Τις προκλήσεις, τις ανάγκες και τις καλές πρακτικές σχετικά με την πρόσβαση των παιδιών προσφύγων στη δημόσια εκπαίδευση στα νησιά του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, διερεύνησε ημερίδα που διοργάνωσε πριν λίγες μέρες το Αυτοτελές Τμήμα Συντονισμού και Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης Προσφύγων του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων. Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.) και χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Στην ημερίδα συμμετείχαν οι Περιφερειακοί Διευθυντές Εκπαίδευσης Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, Διευθυντές Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης, Συντονιστές Εκπαίδευσης Προσφύγων, εκπρόσωποι εκπαιδευτικών από Δομές Υποδοχής για την Εκπαίδευση των Προσφύγων (ΔΥΕΠ) διαφορετικών νησιών και μέλη διεθνών οργανισμών, οι οποίοι αντάλλαξαν εμπειρίες στο θέμα της πρόσβασης των παιδιών προσφύγων στην εκπαιδευτική διαδικασία. Βασικός στόχος ήταν η αποτίμηση της εκπαιδευτικής και διοικητικής λειτουργίας των ΔΥΕΠ των νησιών, ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότερη πλαισίωση και υποστήριξη των δομών αυτών.

Το  Αυτοτελές Τμήμα Συντονισμού και Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης Προσφύγων αναφέρθηκε στις προσπάθειες του Υπουργείου Παιδείας για τη δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου που να διασφαλίζει την εκπαίδευση των προσφυγοπαίδων στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα κατά τη σχολική χρονιά 2018-2019 να φοιτούν στα σχολεία της χώρας περίπου 12.000 παιδιά πρόσφυγες. Με στόχο η πρόσβαση στο σχολείο να διασφαλιστεί και για τα παιδιά πρόσφυγες που διαμένουν στα νησιά, οι Περιφερειακοί Διευθυντές Εκπαίδευσης τόνισαν τη θετική εμπειρία από τις συγκεκριμένες περιοχές.

Τα παιδιά πρόσφυγες αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες στο να εγγραφούν στο σχολείο σε παγκόσμιο επίπεδο, επισήμανε η Υ.Α., αλλά το δικαίωμά τους στην εκπαίδευση θα πρέπει να διασφαλίζεται, καθώς αποτελεί ένα πλαίσιο ασφάλειας, ενδυνάμωσης αλλά και ένταξής τους στις κοινωνίες υποδοχής τους.  Με δράσεις όπως προγράμματα επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης της τοπικής και εκπαιδευτικής κοινότητας, η Υ.Α. στηρίζει τις προσπάθειες και στη χώρα μας προς αυτή την κατεύθυνση. Τη σημασία τη δικτύωσης και της υποστήριξης των εκπαιδευτικών σε τοπικό επίπεδο επιβεβαίωσαν και οι εκπρόσωποι της UNICEF.

Από την πλευρά της, η Βοηθός Συνήγορος για τα Δικαιώματα του Παιδιού επισήμανε την ανάγκη για μεσοπρόθεσμο, αλλά και μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό στο θέμα της εκπαίδευσης και διασύνδεση όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να ξεπεραστούν οι όποιες αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας.

Μέσα από τις ομάδες εργασίας της ημερίδας αναδείχθηκαν ως καλές πρακτικές: οι συναντήσεις  με γονείς των παιδιών προσφύγων, η παροχή ενημέρωσης για την εκπαιδευτική διαδικασία και η ενεργής συμμετοχή τους, καθώς  και η αξιοποίηση των ειδικών προσόντων που υπάρχουν ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς για την ενδο-επιμόρφωση της εκπαιδευτικής κοινότητας. Ακόμα, τονίστηκε η συμβολή της μη-τυπικής εκπαίδευσης προς το σκοπό της ενίσχυσης της τυπικής εκπαίδευσης, η σημασία των δράσεων ευαισθητοποίησης και των ευκαιριών συνύπαρξης της τοπικής κοινωνίας και του προσφυγικού πληθυσμού, η ανάγκη κατανομής των μαθητών με βάση την ηλικία και το γνωστικό τους επίπεδο και τα θετικά αποτελέσματα που μπορεί να φέρει το καλό κλίμα, η επικοινωνία και η συνεργασία μεταξύ όλων των συναφών φορέων.

Οι εκπαιδευτικοί αναφέρθηκαν στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, όπως η ανάγκη για συστηματική επιμόρφωση, η δυσκολία στην οικοδόμηση εμπειρίας σε μια τάξη ή δομή υποδοχής για τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, η μεγάλη κινητικότητα των μαθητών προσφύγων που διαμένουν στα νησιά και η ανάγκη για την παρακολούθηση της συνέχισης της εκπαιδευτικής τους πορείας όταν μεταφέρονται στην ενδοχώρα. Στα πρακτικά προβλήματα εντοπίστηκαν η μεταφορά και η συνοδεία των παιδιών από και προς τα κέντρα υποδοχής, όπου διαμένουν.

Ως κύριο επόμενο στόχο το  Αυτοτελές Τμήμα Συντονισμού και Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης Προσφύγων ανέδειξε την ένταξη των παιδιών προσφύγων στα σχολεία της χώρας και την ενεργή συμμετοχή των γονέων προσφύγων προς αυτή την κατεύθυνση.