× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Στο Λεπέτυμνο, το μεγαλύτερο ηφαίστειο της Λέσβου

Στα κορφοβούνια της Αιγηίδας με τον καθηγητή Νίκο Ζούρο και τα στελέχη του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου!

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 8/1/2022

Στο Λεπέτυμνο, το μεγαλύτερο ηφαίστειο της Λέσβου
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Σκαρφαλώνουμε με το Διευθυντή του Μουσείου Φυσικής Ιστορία Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, καθηγητή Νίκο Ζούρο, στην κορυφή του Λεπέτυμνου, του μεγαλύτερου βουνού της Λέσβου, στο βόρειο άκρο του νησιού, στην αυγή του 2022. Αναζητώντας τεκμήρια της ηφαιστειακής ιστορίας της Λέσβου. «Μιας άγνωστης και γοητευτικής ιστορίας που συνδέεται την γεωιστορική εξέλιξη του νησιού και δημιούργησε τα τοπία και τα πετρώματα που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας του προσφέροντας «τα δώρα του Ηφαίστου» στον άνθρωπο που δημιούργησε πολιτισμό» λέει ο κ. Ζούρος μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ.
Από τις κορυφές του Λεπέτυμνου, τον Προφήτη Ηλία και τη Βίγλα (Μυριβίλι), αγναντεύουμε ολόκληρη τη Λέσβο και τις απέναντι ακτές της Αιολίδας γης που είναι φτιαγμένες από τα ίδια ηφαιστειακά υλικά, που ανάβλυζαν στην επιφάνεια πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια. Ήταν η περίοδος της Αιγηίδας, της ενιαίας χερσαίας περιοχής που ένωνε την ηπειρωτική Ελλάδα με την Μικρασιατική χερσόνησο. Την γη της Αιγηίδας κάλυπταν πυκνά υποτροπικά δάση που φιλοξενούσαν πλούσια πανίδα όπως προκύπτει από τις ανασκαφές που πραγματοποιεί το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους στη Δυτική Λέσβο.
«Πολλά βουνά της Αιγηίδας, γεννήθηκαν από τις ηφαιστειακές εκρήξεις οι οποίες συγκλόνισαν την περιοχή του Βορειανατολικού Αιγαίου πριν από 20 έως 17 εκατομμύρια χρόνια. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά είναι το μεγάλο στρωματοηφαίστειο του Λεπέτυμνου!» σημειώνει ο κ. Ζούρος.
Είναι συγκλονιστικό το γεγονός ότι από μια φυσική καταστροφή δημιουργήθηκαν τα στοιχεία που συγκροτούν την άγρια ομορφιά του Λεσβιακού τοπίου.
O ορεινός όγκος του Λεπετύμνου εμφανίζει μεγάλο αριθμό χαρακτηριστικών ηφαιστειακών γεωμορφών και γεωτόπων καθώς και μοναδικής ομορφιάς φυσικά τοπία που συγκροτούν ένα μεγάλο αρχείο τεκμηρίων της γεωλογικής κληρονομιάς της περιοχής. Το ηφαιστειακό υπόβαθρο φιλοξενεί πλούσια βιοποικιλότητα με σημαντικό αριθμό ενδημικών φυτών και ενδιαφέρουσα πανίδα.

Η έρευνα του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους φέρνει στο φως τα τεκμήρια της άγνωστης στους πολλούς ηφαιστειακής ιστορίας της Λέσβου που βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη την έκταση του νησιού και μας περιμένουν για να διηγηθούν τις ιστορίες τους! Σε αυτήν τη μοναδική γεωιστορία μας ξεναγεί ο κ. Ζούρος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι κορυφές του Λεπέτυμνου
Οι ηφαιστειακές εκρήξεις εκτόξευαν στην ατμόσφαιρα μεγάλες ποσότητες ηφαιστειακής στάχτης ενώ η παχύρευστη λάβα σχημάτιζε επάλληλα ρεύματα λάβας στις πλαγιές του ηφαιστείου, δημιουργώντας σταδιακά ένα μεγάλο ηφαιστειακό κώνο.
Μια μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη πριν από 17 εκατομμύρια χρόνια κατέστρεψε τον ηφαιστειακό κώνο και δημιούργησε στη θέση του μια μεγάλη ηφαιστειακή καλδέρα. Στο εσωτερικό της καλδέρας του Λεπετύμνου νεώτερες αναβλύσεις λάβας δημιούργησαν τους δύο μεγάλους ηφαιστειακούς θόλους που έφτασαν σε ύψος τα 968 μέτρα, σχηματίζοντας τις σημερινές κορυφές του βουνού, Προφήτης Ηλίας και Βίγλα.
Η υδροθερμική δραστηριότητα που ακολούθησε την ηφαιστειακή δράση προκάλεσε την αποσάθρωση των πετρωμάτων στο εσωτερικό της καλδέρας δημιουργώντας εκτεταμένες ζώνες πυριτίωσης αλλά και τα κοιτάσματα στυπτηρίας, στα οποία οφείλει το όνομα του ο οικισμός της Στύψης. Τα κοιτάσματα αυτά είχαν στρατηγική σημασία κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα λόγω της αιμοστατικής δράσης της στυπτηρίας.

