Με τον χαιρετισμό της αντιδημάρχου Πολιτισμού και Κοινωνικής Μέριμνας του Δήμου Μυτιλήνης, Εριφύλης Χιωτέλλη, άνοιξε το απόγευμα της Τρίτης 6 Οκτωβρίου η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4ου Φεστιβάλ Προαγωγής Ψυχικής Υγείας, με αντικείμενο την κοινοτική φροντίδα και την υποστήριξη των άτυπων φροντιστών και φροντιστριών στη Λέσβο.

Ήταν μια συζήτηση που έδωσε χώρο σε ανθρώπους οι οποίοι σπάνια βρίσκονται οι ίδιοι στο επίκεντρο της προσοχής. Σε κόρες και γιους, συζύγους και άλλους συγγενείς που αναλαμβάνουν καθημερινά τη φροντίδα ενός αγαπημένου προσώπου, συχνά χωρίς προετοιμασία, χωρίς επαρκή ενημέρωση και χωρίς τη δυνατότητα να απομακρυνθούν έστω για λίγες ώρες από αυτή την ευθύνη.

Μέσα από τις προσωπικές μαρτυρίες και τις παρεμβάσεις επαγγελματιών υγείας αναδείχθηκαν η σωματική και ψυχική εξάντληση, οι οικονομικές δυσκολίες, η μοναξιά και οι ενοχές που συνοδεύουν τη φροντίδα ανθρώπων με άνοια. Παράλληλα, παρουσιάστηκε η εμπειρία των ομάδων υποστήριξης στη Λέσβο και τέθηκε το ζήτημα της συνέχειας αυτών των παρεμβάσεων, ώστε η βοήθεια να φτάνει στις οικογένειες προτού βρεθούν σε αδιέξοδο.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονταν η παρουσίαση του έργου «ΦροντίΖΩ», η συζήτηση για τη βιωσιμότητα και τη συνέχισή του και η στρογγυλή τράπεζα «Από την εμπειρία στη βιώσιμη πολιτική. Κοινοτική φροντίδα, ψυχική υγεία και υποστήριξη των άτυπων φροντιστών και φροντιστριών στη Λέσβο».

Τη συζήτηση συντόνισαν η Έφη Λατσούδη και η Ελίνα Αζοπούλου από την Αλληλεγγύη Λέσβου – Lesvos Solidarity. Συμμετείχαν ο καρδιολόγος και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αιγαίου Γεώργιος Χαριτάκης, ο ψυχολόγος και επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Ημέρας Βαβέλ Νίκος Γκιωνάκης, η διευθύντρια της Ψυχιατρικής Κλινικής Ενηλίκων Μυτιλήνης Νίκη Κούρτη και η κοινωνική λειτουργός, με μεταπτυχιακή εκπαίδευση στη Γεροντολογία, Μαρία Βούρου, επιστημονική υπεύθυνη του οικοτροφείου Α3 Alzheimer της ΑΜΚΕ ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων «Αγκαλιά». Ουσιαστικό μέρος της εκδήλωσης αποτέλεσαν οι τοποθετήσεις φροντιστών, που μετέφεραν τη δική τους καθημερινή εμπειρία.

Εριφύλη Χιωτέλλη και η ευθύνη της τοπικής αυτοδιοίκησης

Στον χαιρετισμό της, η Εριφύλη Χιωτέλλη χαρακτήρισε το φεστιβάλ μια διοργάνωση που μεγαλώνει και εντάσσεται σταδιακά στην κοινωνική ζωή του τόπου, υπενθυμίζοντας ότι η ψυχική υγεία αφορά ολόκληρη την κοινωνία.

Αναφερόμενη ειδικότερα στην άνοια, στάθηκε στην ανάγκη να προηγείται πάντα ο άνθρωπος της ασθένειάς του. Η μνήμη, οι σχέσεις, η αξιοπρέπεια και το δικαίωμα συμμετοχής στην κοινωνική ζωή, όπως επισήμανε, πρέπει να παραμένουν στο κέντρο της συζήτησης.

