από την ΕΕ. Αυτό θα τους δώσει και χώρο και χρόνο για να σχεδιάσουν το δικό τους πρόγραμμα, αν έχουν».

Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας, έχει τεθεί επανειλημμένα-και πρόσφατα ξανά από τη Γερμανία- το ζήτημα της αύξησης των επιστροφών στην Τουρκία. Γιατί δεν έτρεξε όπως θα έπρεπε αυτό το κομμάτι της συμφωνίας; Είναι εφικτό να επιτευχθούν πιο γρήγοροι ρυθμοί;

« Η «καρδιά» της κοινής Δήλωσης ΕΕ - Τουρκίας είναι η εξής: Η ΕΕ χρηματοδοτεί με 6 δισ. ευρώ την τουρκική κυβέρνηση, την Ύπατη Αρμοστεία, τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης κλπ, ώστε οι πρόσφυγες (κύρια Σύριοι) να μένουν στο έδαφος του τουρκικού κράτους και η Τουρκία να κάνει ό,τι μπορεί ώστε να αποτρέπει τις ροές.

Οι επιστροφές, με βάση τη δήλωση, είναι ο διορθωτικός μηχανισμός, με δύο προϋποθέσεις: α) να έχει ολοκληρωθεί από τις ευρωπαϊκές -βασικά ελληνικές- Αρχές η εξέταση ασύλου. β) ο αιτών να παραμένει όλο το διάστημα εξέτασης στα νησιά. Οι ανήλικοι και οι λοιποί ευάλωτοι εξαιρούνται από την κοινή Δήλωση.
Αυτή είναι η αλήθεια και για αυτό η όλη διαδικασία είναι χρονοβόρα και ανεπιτυχής. Όσοι φαντάζονται επαναπροωθήσεις στη θάλασσα, ή την μια ημέρα έρχονται και την άλλη τους στέλνεις πίσω, κάνουν τεράστιο λάθος.

Οι επαναπροωθήσεις, ιδίως στη θάλασσα, είναι έγκλημα με βάση και το διεθνές δίκαιο, και οι άμεσες επιστροφές είναι ενάντια στη συνθήκη της Γενεύης, τους νόμους για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και σε αυτήν ακόμα την κοινή Δήλωση.

Η Γερμανία, βεβαίως, επιμένει στις επιστροφές στη λογική «να μην έρθουν εδώ». Όμως, ακόμα και στο επίπεδο των αναγκαστικών επιστροφών και απελάσεων, Γερμανία και Ελλάδα είναι ποσοστιαία σχεδόν ίσες.

Πάντως, το μόνιμο ερώτημα είναι: πώς ολοκληρώνεις ταχύτερα, αλλά όχι πρόχειρα, την εξέταση του αιτήματος ασύλου; Εμείς, το 2018, βελτιώσαμε, σε σχέση με το 2017, κατά 30% την ταχύτητα των αποφάσεων και 50% την ταχύτητα των επιδόσεων. Με όλη μου την καρδιά, μακάρι να γίνουν τα πράγματα καλύτερα, αλλά όλα εξαρτώνται από τις ροές. Ας επανέλθω στη Μόρια, κάποια στιγμή ο πληθυσμός έφτασε τις 4.000 και στις 30 Ιουνίου 2019 «παραδώσαμε» 5.628. Σήμερα είναι πάνω από 12.000».