Η ηφαιστειακή βολίδα της Πελόπης
Τα τεκμήρια μιας μεγάλης ηφαιστειακής έκρηξης που συγκλόνισε την Κεντρική Λέσβο πριν από 18 εκατομμύρια χρόνια παρουσιάζονται σε ένα εντυπωσιακό γεώτοπο στις πλαγιές του ηφαιστείου του Λεπετύμνου, νότια του χωριού Πελόπη.
Αποθέσεις ηφαιστειακών υλικών που εκτοξεύτηκαν κατά την διάρκεια διαδοχικών εκρήξεων δημιούργησαν επάλληλα στρώματα πυροκλαστικών υλικών. Ηφαιστειακή τέφρα σχηματίζει στρώματα πλούσια σε μικρά σφαιρικά σώματα ελαφρόπετρας.
Μια μεγάλη ηφαιστειακή βολίδα που εκτοξεύθηκε κατά την διάρκεια μιας μεγάλης ηφαιστειακής έκρηξης από τον ηφαιστειακό κρατήρα, σημάδι της βιαιότητας της, δημιούργησε ένα μικρό κρατήρα καθώς βυθίσθηκε μέσα στις τότε πρόσφατες και χωρίς συνοχή αποθέσεις των ηφαιστειακών υλικών.
Η θέση της ηφαιστειακής βολίδας βοηθά στον προσδιορίσμό της θέσης του ηφαιστειακού κρατήρα από τον οποίο εκτοξεύθηκε και διανύοντας μια παραβολική τροχιά.
Ακολούθησαν νεώτερα ηφαιστειακά γεγονότα που προκάλεσαν την απόθεση νεώτερων στρωμάτων που κάλυψαν τα ίχνη της βολίδας και σκέπασαν τα ηφαιστειακά υλικά που δέχθηκαν τα προϊόντα της ηφαιστειακής έκρηξης.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι στηλοειδείς λάβες της Πελόπης
Κατά μήκος της επαρχιακής οδού Πελόπης – Υψηλομέτωπου, βρίσκονται οι εντυπωσιακές στηλοειδείς λάβες Πελόπης, που μοιάζουν με φυσικές κολόνες, τοποθετημένες η μια δίπλα στην άλλη.
Η εντυπωσιακή ηφαιστειακή δομή οφείλεται στην γρήγορη ψύξη ενός ρεύματος λάβας, που ανάβλυσε από τον ηφαιστειακό δόμο του Προφήτη Ηλία. Καθώς το ρευστό υλικό ανέβαινε με χαμηλή ταχύτητα προς την επιφάνεια της γης, ψύχθηκε απότομα στο εσωτερικό του ηφαιστείου, με αποτέλεσμα να αναπτυχθούν συστήματα πολλαπλών παράλληλων ρωγμώσεων σε όλο τον όγκο του. Κατά μήκος των ρωγμών αυτών, τα πετρώματα διαχωρίστηκαν και σχημάτισαν εντυπωσιακά πενταγωνικά ή εξαγωνικά πρίσματα, που εμφανίζονται σήμερα και χαρακτηρίζουν το τοπίο της περιοχής.