Περιέγραψε, παράλληλα, τη θέση εκείνων που γίνονται άτυποι φροντιστές χωρίς να το έχουν επιλέξει ή να έχουν προετοιμαστεί. Ανθρώπων που καλούνται να κατανοήσουν γιατί ο συγγενής τους αλλάζει, γιατί δεν ανταποκρίνεται όπως παλαιότερα και γιατί εμφανίζει συμπεριφορές που τους ξενίζουν. Μέσα σε αυτή την καθημερινότητα, ο θυμός μπορεί να ακολουθείται από ενοχές και η προσπάθεια από εξάντληση, ενώ οι επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις συνεχίζονται.

Η αντιδήμαρχος υπογράμμισε ότι η έκφραση κατανόησης δεν αρκεί. Το «δεν είστε μόνοι», όπως ανέφερε, χρειάζεται να αποδεικνύεται με πράξεις.

Αναγνωρίζοντας τις ελλείψεις, σημείωσε ότι όσα έχουν γίνει στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης για την υποστήριξη αυτών των οικογενειών παραμένουν λίγα. Μέσα από υπηρεσίες όπως το «Βοήθεια στο Σπίτι», ο Δήμος γνωρίζει ανθρώπους και οικογένειες που προσπαθούν να ανταποκριθούν σε μεγάλες ανάγκες, αλλά συχνά, όπως είπε, δεν υπάρχουν τα εργαλεία, η οικονομική στήριξη και το πλαίσιο για περισσότερες παρεμβάσεις.

Αναφέρθηκε επίσης στην ανταπόκριση του Δήμου στην πρόταση της «Αγκαλιάς» για τη δημιουργία δομής για ανθρώπους με Alzheimer, επισημαίνοντας τη σημασία αξιοποίησης κάθε δυνατότητας που μπορεί να βελτιώσει τη ζωή των ασθενών και των οικογενειών τους.

«Η φροντίδα δεν είναι υπόθεση ενός ανθρώπου μέσα σε ένα σπίτι», τόνισε. Όπως πρόσθεσε, πίσω από κάθε άνθρωπο που ζει με άνοια υπάρχει κάποιος που τον φροντίζει, ενώ πίσω από κάθε φροντιστή υπάρχει η ανάγκη να φροντιστεί και ο ίδιος.

Το «ΦροντίΖΩ» πήγε εκεί όπου ζουν οι άνθρωποι

Κατά την παρουσίαση του έργου «ΦροντίΖΩ» αναδείχθηκε η σημασία της προσέγγισης των φροντιστών μέσα στις κοινότητες της Λέσβου. Οι συναντήσεις έδωσαν τη δυνατότητα ενημέρωσης και υποστήριξης σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες ή δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να εξασφαλίσουν επαγγελματική φροντίδα για τον συγγενή τους.

Οι παρεμβάσεις αφορούσαν κυρίως φροντιστές ανθρώπων με άνοια, ενώ στη συζήτηση έγινε αναφορά και σε οικογένειες που στηρίζουν ανθρώπους με ψυχικές δυσκολίες. Η συνεργασία με την Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας παρουσιάστηκε ως καθοριστική για την υλοποίηση της προσπάθειας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι οι επαγγελματίες πήγαν στους τόπους όπου ζουν οι οικογένειες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να μιλήσουν για την καθημερινότητά τους. Αυτή η επαφή ανέδειξε ανάγκες που μπορεί να παραμένουν αθέατες όταν η πρόσβαση στη βοήθεια προϋποθέτει μετακινήσεις και διαθέσιμο χρόνο.

Η συμμετοχή γυναικών από την ομάδα του Πολιχνίτου στην εκδήλωση αποτέλεσε μια συνέχεια αυτής της διαδικασίας. Οι ίδιες μετέφεραν την εμπειρία τους από τις συναντήσεις, την ενημέρωση που έλαβαν και την πρακτική καθοδήγηση που, όπως περιέγραψαν, τους έλειπε.

