Nέες ανατιμήσεις, της τάξης του 10%, που αφορούν σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες προϊόντων στα σούπερ μάρκετ, δείχνουν οι τιμοκατάλογοι που φτάνουν από τους προμηθευτές στις επιχειρήσεις και θα ισχύσουν από τον Ιούλιο. Αξίζει να σημειωθεί πως η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται να προσταθεί στους ήδη βεβαρημένους καταλόγους των προηγούμενων μηνών.

Οι εταιρείες παραγωγής τροφίμων και οι εμπορικές επιχειρήσεις έχουν ήδη αποστείλει στα καταστήματα λιανικής πώλησης τροφίμων νέους, ανατιμημένους τιμοκαταλόγους, με τις αυξήσεις κατά μέσο όρο να υπολογίζονται στο 10%. Οι ανατιμήσεις αναμένεται να περάσουν σταδιακά στα ράφια των καταστημάτων έως το τέλος Ιουλίου, ανάλογα με τα αποθέματα που διαθέτουν στις αποθήκες τους. Η λίστα της ακρίβειας μάλιστα αναμένεται να μεγαλώσει ακόμη περισσότερο, όσο κλιμακώνεται η ενεργειακή κρίση και αυξάνονται ραγδαία τα κόστη παραγωγής και μεταφοράς των προϊόντων.

Αυξήσεις όλο το καλοκαίρι

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι ανατιμήσεις δεν πρόκειται να σταματήσουν καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενη αποκλιμάκωση των τιμών αναμένεται από το φθινόπωρο, υπό την προϋπόθεση μάλιστα ότι δεν θα υπάρξει κάποια νέα έκτακτη συνθήκη, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί ακόμη πιο επιβαρυντικά. Τα κύματα ανατιμήσεων διαδέχονται το ένα το άλλο, με τις αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων να είναι σε πολλές περιπτώσεις μεγαλύτερες του ετήσιου πληθωρισμού, την ώρα που η κυβέρνηση αρνείται να προχωρήσει σε μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα, κάτι το οποίο θα έπρεπε να έχει συμβεί εδώ και καιρό.

Ανατιμήσεις

Δεκάδες προϊόντα πωλούνται πλέον ακριβότερα, με αυξήσεις που αγγίζουν ακόμα και το 50%, όπως το σπορέλαιο. Ακολουθεί το αλεύρι με αύξηση 27%, ενώ στα μακαρόνια η αύξηση φτάνει το 23%.

Το ψωμί από 0,90 ευρώ έχει φτάσει 1,20 ευρώ, καταγράφοντας δηλαδή αύξηση 33% από τον Ιανουάριο του 2022, ενώ το ίδιο διάστημα μια εξάδα αυγά έχει αυξηθεί κατά 15% και το γιαούρτι κατά 7%.

Τα όσα έρχονται ωστόσο είναι ακόμη πιο δυσοίωνα, μιας και από τα μέσα Ιουνίου έως το τέλος Ιουλίου αναμένονται νέες ανατιμήσεις προς τα επάνω, σε τουλάχιστον 30 κατηγορίες προϊόντων που καθημερινά αγοράζουν τα περισσότερα νοικοκυριά.

Έτσι, δεν αποκλείεται η αύξηση στο ρύζι να αγγίξει ακόμα και το 50%, στα χαρτικά ένα 20%, στα τυριά 20% επίσης, με τα ζυμαρικά και τις σάλτσες να παίρνουν ένα 15% αύξηση στην τιμή πώλησής τους όπως αυτή διαμορφώνεται σήμερα.

Δυσβάσταχτη καθημερινότητα

Την ίδια στιγμή, οι ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία έως σήμερα κάνουν δυσβάσταχτη την καθημερινότητα για χιλιάδες νοικοκυριά, καθώς οι αυξήσεις αγγίζουν το 30%. Και έπεται συνέχεια, καθώς οι αυξήσεις στα καύσιμα φέρνουν αυξήσεις στις μεταφορές και νέες ανατιμήσεις.

Σχετικά με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι «μόλις που τα βγάζει πέρα» διαμορφώθηκε στο 63%, ενώ στο 9% είναι το ποσοστό όσων αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους.

Οι καταναλωτές που δήλωσαν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αποτελούν το 19% του συνόλου, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι «έχουν χρεωθεί» διατηρήθηκε στο 8%-9%.

Παράλληλα, οι εκτιμήσεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προηγούμενους 12 μήνες ήταν στις -50,7 μονάδες, όταν οι αντίστοιχοι δείκτες σε Ε.Ε. και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -15,6 και -15,9 μονάδες αντίστοιχα.

Επίσης, ο δείκτης για τις προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους κατά τους προσεχείς 12 μήνες διαμορφώθηκε στις -48,6 μονάδες, με το 60% των νοικοκυριών να αναμένει εκ νέου ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 4% προβλέπει μικρή βελτίωση. Οι δείκτες σε Ε.Ε. και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -13,5 και -11,8 μονάδες αντίστοιχα.

Σε δύσκολη θέση οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Παράλληλα, οι αυξήσεις τιμών στην ενέργεια, τις οποίες δεν αντιμετωπίζει η κυβέρνηση, φαίνεται ότι δημιουργούν μεγάλα προβλήματα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και των καυσίμων είναι το κυρίαρχο πρόβλημα για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, σύμφωνα με έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ που διαπιστώνει ότι η αύξηση των λογαριασμών απασχολεί το 61,5% ΜΜΕ, καθώς το κόστος του ρεύματος έχει αυξηθεί κατά περίπου 90% και το κόστος καυσίμων κατά 70,3%. Μία στις πέντε επιχειρήσεις δηλώνει ότι έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές στους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η ΓΣΕΒΕΕ προβλέπει σημαντική αύξηση των ληξιπρόθεσμων λόγω της υπέρμετρης αύξησης του ενεργειακού κόστους.

Αυξάνουν τις τιμές

Όσον αφορά το πρώτο εξάμηνο του 2022, οι εκτιμήσεις των επιχειρήσεων αντιστοιχούσαν σε σημαντικά μεγάλη αύξηση του αριθμού όσων δήλωσαν ότι θα προχωρούσαν σε αύξηση των τιμών τους. Συγκεκριμένα, το 48,9% των επιχειρήσεων εκτιμούσε ότι θα αυξήσει τις τιμές του, έναντι μόλις του 4,4% που δήλωνε ότι θα τις μειώσει και του 43,6% που δήλωνε ότι θα τις διατηρήσει σταθερές.

Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις επιχειρήσεων που δήλωσαν ότι θα αυξήσουν τις τιμές τους το πρώτο εξάμηνο του 2022 παρατηρήθηκαν στις εμπορικές επιχειρήσεις (61,5%) και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις (56%). Επιπλέον, το 31,8% των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα των υπηρεσιών δήλωσε ότι θα προχωρήσει σε αύξηση των τιμών το πρώτο εξάμηνο του 2022.