Ζητούμενο, εν συντομία, του συγκεκριμένου πονήματος, με αφορμή την παγκόσμια μέρα θεάτρου, είναι να καταδειχθεί η χρησιμότητα του θεατρικού παιχνιδιού, ως απαραίτητο εργαλείο στην θεατρική εκπαίδευση. Ας λάβουμε υπόψιν μας, τη σημασία των παρακάτω σημείων:

Θα πρέπει να ενταχθεί (το θεατρικό παιχνίδι) στο μάθημα της θεατρικής αγωγής και να αποτελέσει βασικό και αναπόσπαστο μέρος του μαθήματος. Στην πλειοψηφία τους οι εκπαιδευτικοί που αναλαμβάνουν, το μάθημα του θεάτρου αγνοούν ή παρακάμπτουν, δυστυχώς, το θεατρικό παιχνίδι.
Ακόμα και στην περίπτωση που κάποιο σχετικό μάθημα είναι χαρακτηρισμένο ως θεωρητικό, το θεατρικό παιχνίδι θα μπορούσε να παίξει καταλυτικό ρόλο, με τις ανάλογες πάντα ασκήσεις στην κατανόηση κειμένων, τάσεων, ρευμάτων και εποχών.

Στην περίπτωση που επιδίωξη του σχολείου και της θεατρικής ομάδας είναι να καταλήξει το μάθημα σε παράσταση, (ανεξάρτητα από το αν είναι αυτοσκοπός ή όχι), ο χρόνος που θα διατεθεί για το θεατρικό παιχνίδι μόνο χαμένος δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί. Αυτό θα δέσει την ομάδα, θα βοηθήσει να έρθουν τα μέλη της πιο κοντά μεταξύ τους αλλά και με το έργο ή το δρώμενο που έχουν επιλέξει να παρουσιάσουν.

Αν το μάθημα της θεατρικής αγωγής δεν βασιστεί στα γερά θεμέλια του θεατρικού παιχνιδιού, αν δεν εντάξει τις ασκήσεις οργανικά ακόμα και στο ανέβασμα των σκετς για τις ανάγκες των σχολικών εορτών, τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπως και στο μάθημα της αισθητικής αγωγής, τότε θα υπάρχουν προβλήματα.

Σ΄ αυτή την περίπτωση το μάθημα θα κινδυνεύει να χαρακτηρισθεί κουραστικό και χωρίς ενδιαφέρον, ανούσιο, αφού οι γνώσεις χωρίς το βιωματικό κομμάτι των θεατρικών ασκήσεων του θεατρικού παιχνιδιού δεν θα εμπεδώνονται.
Αντίθετα το σωστά μοιρασμένο μάθημα με συνδυασμό πρακτικού και θεωρητικού μέρους, θα φέρει το ποθούμενο αποτέλεσμα, θα γεμίσει τους μαθητές με την χαρά της δημιουργίας και της γνώσης, και θα τους οπλίσει με χρήσιμα εφόδια για το μέλλον τους, όποιο επάγγελμα και αν αποφασίσουν ν’ ακολουθήσουν.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι σε ολόκληρο σχεδόν το φάσμα των μαθημάτων, ιδιαίτερα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση τα παιχνίδια ρόλων (role playing) χρησιμοποιούνται, όλο και πιο συχνά, σε διεθνές επίπεδο, και με περισσότερο ζήλο σε χώρες με παράδοση στην εκπαιδευτική έρευνα, όπως λ.χ. η Αγγλία. Το να βιώσει κανείς, να ενσωματώσει, μια δεδομένη κατάσταση, εμπειρία ή ρόλο, ‘’σπάει’’ το δίπολο μαθητής/υποκείμενο - γνώση/αντικείμενο καθώς η μαθησιακή διαδικασία δε βασίζεται πλέον στην απορρόφηση πληροφορίας (αντικείμενο προς ‘’κατανάλωση’’) αλλά στη βιωματική ενσωμάτωση κατά την οποία η γνώση αποκτάται ως προσωπική εμπειρία, ως δημιούργημα και απότοκο μιας κατάστασης που ενορχηστρώνει μεν αλλά δεν ελέγχει απόλυτα ο εμψυχωτής παιδαγωγός.

Με αυτόν τον τρόπο οι αποκτούμενες γνώσεις και δεξιότητες (λ.χ. πρακτικές, κοινωνικές, κινητικές) προκύπτουν μέσα από προσωπικά ή συλλογικά βιώματα που λαμβάνουν μεν χώρα μέσα στο πλαίσιο που δομεί ο θεατροπαιδαγωγός αλλά φιλτράρονται, τροποποιούνται και γίνονται αντικείμενο ‘’οικειοποίησης’’ κατά διαφορετικό τρόπο και σε διαφορετικό βάθος από κάθε συμμετέχοντα μαθητή ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες, τάσεις, όσο και ανάγκες του κάθε ατόμου. Το σημαντικότερο στοιχείο και προτέρημα μιας βιωματικής προσέγγισης στο χτίσιμο ικανοτήτων (είτε είναι επικοινωνιακές, ψυχοσυναισθηματικές, ή γνωστικού χαρακτήρα) είναι ότι δεν αποτελεί κάτι ‘’ξένο’’ που μπορεί να ξεχαστεί, όπως οι πληροφορίες που απομνημονεύονται πριν από ένα διαγώνισμα, αλλά ένα πλέγμα από δυνατότητες που αναπτύχθηκαν ‘’από τα μέσα προς τα έξω’’ μέσω της έκφρασης, της οικειοποίησης, ή ακόμα και της μετεξέλιξης. Το σημαντικό στο πλαίσιο που δημιουργεί ο θεατροπαιδαγωγός είναι, αντί για μηχανική απορρόφηση, να ενθαρρύνει την οργανική ανάπτυξη, τη μετεξέλιξη και την παραλλαγή γνώσεων και δεξιοτήτων. Έτσι γίνεται σεβαστή η ιδιαιτερότητα του κάθε παιδιού και δεν προκρίνεται το στήσιμο μιας μαθησιακής γραμμής παραγωγής, που θα αποτελούσε ένα όχημα για κατάρτιση αλλά όχι για ολιστική εκπαίδευση.

Με άλλα λόγια η γνώση στο προτεινόμενο σχήμα, χτίζεται, αναπτύσσεται, και κερδίζεται ως αποτέλεσμα μιας ψυχαγωγικής και ευχάριστης βιωματικής διαδικασίας, όχι ως προϋπάρχον προϊόν προς απορρόφηση, και για αυτό αποκτά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, ανάλογα με το κάθε άτομο, με τρόπο τέτοιον που να βοηθήσει στην ανάπτυξη όσο και την ‘’καρποφορία’’ των πολύτιμων ιδιαιτεροτήτων που έχει κάθε μαθητής.

Επιπλέον, η μοναδικότητα του κάθε αυριανού πολίτη αντιμετωπίζεται ως πολύτιμη παρακαταθήκη αντί για εμπόδιο στην ενσωμάτωση γνώσεων και ικανοτήτων, δίνοντας έτσι νόημα στο δημοκρατικό κοινωνικοπολιτικό υπόβαθρο που η εκπαίδευση (οφείλει να) υποστηρίζει και προωθεί και το οποίο αποκτά περιεχόμενο μόνο όταν η διαφορετικότητα και η ιδιαιτερότητα αφήνονται να ανθίσουν και να καρποφορήσουν.

*Δημοσιογράφος- Θεατρολόγος, ηθοποιός