Η φροντίδα έχει έντονη γυναικεία παρουσία

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν ήταν η σύνθεση των ομάδων. Από τα 57 άτομα που συναντήθηκαν στο πλαίσιο του έργου, τα 53 ήταν γυναίκες.

Το στοιχείο αυτό έφερε στο προσκήνιο τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η φροντίδα μέσα στην οικογένεια. Όπως επισημάνθηκε, γυναίκες αναλαμβάνουν ένα δυσανάλογο μέρος της καθημερινής ευθύνης, παράλληλα με άλλους ρόλους και υποχρεώσεις, συχνά χωρίς να γνωρίζουν τις υπηρεσίες στις οποίες μπορούν να απευθυνθούν.

Η συζήτηση ανέδειξε, επίσης, ότι η ενημέρωση για την ασθένεια αποτελεί μόνο μία πλευρά της υποστήριξης. Εξίσου σημαντική ήταν για τους συμμετέχοντες η δυνατότητα να βρεθούν με άλλους ανθρώπους, να μιλήσουν χωρίς φόβο ότι θα κριθούν και να αναγνωρίσουν κοινές εμπειρίες.

Στην αποτίμηση των συναντήσεων τονίστηκαν η συνέπεια, η εμπιστοσύνη, η εχεμύθεια και η ειλικρίνεια. Η έκφραση θυμού, κόπωσης ή αδυναμίας δεν είναι εύκολη για έναν άνθρωπο που θεωρεί ότι οφείλει να αντέχει διαρκώς. Η ομάδα δημιούργησε χώρο για να ακουστούν και αυτά τα συναισθήματα.

«Φρόντιζα τον πατέρα μου χωρίς να ξέρω τι αντιμετωπίζω»

Η μαρτυρία της κυρίας Σταυρούλας από τον Πολιχνίτο έδωσε συγκεκριμένο περιεχόμενο σε όσα είχαν προηγηθεί. Μιλώντας για τη φροντίδα του πατέρα της, περιέγραψε μια δεκαετία απαιτητική και εξαντλητική, κατά την οποία δεν διέθετε τη γνώση που χρειαζόταν για να κατανοήσει την κατάστασή του.

Όπως ανέφερε, απέδιδε τη νευρικότητα, την επιθετικότητα, την ιδιορρυθμία και την άρνηση συνεργασίας στον χαρακτήρα του. Η απουσία ιατρικής διάγνωσης, καθώς ο ίδιος δεν δεχόταν να επισκεφθεί γιατρό, άφηνε την οικογένεια χωρίς σαφή εξήγηση και καθοδήγηση.

Η καθημερινότητα γινόταν έτσι μια συνεχής δοκιμασία. Περιέγραψε θλίψη, απογοήτευση και αδιέξοδο, αλλά και την αίσθηση ότι όσα προσέφερε δεν έβρισκαν ανταπόκριση. Χωρίς να γνωρίζει πώς επηρεάζει η άνοια τη συμπεριφορά, βίωνε ορισμένες αντιδράσεις ως αχαριστία ή παραξενιά.

Στη διάρκεια αυτών των χρόνων, όπως είπε, βρέθηκε να αντιμετωπίζει και μια δική της σοβαρή περιπέτεια υγείας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη στήριξη του συζύγου της και της οικογένειάς της, που τη βοήθησαν να παραμείνει όρθια.

Μιλώντας εκ των υστέρων για όσα έμαθε μέσα από την ομάδα, εξήγησε ότι η ενημέρωση θα μπορούσε να είχε κάνει τη διαχείριση της κατάστασης πιο ήρεμη και για τους δύο. Η γνώση που τότε δεν είχε, σήμερα της επιτρέπει να ερμηνεύει διαφορετικά εκείνη την εμπειρία.