Ηφαιστειακός λαιμός Πελόπης
Κατά μήκος του δρόμου ανάμεσα στου οικισμούς της Πελόπης και Υψηλομέτωπου, ανυψώνεται ο εντυπωσιακός ηφαιστειακός λαιμός που βρίσκεται κοντά στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου Πελόπης.
Πρόκειται για ένα ηφαιστειακό οικοδόμημα, ηλικίας περίπου 17 εκατομμυρίων ετών. Αποτελεί έναν πλευρικό ηφαιστειακό αγωγό τον οποίο τροφοδοτούσε ο υπόγειος μαγματικός θάλαμος του ηφαιστείου του Λεπετύμνου, με λάβα. To μάγμα ανέβηκε αργά προς την επιφάνεια χωρίς να δημιουργήσει βίαιη ηφαιστειακή έκρηξη.
Με την πάροδο του χρόνου τα γύρω πετρώματα διαβρώθηκαν με αποτέλεσμα να την εμφάνιση ενός εντυπωσιακού ηφαιστειακού λαιμού.

[ΠΗΓΗ]

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΔΡΑΣΕΙΣ

Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία

Σπάνια φύλλα, μαρτυρίες προσφύγων και πρώτες εκδόσεις του Μυριβήλη και του Βενέζη παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης για τα 100 χρόνια της ΕΣΗΕΠΗΝ
Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη

Την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου με ομιλητή τον Νεκτάριο Τριάντη
Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη
ΔΥΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ

Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;

Στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου συζητήθηκε το μεγάλο έργο των 1,42 δισ. ευρώ – Ο ΑΔΜΗΕ δηλώνει ότι μπορεί να εξετάσει νέα θέση για τον υποσταθμό στον Πολιχνίτο και υπόγειο καλώδιο προς τη Μυτιλήνη
Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα

Το σωματείο του Πλωμαρίου ευχαριστεί τον Δήμο Μυτιλήνης και τους εργαζομένους για τις παρεμβάσεις στον αγωνιστικό χώρο
Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Μαρία Κομνηνάκα ζητά κούρεμα χρεών

Το ΚΚΕ θα στηρίξει την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τη διερεύνηση των κυβερνητικών αποφάσεων για τα «κόκκινα» δάνεια και τις κρατικές εγγυήσεις του «Ηρακλή»
Η Μαρία Κομνηνάκα ζητά κούρεμα χρεών
ΥΓΕΙΑ

Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο

Την Τρίτη 24 Νοεμβρίου, από τις 10:30 έως τις 12:30, στο πρώην Δημαρχείο
Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη

Συνελήφθη 29χρονος το μεσημέρι της Τρίτης για παράβαση της νομοθεσίας για τα όπλα
Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης

Δύο ποδηλάτες, 55 και 56 ετών, τραυματίστηκαν στο ατύχημα. Δέκα ημέρες αργότερα, η έρευνα του Αστυνομικού Τμήματος Αγιάσου οδήγησε στην ταυτοποίηση του 20χρονου οδηγού δικύκλου
Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Ανοιχτή πρόσκληση για πολιτιστικές δράσεις στο Βόρειο Αιγαίο

Έως τις 22 Ιανουαρίου 2027 η υποβολή προτάσεων από πολιτιστικούς συλλόγους και φορείς για ένταξη στο «Σχέδιο Δράσης Πολιτισμού 2027» της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
Ανοιχτή πρόσκληση για πολιτιστικές δράσεις στο Βόρειο Αιγαίο
ΔΡΑΣΕΙΣ

Η Παναγιούδα ψάχνει το πιο όμορφα στολισμένο σπίτι

Χριστουγεννιάτικος διαγωνισμός από τον Πολιτιστικό Σύλλογο και την Κοινότητα, με δώρα για τις τρεις καλύτερες συμμετοχές
Η Παναγιούδα ψάχνει το πιο όμορφα στολισμένο σπίτι
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Δυναμική συγκέντρωση και πορεία για το Πολυτεχνείο στη Μυτιλήνη

Πορεία από την Πλατεία Σαπφούς στην προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη, με μηνύματα για την ειρήνη, την παιδεία και τα δικαιώματα των εργαζομένων
Δυναμική συγκέντρωση και πορεία για το Πολυτεχνείο στη Μυτιλήνη
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ερώτηση του ΚΚΕ για παιδιά σε κρατητήρια αντί για δομές προστασίας

Άμεση μεταφορά σε κατάλληλες κρατικές δομές και ενίσχυση των υπηρεσιών παιδικής προστασίας ζητούν οι βουλευτές
Ερώτηση του ΚΚΕ για παιδιά σε κρατητήρια αντί για δομές προστασίας