«Χρωστάω και στον εαυτό μου ένα συγγνώμη»

Η κυρία Σταυρούλα μίλησε με ειλικρίνεια για τις ενοχές που κουβαλά από εκείνα τα χρόνια. Εξέφρασε την ανάγκη να ζητήσει συγγνώμη από τον πατέρα της για στιγμές που δεν γνώριζε πώς να ανταποκριθεί, αλλά στάθηκε και στην παραμέληση του ίδιου της του εαυτού.

«Χρωστάω και στον εαυτό μου ένα συγγνώμη», είπε, εξηγώντας ότι δεν του έδωσε στιγμές ανάσας και φροντίδας.

«Οι φροντιστές είναι τα σιωπηλά θύματα της αρρώστιας αυτής. Δεν πρέπει να μένουν αόρατοι», υπογράμμισε. Ζήτησε συναισθηματική και πρακτική ενδυνάμωση, έγκυρη ενημέρωση και καθοδήγηση από ψυχολόγους, ψυχιάτρους και κοινωνικούς λειτουργούς.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη δημόσιων δομών, ιδιαίτερα για τις πιο δύσκολες περιπτώσεις, όταν οι απαιτήσεις της φροντίδας ξεπερνούν τις δυνατότητες μιας οικογένειας. Η αγάπη, η υπομονή και η ενσυναίσθηση, όπως προέκυψε από τη μαρτυρία της, χρειάζονται δίπλα τους γνώση και σταθερή υποστήριξη.

Νίκη Κούρτη και η αύξηση των εισαγγελικών παρεμβάσεων για ηλικιωμένους

Η Νίκη Κούρτη μετέφερε την εμπειρία της Ψυχιατρικής Κλινικής Ενηλίκων Μυτιλήνης, κάνοντας μια ιδιαίτερα ανησυχητική επισήμανση. Όπως ανέφερε, τον τελευταίο χρόνο έχουν αυξηθεί πολύ τα περιστατικά ηλικιωμένων που φτάνουν στην κλινική μέσω εισαγγελικής παρέμβασης και με τη συνοδεία της αστυνομίας.

Περιέγραψε περιπτώσεις ανθρώπων που βρίσκονται σε διέγερση ή δεν δέχονται θεραπευτική παρέμβαση, ενώ οι οικογένειές τους δυσκολεύονται να διαχειριστούν την κρίση. Η ίδια συνέδεσε αυτή την παρατήρηση με την πίεση που βιώνουν οι συγγενείς και με τις δυσκολίες αντιμετώπισης τέτοιων καταστάσεων στο σπίτι.

Στη συνέχεια εστίασε στο συναισθηματικό φορτίο των φροντιστών, επισημαίνοντας ότι η σωματική κόπωση αποτελεί μόνο ένα μέρος της εμπειρίας τους.

Ιδιαίτερα επώδυνο, όπως περιέγραψε, είναι να βλέπει κανείς τον άνθρωπό του να αλλάζει και να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει εκείνα τα στοιχεία που χαρακτήριζαν τη σχέση τους. Μίλησε για μια εμπειρία πένθους, η οποία συνυπάρχει με την καθημερινή παρουσία και φροντίδα του αγαπημένου προσώπου.

Αναφέρθηκε επίσης στην αμηχανία ή στην ντροπή που μπορεί να αισθάνεται η οικογένεια απέναντι στον κοινωνικό περίγυρο εξαιτίας μιας ασυνήθιστης συμπεριφοράς. Μέσα στην κόπωση, οι επαναλαμβανόμενες απαιτήσεις και οι δυσκολίες επικοινωνίας μπορεί να οδηγήσουν σε εκνευρισμό και συγκρούσεις, για τις οποίες ο φροντιστής στη συνέχεια αισθάνεται ενοχές. Αυτές οι ενοχές, όπως σημείωσε, μπορεί να παραμένουν ακόμη και μετά τον θάνατο του συγγενή.

Οι οικογένειες ζητούν βοήθεια όταν έχουν ήδη εξαντληθεί

Η Μαρία Βούρου περιέγραψε την εικόνα συγγενών που φτάνουν στο οικοτροφείο της «Αγκαλιάς» έχοντας εξαντληθεί οικονομικά, σωματικά και ψυχολογικά.

Όπως τόνισε, η υποστήριξη θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει πολύ νωρίτερα. Η αναζήτηση βοήθειας δεν χρειάζεται να έρχεται μόνο όταν η οικογένεια έχει φτάσει στα όριά της, ούτε να συνοδεύεται από την αίσθηση ότι απέτυχε απέναντι στον άνθρωπό της.

Έδωσε έμφαση στην πρακτική εκπαίδευση των φροντιστών. Πώς διαχειρίζεται κάποιος την άρνηση; Πώς ανταποκρίνεται όταν πρέπει να επαναλαμβάνει συνεχώς το ίδιο πράγμα; Πώς αντιμετωπίζει την απώλεια της υπομονής του και τις ενοχές που ακολουθούν; Πρόκειται για ερωτήματα της καθημερινότητας, για τα οποία οι οικογένειες χρειάζονται συγκεκριμένη καθοδήγηση.

Υπενθύμισε ότι ο φροντιστής συνεχίζει να είναι γονέας, εργαζόμενος και άνθρωπος με οικονομικές δυσκολίες, προσωπικές ανάγκες και κοινωνική ζωή. Η φροντίδα του συγγενή δεν καταργεί όλες τις υπόλοιπες πλευρές της ζωής του.

Στάθηκε ακόμη στην κριτική που μπορεί να ασκεί ο περίγυρος όταν μια οικογένεια αναζητεί οργανωμένη δομή. Όπως επισήμανε, όσοι βρίσκονται έξω από το σπίτι δεν μπορούν να γνωρίζουν πλήρως ούτε τις ανάγκες του ασθενή ούτε τις αντοχές, τον χρόνο και τις οικονομικές δυνατότητες των ανθρώπων που τον φροντίζουν.

«Γίναμε μια παρέα, μια αγκαλιά»

Τη χρησιμότητα των ομάδων υποστήριξης περιέγραψαν και γυναίκες που συμμετείχαν στον πρώτο κύκλο συναντήσεων της «Αγκαλιάς».

Μια από τις συμμετέχουσες μίλησε για το άγχος που αισθανόταν αρχικά, καθώς δεν είχε προηγούμενη εμπειρία από αντίστοιχη διαδικασία. Στην πορεία, όμως, όπως είπε, δημιουργήθηκε εμπιστοσύνη και μπόρεσε να μοιραστεί τα προβλήματά της χωρίς να κρατά κρυφές τις δυσκολίες.

«Γίναμε μια παρέα, μια αγκαλιά», ανέφερε χαρακτηριστικά. Εξήγησε ότι επιχείρησε να εφαρμόσει στην καθημερινή φροντίδα της μητέρας της όσα συζητήθηκαν. Παρότι υπήρχαν στιγμές κατά τις οποίες δυσκολευόταν, αισθάνθηκε ότι είχε πλέον περισσότερα εφόδια και δήλωσε ότι επιθυμεί να συμμετάσχει ξανά.

Από την πλευρά των επαγγελματιών τονίστηκε ότι η μάθηση ήταν αμφίδρομη. Οι προσωπικές εμπειρίες των φροντιστών έδωσαν γνώση και στους ίδιους, βοηθώντας τους να κατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες και να σχεδιάσουν τις επόμενες παρεμβάσεις.

Νίκος Γκιωνάκης και το δικαίωμα στην ανάπαυση

Ο Νίκος Γκιωνάκης προσέγγισε τη φροντίδα ως μια σύνθετη ανθρώπινη εμπειρία, με πολλές διαφορετικές πλευρές. Υπογράμμισε ότι ένας άνθρωπος μόνος του δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε όλες τις απαιτήσεις και ότι η βοήθεια προς τον ασθενή προϋποθέτει στήριξη και εκείνου που τον φροντίζει.

Μιλώντας και μέσα από προσωπικά βιώματα, αναφέρθηκε στην ένταση που δημιουργείται όταν ο φόβος για την ασφάλεια ενός συγγενή οδηγεί σε φωνές ή θυμό και αργότερα σε αυτομομφή.

Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα του φροντιστή να πάρει απόσταση για λίγο από την καθημερινή ευθύνη. Να έχει ελεύθερο χρόνο, να ξεκουραστεί, να κάνει διακοπές και να επιστρέψει με περισσότερες δυνάμεις. Περιέγραψε τη δυσκολία ανθρώπων που καλούνται ταυτόχρονα να μεγαλώσουν μικρά παιδιά και να στηρίξουν ηλικιωμένους γονείς με αυξημένες ανάγκες.

Οι ομάδες, όπως ανέφερε, προσφέρουν μια σημαντική αναγνώριση ότι τα δύσκολα συναισθήματα δεν αποτελούν αποκλειστικά ατομικό βίωμα. Η ανταλλαγή εμπειριών και πρακτικών λύσεων βοηθά τους συμμετέχοντες να αντιληφθούν ότι υπάρχουν και άλλοι στην ίδια θέση.

Ωστόσο, επισήμανε ότι ακόμη και οι ομάδες φροντιστών χρειάζονται ευρύτερα στηρίγματα για να μπορούν να λειτουργούν. Η αλληλοϋποστήριξη χρειάζεται να συνδέεται με υπηρεσίες και με ανθρώπους που θα αναλαμβάνουν μέρος της ευθύνης.

Η αποδοχή των ορίων και η δύναμη της σύνδεσης

Σε συνέχεια της συζήτησης, ο Νίκος Γκιωνάκης αναφέρθηκε στην ανάγκη επεξεργασίας της απώλειας και αποδοχής των προσωπικών ορίων. Η αίσθηση ότι κάποιος μπορεί και οφείλει να προστατεύσει πλήρως τους δικούς του ανθρώπους δοκιμάζεται όταν έρχεται αντιμέτωπος με καταστάσεις τις οποίες δεν μπορεί να ελέγξει.

Τόνισε τη σημασία του τρόπου με τον οποίο ανταποκρίνεται το περιβάλλον. Η δυνατότητα να ακουστεί η στενοχώρια και να αναγνωριστεί η δυσκολία μπορεί να βοηθήσει περισσότερο από μια βιαστική προτροπή να μη στενοχωριέται κανείς.

Παράλληλα, μίλησε για τις σχέσεις μέσα στην κοινότητα και για τις μικρές, συγκεκριμένες πράξεις αλληλεγγύης που μπορούν να διευκολύνουν την καθημερινότητα. Η σύνδεση με άλλους ανθρώπους δίνει τη δυνατότητα να μοιράζονται ανάγκες, να αναζητούνται τρόποι συνεργασίας και να περιορίζεται η απομόνωση.

Γεώργιος Χαριτάκης και η φροντίδα των ίδιων των φροντιστών

Ο Γεώργιος Χαριτάκης επικεντρώθηκε στη συναισθηματική επιβάρυνση όσων προσφέρουν φροντίδα και στην ανάγκη να δίνεται περισσότερος χώρος στην προσωπική εμπειρία του ασθενή.

Μέσα από παραδείγματα της επαγγελματικής του διαδρομής, περιέγραψε πώς η προσοχή στις εξετάσεις και στις μετρήσεις μπορεί να αφήνει στο περιθώριο όσα αισθάνεται και προσπαθεί να εκφράσει ένας άνθρωπος.

Αναφέρθηκε στην προσέγγιση «Φρόντισε τους φροντιστές» ή «Help the helpers», την οποία παρουσίασε ως προσπάθεια ενίσχυσης της ανθεκτικότητας ανθρώπων που εκτίθενται διαρκώς σε δύσκολες καταστάσεις. Διευκρίνισε ότι οι απαιτήσεις της καθημερινότητας δεν αλλάζουν αυτομάτως, αλλά στόχος είναι ο άνθρωπος να αποκτήσει περισσότερα εφόδια για να ανταποκρίνεται χωρίς να χάνει τον εαυτό του μέσα στη φροντίδα.

Η παρέμβασή του αφορούσε τόσο τους συγγενείς όσο και τους επαγγελματίες υγείας. Όπως επισήμανε, η γνώση και η επαγγελματική ιδιότητα δεν απαλλάσσουν κάποιον από τη συναισθηματική φόρτιση.

Κατά τη συζήτηση ανακοινώθηκε επίσης η πραγματοποίηση σύντομου εργαστηρίου HeartMath με τον ίδιο την Πέμπτη, στο πλαίσιο των δράσεων του φεστιβάλ.

Η βοήθεια πρέπει να δίνει πραγματικό χρόνο στον φροντιστή

Στις παρεμβάσεις από το κοινό επανήλθε η απόσταση ανάμεσα στη συμπάθεια και στην ουσιαστική βοήθεια. Μια νοσηλεύτρια, μεταφέροντας επαγγελματικές και οικογενειακές εμπειρίες, μίλησε για ανθρώπους που βρίσκονται διαρκώς σε εγρήγορση και δεν μπορούν να αφήσουν ούτε για λίγο μόνο τον συγγενή τους.

Περιέγραψε την απελπισία των οικογενειών, τις εντάσεις που δημιουργούνται και τη δυσκολία να γίνει κατανοητό από όλους πόσο απαιτητική είναι η καθημερινή φροντίδα. Αναφέρθηκε επίσης στην κοινωνική κριτική που δέχονται ορισμένοι συγγενείς όταν αποφασίζουν να αναζητήσουν βοήθεια σε μια δομή.

Αντιπαρέβαλε σε αυτή την εμπειρία τη φροντίδα ενός ηλικιωμένου μέσα στη δική της οικογένεια, όπου τα μέλη μοιράστηκαν επί χρόνια τις καθημερινές ανάγκες του. Καθένας αναλάμβανε κάτι, ώστε το βάρος να μη μένει σε έναν μόνο άνθρωπο.

Όπως εξήγησε, ακόμη και η βοήθεια από τη γειτονιά αποκτά διαφορετική αξία όταν δίνει στον φροντιστή πραγματικό χρόνο για τον εαυτό του. Μια επίσκεψη μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική στήριξη όταν συνοδεύεται από την πρόταση να αναλάβει κάποιος για λίγο τη φροντίδα, ώστε ο συγγενής να βγει, να περπατήσει ή να ξεκουραστεί.

Οι επόμενες συναντήσεις και το ενημερωτικό υλικό

Στη συζήτηση για τη συνέχεια των παρεμβάσεων, η Μαρία Βούρου ανέφερε ότι η «Αγκαλιά» προετοιμάζει δεύτερο κύκλο ομάδων υποστήριξης, αξιοποιώντας την εμπειρία του πρώτου.

Από την πλευρά του «ΦροντίΖΩ» παρουσιάστηκε η προετοιμασία ενημερωτικού υλικού και σειράς podcast, με τη συμβολή επαγγελματιών υγείας, τα οποία προβλέπεται να αναρτηθούν στην ιστοσελίδα της Αλληλεγγύης Λέσβου.

Συζητήθηκε ακόμη η επιστροφή στις κοινότητες για την παρουσίαση του οπτικοακουστικού υλικού και τη συνέχιση της επαφής με τις ομάδες. Από το κοινό ζητήθηκε να υπάρχει και έντυπη ενημέρωση, ώστε οι οικογένειες να μπορούν να ανατρέχουν ευκολότερα σε πληροφορίες και κατευθύνσεις για την καθημερινή φροντίδα.